Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 11

Devanagari script

तस्मात्त्वं गृहमागच्छ त्यक्त्वेर्ष्यां पर्वतात्मजे । प्रशस्यां त्वां परित्यक्त्वा नान्यास्ति हृदये मम

Transliteration

tasmāttvaṃ gṛhamāgaccha tyaktverṣyāṃ parvatātmaje | praśasyāṃ tvāṃ parityaktvā nānyāsti hṛdaye mama

Translation

Por tanto, vuelve al hogar, oh hija de la Montaña, abandonando los celos. Si te dejara a ti, tan digna de alabanza, no habría otra en mi corazón.

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Avyaya (Discourse/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावार्थे निपातवत् (therefore/for that reason)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्

• गृहम्: home
• गृहम्: Karman (Goal/Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्

• आगच्छ: come
• आगच्छ: Kriya (Command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), परस्मैपदम्, मध्यमपुरुषः (2nd), एकवचनम्; उपसर्गः आ-

• त्यक्त्वा: having abandoned
• त्यक्त्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having abandoned’

• ईर्ष्याम्: jealousy
• ईर्ष्याम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ईर्ष्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्

• पर्वतात्मजे: O daughter of the mountain
• पर्वतात्मजे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पर्वत + आत्मज (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (पर्वतस्य आत्मजा)

• प्रशस्याम्: praiseworthy
• प्रशस्याम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रशस्य (प्रातिपदिक; √शंस्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; कृदन्त-विशेषण (praiseworthy)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्

• परित्यक्त्वा: having abandoned
• परित्यक्त्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive); उपसर्गः परि-; ‘having abandoned’

• न: not
• न: Avyaya (Negation/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation)

• अन्या: another (woman)
• अन्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्

• अस्ति: is
• अस्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्

• हृदये: in (my) heart
• हृदये: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हृदय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्

• मम: of me / my
• मम: Shashthi-sambandha (Possessor/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्

Speaker

Śiva (Mahādeva)

Skanda Dialogue

Listener: Pārvatī (addressed as 'parvatātmaje')

Visual Art Cues

Scene: Śiva gently invites Pārvatī back home, his posture conciliatory; Pārvatī stands apart, wounded by jealousy, yet still radiant as 'praise-worthy'.

Characters & Entities

• Śiva
• Pārvatī (Parvatātmajā)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma includes inner discipline: jealousy is to be abandoned in favor of trust, devotion, and harmony.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is named; the verse is part of the narrative framing within the Tīrthamāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is prescribed here; it is counsel to abandon jealousy in the context of Sandhyā worship.