Adhyaya 172

Verse 1

। सूत उवाच । ततःप्रभृति च्छिद्राणि विश्वामित्रो निरीक्षयन् । वसिष्ठस्य वधार्थाय संस्थितो द्विजसत्तमाः

Sūta dijo: «Desde entonces, Viśvāmitra —el mejor entre los nacidos dos veces— se mantuvo vigilando las grietas y vulnerabilidades, decidido a dar muerte a Vasiṣṭha».

Verse 2

आत्मशक्तिप्रभावेन मशकस्य यथा गजः । अन्यस्मिन्नहनि प्राप्ते विश्वामित्रेण सा नदी

«Por la fuerza de su propio poder, como un mosquito que se vuelve elefante; en otro día, cuando llegó Viśvāmitra, aquel río…»

Verse 3

समाहूता समायाता द्रुतं सा स्त्रीस्वरूपिणी । अब्रवीत्प्रांजलिर्भूत्वा आदेशो दीयतां मम । ब्रह्मर्षे येन कार्येण समाहूतास्मि सांप्रतम्

Invocada, ella vino rápidamente en forma de mujer. Con las manos juntas dijo: "Oh Brahmarṣi, dame tu orden; ¿para qué tarea he sido llamada en este momento?"

Verse 4

विश्वामित्र उवाच । यदा निमज्जनं कुर्यात्तव तोये महानदि । परमं वेगमास्थाय तदाऽनय ममांतिकम्

Viśvāmitra dijo: "Oh gran río, cuando Vasiṣṭha realice su inmersión en tus aguas, entonces, tomando la máxima velocidad, tráelo ante mí".

Verse 5

पूर्णश्रोत्रं जले नैव व्याकुलांगं व्यवस्थितम् । निहन्मि येन शीघ्रं च नान्यच्छिद्रं प्रलक्षये

"Él permanece en el agua con los oídos llenos, sus miembros inestables y agitados. '¿De qué manera puedo derribarlo rápidamente? No percibo otra oportunidad'."

Verse 6

एवमुक्ता तदा तेन विश्वामित्रेण सा नदी । वित्रस्ता भयसंयुक्ता शापाद्वाक्यमुवाच सा

Así interpelada por Viśvāmitra, el río, temblando y vencido por el miedo, pronunció palabras en respuesta, consciente del poder de una maldición.

Verse 7

नाहं द्रोहं करिष्यामि वसिष्ठस्य महात्मनः । ब्रह्मर्षे न च ते युक्तं कर्तुं वै ब्रह्मणो वधम्

"No cometeré traición contra el gran Vasiṣṭha. Oh Brahmarṣi, no es apropiado que emprendas la matanza de un brāhmaṇa".

Verse 8

यदि त्वं ब्रह्मणा प्रोक्तो ब्रह्मर्षिः स्वयमेव तु । कामान्नायं वसिष्ठस्तु तस्मात्कोपं परित्यज

“Si en verdad Brahmā mismo te ha proclamado brahmarṣi, no te dejes arrastrar por el deseo. A este Vasiṣṭha no se le debe oponer así; por tanto, abandona tu ira.”

Verse 9

मनसापि वधं यस्तु ब्राह्मणस्य विचिंतयेत् । तप्तकृच्छ्रेण मुच्येत मनुः स्वायंभुवोऽब्रवीत्

“Aun quien solo en su mente conciba matar a un brāhmaṇa—ha declarado Manu Svāyambhuva—solo puede ser liberado (de ese pecado) mediante la severa penitencia llamada taptakṛcchra.”

Verse 10

वाचया प्रवदेद्यस्तु ब्राह्मणस्य वधं नरः । चांद्रायणेन शुद्धिः स्यात्तस्य देवोऽब्रवीदिदम्

“Pero si un hombre, con sus palabras, habla del asesinato de un brāhmaṇa, su purificación será mediante el voto de Cāndrāyaṇa—así lo ha declarado la autoridad divina.”

Verse 11

तस्मान्नाहं करिष्यामि तव वाक्यं कथंचन । वसिष्ठार्थं तु यत्प्रोक्तं कुरु यत्तव रोचते

“Por eso, de ningún modo cumpliré tu mandato. Si hay algo que deba hacerse respecto de Vasiṣṭha, hazlo tú mismo según te parezca.”

Verse 12

तच्छ्रुत्वा कुपितस्तस्या विश्वामित्रो द्विजोत्तमाः । शशाप तां नदीं श्रेष्ठां यत्तद्वक्ष्यामि श्रूयताम्

Al oírlo, Viśvāmitra—el mejor entre los nacidos dos veces—se enfureció y maldijo a aquel excelso río. “Escuchad lo que ahora voy a declarar.”

Verse 13

यस्मात्पापे वचो मह्यं न कृतं कुनदि त्वया । तस्माद्रक्तप्रवाहस्ते जलजोऽयं भविष्यति

«Porque tú, oh río pecador, no cumpliste mi mandato; por eso, esta corriente nacida de tus aguas se volverá un fluir de sangre»។

Verse 14

एवमुक्त्वा करात्तोयं सप्तवाराभिमंत्रितम् । चिक्षेपाथ जले तस्याः क्रोधसंरक्तलोचनः

Dicho esto, con los ojos enrojecidos por la ira, tomó agua en la mano, la consagró con mantra siete veces y luego la arrojó a las aguas de ella.

Verse 15

ततश्च तत्क्षणाज्जातं तत्तोयं रुधिरं द्विजाः । सारस्वतं सुपुण्यं च यदासीच्छंखसंनिभम्

Entonces, en ese mismo instante, oh brāhmaṇas, aquella agua se tornó sangre, aunque era el santísimo agua Sārasvata, de gran mérito, que antes resplandecía como una concha.

Verse 16

एतस्मिन्नंतरे प्राप्ता भूतप्रेतनिशाचराः । पीत्वापीत्वा प्रनृत्यंति गायंति च हसंति च

Entretanto, llegaron allí bhūtas, pretas y seres que vagan de noche; bebiendo una y otra vez, comenzaron a danzar, a cantar y a reír.

Verse 17

ये तत्र तापसाः केचित्तटे तस्या व्यवस्थिताः । ते सर्वेऽपि च तां त्यक्ता दूरदेशं समाश्रिताः

Y aquellos ascetas que moraban en la ribera de ella, todos sin excepción abandonaron aquel lugar y buscaron refugio en una región lejana.

Verse 18

बहिर्वासाश्च ये तत्र नागराः समवस्थिताः । चण्डशर्म प्रभृतयस्तेऽपि याताः सुदूरतः

Y los habitantes nāgara que moraban en las afueras, establecidos allí—comenzando por Caṇḍaśarman—también partieron hacia un lugar muy lejano.

Verse 19

वसिष्ठोऽपि मुनिश्रेष्ठो जगामार्बुदपर्वतम् । विश्वामित्रस्तु विप्रर्षिश्चमत्कारपुरं गतः

Vasiṣṭha también, el mejor de los sabios, fue al monte Arbuda; y Viśvāmitra, el brahmarṣi, se dirigió a Camatkārapura.

Verse 20

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे यत्स्थितं विप्रसंकुलम् । तत्राश्रमपदं कृत्वा तपस्तेपे सुदारुणम्

En la región sagrada de Hāṭakeśvara, colmada de brāhmaṇas, estableció allí un āśrama y practicó austeridades sumamente severas.

Verse 21

येन सृष्टिक्षमो जातः स्पर्धते ब्रह्मणा सह । एतद्वः सर्वमाख्यातं यथा सारस्वतं जलम्

Por ello llegó a ser apto para la creación e incluso contendió con Brahmā; así os he relatado todo: cómo el agua de Sārasvata llegó a ser como es.

Verse 22

रुधिरत्वमनुप्राप्तं विश्वामित्रस्य शापतः । चंडशर्मादयो विप्रा यथा देशांतरं गताः

Llegó a volverse sangre por la maldición de Viśvāmitra; y cómo Caṇḍaśarman y los demás brāhmaṇas marcharon a otra tierra: todo esto ha sido referido.