Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 34

संस्नाय ये चक्रसरस्यगाधे समस्ततीर्थैक शिरोविभूषणे । क्षणं विशंतीह निरीहमानसा निरेनसस्ते मम पार्षदा हि

saṃsnāya ye cakrasarasyagādhe samastatīrthaika śirovibhūṣaṇe | kṣaṇaṃ viśaṃtīha nirīhamānasā nirenasaste mama pārṣadā hi

Quienes se bañan en las aguas profundas de Cakra-sarasa—coronada como el supremo ornamento entre todos los tīrthas—y luego entran aquí aunque sea un instante con mente sin deseo, quedan sin pecado y, en verdad, se vuelven mis asistentes.

संस्नायhaving bathed
संस्नाय:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम् + √स्ना (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/Absolutive); अव्ययभाव (having bathed)
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन (Nom. pl.)
चक्रसरसिin the Cakra-lake
चक्रसरसि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक) + सरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (सरस्); सप्तमी; एकवचन (Loc. sg.); तत्पुरुषः (चक्रस्य सरः)
अगाधेdeep
अगाधे:
Adhikarana (Location qualifier/अधिकरण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअगाध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन (Loc. sg.); विशेषण (qualifying ‘चक्रसरसि’)
समस्ततीर्थैकशिरोविभूषणेin that which is the crest-ornament of all tīrthas
समस्ततीर्थैकशिरोविभूषणे:
Adhikarana (Location apposition/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमस्त (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक) + एक (प्रातिपदिक) + शिरस् (प्रातिपदिक) + विभूषण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (विभूषण); सप्तमी; एकवचन (Loc. sg.); बहुपद-तत्पुरुषः (समस्ततीर्थानाम् एकं शिरः इव विभूषणम्)
क्षणम्for a moment
क्षणम्:
Kala-adhikarana (Duration/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन (Acc. sg.; duration)
विशन्तिenter
विशन्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + √विश् (धातु)
Formलट् (Present); प्रथमपुरुष; बहुवचन; परस्मैपद (3rd pl. pres.)
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
निरीहमानसाःwith desireless minds
निरीहमानसाः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिरीह (प्रातिपदिक) + मानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन (Nom. pl.); कर्मधारयः (निरीहं मानसं येषां ते)
निरेनसःsinless
निरेनसः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर् + एनस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन (Nom. pl.); विशेषण (sinless)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन (Nom. pl.)
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी; एकवचन (Gen. sg.)
पार्षदाःattendants, retinue
पार्षदाः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootपार्षद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन (Nom. pl.)
हिindeed
हि:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थक निपात (indeed/for)

Śiva

Tirtha: Cakra-sarasa

Type: kund

Listener: Acyuta (Viṣṇu)

Scene: A deep, lotus-filled lake with a chakra emblem shimmering on the water; pilgrims bathe, then step toward a luminous sacred gateway with calm, desireless faces. Above, celestial attendants appear, hinting at pāriṣada status.

Ś
Śiva
C
Cakra-sarasa (Cakra Sarovar)
T
Tīrthas
P
Pārṣadas

FAQs

Purification is completed by inner renunciation: bathing at the tīrtha and entering with desirelessness yields freedom from sin and divine proximity.

Cakra-sarasa (Cakra Sarovar), praised as a crown-jewel among all sacred bathing places.

Perform snāna (ritual bathing) in Cakra-sarasa, then enter the sacred precinct with a nirīha (desireless) mind.