Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 68

तस्मादतिथयः प्राप्ता यूयं सर्वेऽद्य मे गृहम् । प्रकरोमि किमातिथ्यं प्रोच्यतां द्विजसत्तमाः

tasmādatithayaḥ prāptā yūyaṃ sarve'dya me gṛham | prakaromi kimātithyaṃ procyatāṃ dvijasattamāḥ

Por tanto, puesto que habéis llegado como huéspedes, hoy todos estáis en mi casa. ¿Qué hospitalidad he de ofrecer? Decídmelo, oh los mejores entre los nacidos dos veces.

तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; पञ्चमी-एकवचनार्थे (ablatival adverb) ‘therefore/from that’
अतिथयःguests
अतिथयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअतिथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
प्राप्ताःhave arrived
प्राप्ताः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘arrived’
यूयम्you (all)
यूयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (agreeing with यूयम्)
अद्यtoday
अद्य:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb of time)
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
गृहम्house, home
गृहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; गमनस्य लक्ष्य (destination)
प्रकरोमिI do, I perform
प्रकरोमि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formलट् (परस्मैपद), उत्तमपुरुष, एकवचन
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
आतिथ्यम्hospitality
आतिथ्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआतिथ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रोच्यताम्let it be said/told
प्रोच्यताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formलोट् (कर्मणि/भावे प्रयोगः), प्रथमपुरुष, एकवचन; आज्ञार्थः ‘let it be told’
द्विजसत्तमाःO best of brāhmaṇas
द्विजसत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बोधनार्थे प्रयोगः (vocative sense) ‘O best of twice-born’

Mṛkaṇḍa (inviting and offering hospitality to the sages)

Type: kshetra

Scene: Mṛkaṇḍa invites the sages into his home, respectfully asking what hospitality he should perform; the threshold becomes a sacred limen between tīrtha and household.

A
atithi (guest)
D
dvija (twice-born)
M
muni (implied)

FAQs

Atithi-dharma—reverently serving guests, especially sages—is a direct expression of righteousness and a generator of puṇya.

The hospitality occurs within the Nāgarakhaṇḍa tīrtha setting near the āśrama; the verse emphasizes dharma practiced at a sacred place.

Offering ātithya (hospitality) to dvijas/sages is explicitly requested as the proper action.