Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 87

Devanagari script

स तां प्रणम्य हृष्टात्मा कृतांजलिपुटः स्थितः । प्रणिपत्य विहस्यो च्चैर्वाक्यमेतदुवाच ह

Transliteration

sa tāṃ praṇamya hṛṣṭātmā kṛtāṃjalipuṭaḥ sthitaḥ | praṇipatya vihasyo ccairvākyametaduvāca ha

Translation

Él se inclinó ante ella con el corazón jubiloso, permaneció con las manos juntas; luego, postrándose y sonriendo, pronunció en voz alta estas palabras.

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ताम्: her
• ताम्: Karma (कर्म) of प्रणम्य/प्रणिपत्य
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्रणम्य: having bowed
• प्रणम्य: Purvakala-kriya
• Type: Indeclinable
• Root: नम् (धातु) + प्र- → प्रणम्य (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund)

• हृष्टात्मा: joyful-hearted
• हृष्टात्मा: Karta (कर्ता) (apposition)
• Type: Adjective
• Root: हृष्ट + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि (हृष्टः आत्मा यस्य सः)

• कृताञ्जलिपुटः: with hands joined in reverence
• कृताञ्जलिपुटः: Karta (कर्ता) (apposition)
• Type: Adjective
• Root: कृत + अञ्जलि + पुट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (कृतः अञ्जलिपुटः येन सः)

• स्थितः: stood
• स्थितः: Kriya/predicate (क्रियाविशेष)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त-भूतकृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त

• प्रणिपत्य: having prostrated
• प्रणिपत्य: Purvakala-kriya
• Type: Indeclinable
• Root: पत् (धातु) + प्र-नि- → प्रणिपत्य (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund)

• विहस्य: having smiled/laughed
• विहस्य: Purvakala-kriya
• Type: Indeclinable
• Root: हस् (धातु) + वि- → विहस्य (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund)

• उच्चैः: aloud
• उच्चैः: Adverbial modifier
• Type: Indeclinable
• Root: उच्चैः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण

• वाक्यम्: words/speech
• वाक्यम्: Karma (कर्म) of उवाच
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (विशेषण) of वाक्यम्
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम; विशेषण

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन

• ह: indeed/it is said
• ह: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: ह (अव्यय)
• Form: निपात; कथन-प्रमाण/अनुस्मारक

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator; speaker not explicit in snippet)

Visual Art Cues

Scene: Sāmba stands before Jāmbavatī, palms joined, having bowed and prostrated; his face bright with relief and a gentle smile as he begins to speak.

Characters & Entities

• Sāmba
• Jāmbavatī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Reverence (praṇāma) and humility are foundational virtues, especially toward elders and parents.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is directly mentioned in this verse; it supports the broader Tīrthamāhātmya storyline.

What ritualistic prescription is mentioned?

A devotional gesture is implied—añjali (folded hands) and praṇipāta (prostration)—but no formal rite is prescribed.