Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 52

Devanagari script

सत्तीर्थैस्तद्भयात्सर्वैः क्षेत्रमेतत्समाश्रितम् । आनयिष्याम्यहमपि स्वानि क्षेत्राणि कृत्स्नशः

Transliteration

sattīrthaistadbhayātsarvaiḥ kṣetrametatsamāśritam | ānayiṣyāmyahamapi svāni kṣetrāṇi kṛtsnaśaḥ

Translation

Por ello, todos los tīrtha verdaderos, temiendo ese peligro nacido de Kali, se han refugiado en este kṣetra. Yo también traeré aquí, por completo, mis propios campos sagrados.

Word by Word

• सत्-तीर्थैः: by the holy tīrthas
• सत्-तीर्थैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सत् (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; ‘सत्’ विशेषणपूर्वकं ‘तीर्थ’ (कर्मधारय)

• तत्-भयात्: from fear of that
• तत्-भयात्: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य भयम्)

• सर्वैः: by all
• सर्वैः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘सत्-तीर्थैः’ इत्यस्य विशेषणम्

• क्षेत्रम्: the sacred place/field
• क्षेत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘क्षेत्रम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• समाश्रितम्: (has been) resorted to/entered
• समाश्रितम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-श्रि (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः—‘समाश्रितम्’ = ‘आश्रितम्/प्राप्तम्’

• आनयिष्यामि: I will bring
• आनयिष्यामि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: आ-नी (धातु)
• Form: लृट् (भविष्यत्काल), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), समुच्चय/अप्यर्थ

• स्वानि: own
• स्वानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘क्षेत्राणि’ इत्यस्य विशेषणम्

• क्षेत्राणि: sacred places/fields
• क्षेत्राणि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन

• कृत्स्नशः: entirely, in full
• कृत्स्नशः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: कृत्स्नशस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)

Speaker

Maheśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Unnamed refuge-kṣetra (tīrtha-saṅgraha kṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A visionary tableau: numerous personified tīrthas—rivers, ghāṭas, kuṇḍas, and kṣetras—approach a radiant central kṣetra as if seeking asylum from a dark, looming Kali-age threat; a deity’s vow to ‘bring’ his own kṣetras is shown as a divine gesture drawing them inward.

Characters & Entities

• Sattīrthas
• Kali-yuga
• Kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When dharma is threatened, the Purāṇas present refuge-kṣetras where sacred power is preserved and accessible to devotees.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A particular ‘this kṣetra’ is exalted as a sanctuary for tīrthas; its proper name is not included in this verse snippet.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is mentioned; the verse explains the migration/assembling of tīrtha potency into one protected locus.