Adhyaya 132

Verse 1

ऋषय ऊचुः त्वया सूतज तत्रस्थं याज्ञवल्क्यस्य कीर्तितम् । तीर्थं वररुचेश्चैव वैनायक्यं प्रविद्यते

Los sabios dijeron: «Oh hijo de Sūta, has descrito el tīrtha de Yājñavalkya que se halla allí; y también es conocido el tīrtha de Vararuci, junto con el sagrado Vaināyaka, vinculado a Gaṇapati».

Verse 2

कात्यायनस्य न प्रोक्तं किञ्चित्तत्र महामते । किं वा तेन कृतं नैव किं वा ते विस्मृतिं गतम्

«Oh magnánimo, allí no se ha dicho nada acerca de Kātyāyana. ¿Acaso no hizo nada en ese lugar, o simplemente se te ha borrado de la memoria?»

Verse 3

तस्मादाचक्ष्व नः शीघ्रं यदि किंचिन्महात्मना । क्षेत्रेत्र निर्मितं तीर्थं सर्वसिद्धिप्रदायकम्

«Por ello, dinos pronto—si ese gran ser estableció en este santo kṣetra algún tīrtha—un tīrtha que concede toda realización y todo siddhi.»

Verse 4

सूत उवाच । तेन वास्तुपदंनाम तत्र तीर्थविनिर्मितम् । कात्यायनेन विप्रेण सर्वकामप्रदं नृणाम्

Sūta dijo: «Por él fue establecido allí un tīrtha llamado Vāstupada, por el brāhmaṇa Kātyāyana, que concede a los hombres todos los deseos.»

Verse 5

चत्वारिंशत्त्रिभिर्युक्ता देवता यत्र पंच च । पूज्यंते पूजिताश्चापि सिद्धिं यच्छंति तत्क्षणात्

«Allí se venera a cuarenta y tres deidades—y a cinco más—; y, cuando son adoradas, conceden la realización de inmediato.»

Verse 6

ऋषय ऊचुः । कस्मात्ता देवताः सूत पूज्यंते तत्र संस्थिताः । नामतश्च विभागेन कीर्तयस्व पृथक्पृथक्

Los sabios dijeron: «Sūta, ¿por qué razón se venera a esas deidades que allí moran? Descríbelas, por sus nombres y por su clasificación, una por una».

Verse 7

सूत उवाच । पूर्वं किंचिन्महद्भूतं निर्गतं धरणीतलात् । अपूर्वं रौद्रमत्युग्रं कृष्ण दंतं भयानकम्

Sūta dijo: «Antaño, de la faz de la tierra surgió un ser inmenso: jamás visto, airado, de ferocidad extrema, de dientes negros y espantoso».

Verse 9

शंकुकर्णं कृशास्यं च ऊर्ध्वकेशं भयानकम् । देवानां नाशनार्थाय मानुषाणां विशेषतः । आकृष्टं दानवेंद्रेण मंत्रैः शुक्रप्रदर्शितैः । अवध्यं सर्वशस्त्राणामस्त्राणां च विशेषतः

«Tenía orejas como púas, rostro enjuto y el cabello erizado, terrible; fue atraído para la destrucción de los dioses y, en especial, de los hombres. Un señor de los Dānavas lo convocó con mantras enseñados por Śukra, y era invulnerable a toda arma, en particular a los astra divinos.»

Verse 10

अथ देवाः समालोक्य तत्तादृक्सुभयावहम् । जघ्नुः शस्त्रैः शितैश्चित्रैः कोपेन महतान्विताः

«Entonces los dioses, al verlo tan pavoroso, lo golpearon con armas agudas y prodigiosas, colmados de gran ira.»

Verse 11

नैव शेकुस्तदंगेषु प्रहर्तुं यत्नमास्थिताः । भक्ष्यंते केवलं तेन शतशोऽथ सहस्रशः

«Por más que se esforzaron, no pudieron herir en absoluto sus miembros; antes bien, fueron devorados por él, primero por cientos y luego por miles.»

Verse 12

अथ ते यत्नमास्थाय सर्वे देवाः सवासवाः । ब्रह्माणमग्रतः कृत्वा तद्भूतमभिदुद्रुवुः

Entonces todos los dioses, junto con Indra, afirmaron su determinación; poniendo a Brahmā al frente, se lanzaron contra aquel ser.

Verse 13

ततः संगृह्य यत्नेन सर्वगात्रेषु सर्वतः । तच्च पंचगुणैर्देवैः पातितं धरणीतले

Luego, reuniendo fuerzas, lo sujetaron con empeño por todas partes y en todos sus miembros; y los dioses, quintuplicados en poder, lo derribaron sobre la tierra.

Verse 14

उपविष्टास्ततस्तस्य सर्वे भूत्वा समंततः । प्रहारान्संप्रयच्छंति न लगंति च तस्य ते

Entonces todos se sentaron a su alrededor por todos los lados y comenzaron a asestarle golpes una y otra vez; pero aquellos golpes no surtían efecto en él.

Verse 15

आथर्वणेन सूक्तेन जातं चामृतबिंदुना । तद्भूतं प्रेषितं दैत्यैर्मुंडेन च तदंतिकम्

Aquel espíritu feroz, nacido de un himno atharvánico y de una gota de néctar, fue enviado por los Daityas—por Muṇḍa—precisamente a aquel lugar.

Verse 16

एवं वर्षसहस्रांतं तत्तथैव व्यवस्थितम् । न मुंचंति भयात्ते तु न हंतुं शक्नुवंति च

Así permaneció en ese mismo estado durante mil años. Por temor, no podían soltarlo, ni tampoco eran capaces de matarlo.

Verse 17

तस्योदरे स्थितो ब्रह्मा शक्राद्या अमराश्च ये । चतुर्दिक्षु स्थिताः क्रुद्धा महद्यत्नेन संस्थिताः । ततस्ते दानवाः सर्वे मंत्रं चक्रुः परस्परम्

En su vientre estaban Brahmā y los inmortales, comenzando por Śakra. Situados en las cuatro direcciones, airados y firmes con gran empeño, todos aquellos Dānavas entonces deliberaron entre sí.

Verse 18

अस्य भूतस्य रौद्रस्य शुक्रसृष्टस्य तत्क्षणात् । एक एवात्र निर्दिष्ट उपायो देवसंक्षयः

Para este espíritu terrible y colérico, creado por Śukra en un instante, aquí se señaló un solo remedio: uno que habría de causar la destrucción de los dioses.

Verse 19

ततः शस्त्राणि तीक्ष्णानि दानवास्ते महाबलाः । मुंचंतो विविधान्नादान्समाजग्मुः सहस्रशः

Entonces aquellos poderosos Dānavas, arrojando armas afiladas y lanzando diversos gritos de guerra, se reunieron por millares.

Verse 20

एतस्मिन्नंतरे विष्णुरागतस्तत्र तत्क्षणात् । आह भूतं तदा विष्णुर्वचसा ह्लादयन्निव

En ese mismo intervalo, Viṣṇu llegó allí al instante. Entonces Viṣṇu habló al ser-espíritu, como si lo apaciguara con sus palabras.

Verse 21

यो यस्मिन्संस्थितो गात्रे देवस्तव समुद्भवे । तत्र पूजां समादाय तस्मात्त्वां तर्पयिष्यति

«Cualquier dios que esté asentado en cualquier miembro de tu cuerpo, oh ser surgido: allí mismo tomará la adoración, y por esa adoración te colmará de satisfacción».

Verse 22

नैवंविधा तु लोकेऽस्मिन्पूजा देवस्य संस्थिता । कस्यचिद्यादृशी तेऽद्य मया संप्रतिपादिता

En este mundo no está establecida adoración alguna a una deidad como ésta—tal como hoy te la he expuesto.

Verse 23

ततस्तेन प्रतिज्ञातमविकल्पेन चेतसा । एवं तेऽहं करिष्यामि परं मे वचनं शृणु

Entonces, con mente firme y sin vacilación, él prometió: «Así lo haré por ti. Ahora escucha mi palabra ulterior».

Verse 24

यदि कश्चिन्न मे पूजां करिष्यति कदाचन । कथंचिन्मानवः कश्चित्स मे भक्ष्यो भविष्यति

«Si algún hombre deja de rendirme culto alguna vez, entonces—de un modo u otro—ese humano será mi alimento».

Verse 25

सूत उवाच । बाढमित्येव च प्रोक्ते ततो देवेन चक्रिणा । तद्भूतं निश्चलं जातं हर्षेण महतान्वितम्

Dijo Sūta: «Cuando el Señor portador del disco respondió: “Así sea”, aquel ser quedó inmóvil, colmado de inmensa alegría».

Verse 26

ततो देवाः समुत्थाय तत्त्यक्त्वा शस्त्रपाणयः । जघ्नुश्च निशितैः शस्त्रैः पलायनसमुत्सुकान् । लज्जाहीनान्गतामर्षान्दीनवाक्यप्रजल्पकान्

Entonces los dioses se alzaron; empuñando sus armas, abatieron con filos agudos a los que ansiaban huir—desvergonzados, con la ira ya extinguida, balbuceando palabras miserables.

Verse 27

ततः स्वस्थः स भूत्वा तु हरिर्दैत्यैर्निपातितैः । प्रोवाच पद्मजं नाम भूतस्यास्य कुरुष्व भोः

Entonces Hari (Viṣṇu), ya sereno tras haber abatido a los daityas, dijo a Padmaja (Brahmā): «Oh señor, asigna un nombre a este ser»។

Verse 28

ब्रह्मोवाच । अनेन तव वाक्यस्य प्रोक्तं वाक्यं हरे यतः । वास्त्वेतदिति यस्माच्च तस्माद्वास्तु भविष्यति

Brahmā dijo: «Oh Hari, puesto que por tu palabra se ha proclamado el dicho: “Esto es Vāstu”, por ello, en verdad, será llamado Vāstu.»

Verse 29

एवमुक्त्वा हृषीकेश आहूय विश्वकर्मणे । विधानं कथयामास पूजार्थं विस्तरान्वितम्

Dicho esto, Hṛṣīkeśa (Hari) llamó a Viśvakarman y le expuso, con todo detalle, el rito y el orden que debían seguirse para la adoración.

Verse 30

एतस्मिन्नंतरे प्राह याज्ञवल्क्यसुतः सुधीः । विश्वकर्माणमाहूय प्रथमं द्विजसत्तमाः

Entretanto, habló el sabio hijo de Yājñavalkya; y los más excelsos entre los dos veces nacidos, en primer lugar, llamaron a Viśvakarman.

Verse 31

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे ममाश्रमपदं कुरु । अनेनैव विधानेन प्रोक्तेन तु महामते

«En la región sagrada de Hāṭakeśvara, construye para mí una morada de āśrama, conforme a este mismo rito ya prescrito, oh magnánimo.»

Verse 32

ततोहं सकलं बुद्ध्वा वृद्धिं नेष्यामि भूतले । बालावबोधनार्थाय तस्मादागच्छ सत्वरम्

Entonces, habiéndolo comprendido todo, haré que prospere sobre la tierra; por eso ven sin demora, para instruir y despertar a los que aún no han aprendido.

Verse 33

ततः संप्रेषयामास तं ब्रह्मापि तदंतिकम् । विश्वकर्माणमाहूय स्वसुतस्य हिते स्थितः

Entonces Brahmā también lo envió a aquel lugar; y, tras convocar a Viśvakarman, obró teniendo en mente el bien de su propio hijo.

Verse 34

विश्वकर्मापि तत्रैत्य वास्तुपूजां यथोदिताम् । चकार ब्रह्मणा प्रोक्तां यादृशीं सकलां ततः

Luego Viśvakarman llegó también a aquel lugar y realizó la adoración de Vāstu tal como había sido prescrita: completa en cada detalle, exactamente como Brahmā lo había indicado.

Verse 35

कात्यायनोऽपि तां सर्वां दृष्ट्वा चक्रे सहस्रशः । तदा विश्वहितार्थाय शालाकर्मादि पूर्विकाम्

Kātyāyana también, al contemplar todo aquel rito, lo realizó miles de veces por el bien del mundo entero, comenzando por los actos preliminares como el śālā-karman y otros.

Verse 36

एवं वास्तुपदं जातं तस्मिन्क्षेत्रे द्विजोत्तमाः । अस्मिन्क्षेत्रे नरः पापात्स्पृष्टो मुच्येत कर्मणा

Así nació el Vāstu-pada en aquel campo sagrado, oh el mejor de los nacidos dos veces. En este mismo kṣetra, un hombre, aunque manchado por el pecado, queda liberado mediante el rito prescrito.

Verse 37

तथा न प्राप्नुयाद्दोषं गृहजातं कथंचन । शिल्पोत्थं कुपदोत्थं च कुवास्तुजमथापि च

Así también, no se incurrirá en defecto alguno nacido de la morada—ya provenga de una mala obra artesanal, de un ‘pada’ (trazado) infausto, o incluso de un vāstu impropio.

Verse 38

वैशाखस्य तृतीयायां शुक्लायां रोहिणीषु च । तत्पदं निहितं तत्र वास्तोस्तेन महात्मना

En el tercer día lunar de la quincena clara de Vaiśākha, cuando prevalecía la constelación Rohiṇī, aquel magnánimo estableció allí el sagrado ‘pada’ de Vāstu.

Verse 39

तस्मिन्नपि च यः पूजां तेनैव विधिना नरः । तस्य यः कुरुते सम्यक्स भूपत्वमवाप्नुयात्

Y aun allí, si un hombre realiza la adoración conforme a ese mismo rito, quien la cumpla debidamente alcanzará la soberanía, llegando a ser rey.

Verse 40

गृहं दोषान्वितं प्राप्य शिल्पादिभिरुपद्रुतम् । तस्योपसंगमं प्राप्य समृद्धिं याति तद्दिने

Incluso una casa cargada de defectos y afligida por fallas de construcción y semejantes—al entrar en contacto con eso (el Vāstu-pada/rito sagrado), alcanza la prosperidad en ese mismo día.

Verse 132

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागर खण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये वास्तुपदोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनाम द्वात्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः

Así concluye el capítulo ciento treinta y dos, llamado “Glorificación y descripción de la grandeza del origen del Vāstu-pada”, en el Māhātmya del kṣetra de Hāṭakeśvara del Nāgara Khaṇḍa, dentro del Śrī Skanda Mahāpurāṇa, en la Saṃhitā de ochenta y un mil versos.