Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 11

Devanagari script

साऽब्रवीद्यदि मे तुष्टस्त्वं देव शशिशेखर । तत्पुत्रं देहि देवानां सर्वेषां बलवत्तरम् । यज्ञभागप्रभोक्तारं देवानां दर्पनाशनम्

Transliteration

sā'bravīdyadi me tuṣṭastvaṃ deva śaśiśekhara | tatputraṃ dehi devānāṃ sarveṣāṃ balavattaram | yajñabhāgaprabhoktāraṃ devānāṃ darpanāśanam

Translation

Ella dijo: «Si estás complacido conmigo, oh dios, oh Señor de la Luna en la frente (Śaśiśekhara), concédeme un hijo: más fuerte que todos los dioses, que reclame las porciones del yajña y destruya el orgullo de los dioses».

Word by Word

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular), सर्वनाम (Pronoun)

• अब्रवीत्: said
• अब्रवीत्: Kriyā (Action)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• यदि: if
• यदि: Adverbial (Condition)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: शर्तार्थक-अव्यय (conditional particle)

• मे: of me, my
• मे: Sambandha (Relation)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular), सर्वनाम (Pronoun)

• तुष्टः: pleased
• तुष्टः: Karta (Predicate of त्वम्)
• Type: Adjective
• Root: तुष् (धातु) + क्त
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle/क्त), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular), सर्वनाम (Pronoun)

• देव: O god
• देव: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)

• शशि-शेखर: O Moon-crested one (Śiva)
• शशि-शेखर: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: शशि (प्रातिपदिक) + शेखर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः (शशिः शेखरः यस्य = moon-crested)

• तत्-पुत्रम्: that son (i.e., a son)
• तत्-पुत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः (तव पुत्रम् / तस्य पुत्रम्—contextually 'your son')

• देहि: give
• देहि: Kriyā (Action)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: Sambandha (Relation)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural); विशेषणम् (qualifier of देवानाम्)

• बलवत्तरम्: stronger, more powerful
• बलवत्तरम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: बलवत् (प्रातिपदिक) + तरप् (तद्धित-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); तुलनात्मक (Comparative) विशेषणम् (qualifier of पुत्रम्)

• यज्ञ-भाग-प्रभोक्तारम्: the enjoyer of the sacrificial share
• यज्ञ-भाग-प्रभोक्तारम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक) + प्र (उपसर्ग) + भुज् (धातु) + तृ (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); कर्तरि-तृन्त (Agent noun/तृ), समासः—तत्पुरुषः (यज्ञभागस्य प्रभोक्ता)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: Sambandha (Relation)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)

• दर्प-नाशनम्: destroyer of (their) pride
• दर्प-नाशनम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: दर्प (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः (दर्पस्य नाशनम् = destroyer of pride); विशेषणम् (qualifier of पुत्रम्)

Speaker

Diti (addressing Śiva)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Diti, hands folded yet intense, petitions Śiva (Moon-crested) for a mighty son who will seize sacrificial shares and humble the gods; Śiva listens, calm and inscrutable, with crescent moon shining in his hair.

Characters & Entities

• Diti
• Śiva (Śaśiśekhara)
• Devas
• Yajña (sacrificial shares)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Boons sought from the divine can be colored by rivalry; Purāṇic dharma warns that power without humility becomes a cause of further conflict.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Indirectly the kṣetra where Śiva became pleased; the verse itself focuses on the boon-request rather than naming the tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Reference is made to yajñabhāga (sacrificial portions), but no specific rite is prescribed—only the desired outcome of ritual entitlement.