Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 71

Devanagari script

यस्माद्धृद्गतशंका मे हृता युष्माभिरद्य वै । येन तत्प्राप्य युष्माकमुपकारं करोम्यहम्

Transliteration

yasmāddhṛdgataśaṃkā me hṛtā yuṣmābhiradya vai | yena tatprāpya yuṣmākamupakāraṃ karomyaham

Translation

Puesto que hoy habéis disipado de verdad la duda alojada en mi corazón, ahora, habiendo obtenido el medio para ello, os rendiré servicio en retribución por vuestra bondad.

Word by Word

• यस्मात्: since/from whom
• यस्मात्: Hetu (Cause/Reason)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः; विभक्तिः—पञ्चमी; वचनम्—एकवचनम् (relative: ‘from whom/since’)

• हृद्गतशंका: the doubt that had entered (my) heart
• हृद्गतशंका: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हृद् + गत + शङ्का (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः; विभक्तिः—प्रथमा; वचनम्—एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (हृदि गता शङ्का)

• मे: my
• मे: Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-एकवचनरूपम् (enclitic ‘me’: of me/to me); अत्र षष्ठी (genitive)

• हृता: has been removed
• हृता: Kriya (Predicate participle)
• Type: Verb
• Root: हृ (धातु) → हृत (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle); स्त्रीलिङ्गः; प्रथमा; एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगे विधेयम्

• युष्माभिः: by you (all)
• युष्माभिः: Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः; विभक्तिः—तृतीया; वचनम्—बहुवचनम्

• अद्य: today
• अद्य: Kriya-vishesana (Temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-अव्ययम् (emphatic particle)

• येन: by which
• येन: Karana (Instrument/Means)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्गः; विभक्तिः—तृतीया; वचनम्—एकवचनम् (instrumental: ‘by which/whereby’)

• तत्: that (result/goal)
• तत्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः; विभक्तिः—द्वितीया; वचनम्—एकवचनम्

• प्राप्य: having attained
• प्राप्य: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु) → प्राप्य (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (gerund/absolutive): ‘having obtained’

• युष्माकम्: for you / of you
• युष्माकम्: Sampradana/Sambandha (Beneficiary/possessor)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी; बहुवचनम्

• उपकारम्: a service, help
• उपकारम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: उपकार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः; विभक्तिः—द्वितीया; वचनम्—एकवचनम्

• करोमि: I do
• करोमि: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लकारः—लट् (Present); पुरुषः—उत्तम; वचनम्—एकवचनम्; पदम्—परस्मैपदम्

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः; विभक्तिः—प्रथमा; वचनम्—एकवचनम्

Speaker

Unspecified (context implies the king addressing the interlocutors)

Visual Art Cues

Scene: A devotee/king addresses helpers or sages with folded hands, expressing that his heart’s doubt has been removed and promising service in return.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma includes gratitude: when guidance removes inner doubt, one should respond with humble service and reciprocity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse is transitional; it supports the Tīrthamāhātmya narrative but does not name a specific tīrtha in the line itself.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is prescribed; the emphasis is on upakāra (benefit received) and seva (repaying through helpful action).