Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 34

Devanagari script

शतकोटिमितानुग्रान्गणानन्न्यानवासृजत् । ते गणा वीरभद्रं तं यांतं केचित्पुरोगताः

Transliteration

śatakoṭimitānugrāngaṇānannyānavāsṛjat | te gaṇā vīrabhadraṃ taṃ yāṃtaṃ kecitpurogatāḥ

Translation

Entonces soltó a otros gaṇas feroces, innumerables como cien koṭis. De entre ellos, algunos marcharon por delante, abriendo paso a Vīrabhadra mientras avanzaba.

Word by Word

• शतकोटिमितानुग्रान्: countless (measured as a hundred crores) followers
• शतकोटिमितानुग्रान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शतकोटि + मित + अनुग्र (प्रातिपदिक; मि धातोः क्त; अनुग्र प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘शतकोट्या मिताः’ इति + ‘अनुग्राः’ (बहवः) —गणान् इति विशेषण

• गणान्: gaṇas, troops
• गणान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• अन्यान्: other
• अन्यान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण—गणान्

• अव: forth/down (intensive sense)
• अव: Upasarga (Preverb/उपसर्ग)
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग)
• Form: उपसर्ग (preverb) — आसृजत् इत्यस्य

• आसृजत्: sent forth / created
• आसृजत्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सृज् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• ते: those
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• गणाः: gaṇas
• गणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• वीरभद्रम्: Vīrabhadra
• वीरभद्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वीरभद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तम्: that (him)
• तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण/अन्वय—वीरभद्रम्

• यान्तम्: going
• यान्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: या (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण—वीरभद्रम्

• केचित्: some
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; अनिश्चितवाचक (indefinite)

• पुरोगताः: gone ahead, in front
• पुरोगताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुरोगत (प्रातिपदिक; पुरस् + गत (गम् धातोः क्त))
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण—केचित् (some)

Speaker

Narrator (Skanda to Agastya, inferred)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dakṣa-yajña-sthala (destination reference)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Śiva releases an innumerable, fierce multitude of gaṇas—like a dark tide—some racing ahead of Vīrabhadra as vanguard, filling the sky and earth with tumult.

Characters & Entities

• Śiva
• Vīrabhadra
• Gaṇas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When cosmic order is threatened, divine protection is vast and uncompromising.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the verse is part of the Kāśī Khaṇḍa’s broader Śaiva narration.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.