Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 101

Devanagari script

अथाऽसावानयामास तां कन्यां तत्क्षणाद्द्विजाः । उपविष्टं सभामध्ये ब्राह्मणेभ्यो न्यवेदयत्

Transliteration

athā'sāvānayāmāsa tāṃ kanyāṃ tatkṣaṇāddvijāḥ | upaviṣṭaṃ sabhāmadhye brāhmaṇebhyo nyavedayat

Translation

Entonces trajo de inmediato a aquella doncella; y, sentado en medio de la asamblea, expuso el asunto ante los brāhmaṇas.

Word by Word

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Sequencer)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय (discourse particle) = then

• असौ: he (that one)
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; दूरवाचक सर्वनाम

• आनयामास: brought
• आनयामास: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: आ + नी (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; ‘brought’

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• कन्याम्: the maiden/daughter
• कन्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तत्क्षणात्: immediately, at that moment
• तत्क्षणात्: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तत्क्षण (प्रातिपदिक) = तत् + क्षण (समास)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘तस्मिन् क्षणे’ इत्यर्थः (immediately)

• द्विजाः: the Brahmins
• द्विजाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• उपविष्टम्: (one) seated
• उपविष्टम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: उप + विश् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; अत्र द्वितीया—‘उपविष्टम् (जनम्/समूहम्)’ = seated (one)

• सभामध्ये: in the middle of the assembly
• सभामध्ये: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सभामध्य (प्रातिपदिक) = सभा + मध्य (समास)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘सभायाः मध्ये’

• ब्राह्मणेभ्यः: to the Brahmins
• ब्राह्मणेभ्यः: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), बहुवचन

• न्यवेदयत्: informed, announced
• न्यवेदयत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: नि + विद् (धातु) (णिच् causative)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोगः = informed/announced

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration within Nāgara Khaṇḍa Tīrthamāhātmya)

Visual Art Cues

Scene: The maiden is brought in at once; the brāhmaṇas sit in the center of the hall; the king (or agent) formally presents the case to them, indicating deference to their judgment.

Characters & Entities

• Kanyakā (the maiden)
• Sabhā (assembly)
• Brāhmaṇas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is pursued through proper procedure—bringing matters before the learned and acting transparently in assembly.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; it is part of the Nāgara Khaṇḍa’s tīrtha-glorifying narrative context.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it depicts formal consultation and reporting to brāhmaṇas.