Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 18

सर्वेषामिह लिंगानां रत्नभूतमिदं परम् । अतो रत्नेश्वरं नाम परं निर्वाणरत्नदम्

sarveṣāmiha liṃgānāṃ ratnabhūtamidaṃ param | ato ratneśvaraṃ nāma paraṃ nirvāṇaratnadam

Entre todos los liṅgas de aquí, éste es supremo, verdaderamente hecho joya. Por eso lleva el nombre de Ratneśvara, el supremo dador de la joya de la liberación (nirvāṇa).

सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (Masculine/Neuter), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
इहhere
इह:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place: here)
लिङ्गानाम्of liṅgas
लिङ्गानाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
रत्न-भूतम्become a jewel; jewel-like
रत्न-भूतम्:
विशेषण (Qualifier of ‘इदम्’)
TypeAdjective
Rootरत्न (प्रातिपदिक) + भूत (कृदन्त-प्रातिपदिक; भू धातोः क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); क्त-प्रत्ययान्त (past participle) ‘भूत’ = become; विशेषण
इदम्this
इदम्:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
परम्supreme
परम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण
अतःtherefore
अतः:
सम्बन्ध (Logical connector)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formहेतुवाचक-अव्यय (therefore/from this)
रत्नेश्वरम्Ratneśvara
रत्नेश्वरम्:
समानााधिकरण (Predicate/apposition with ‘नाम’)
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); नाम (proper name)
नाम(it is) named
नाम:
प्रत्यय (Naming/predicate marker)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); ‘नाम’ इति नामनिर्देश
परम्supreme
परम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); विशेषण
निर्वाण-रत्न-दम्giver of the jewel of liberation
निर्वाण-रत्न-दम्:
विशेषण (Qualifier of the named entity)
TypeAdjective
Rootनिर्वाण (प्रातिपदिक) + रत्न (प्रातिपदिक) + द (कृदन्त-प्रातिपदिक; दा धातोः क)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); ‘निर्वाणस्य रत्नं ददाति’ इति उपपद-तत्पुरुष; विशेषण

Śiva (Devadeva)

Tirtha: Ratneśvara-liṅga

Type: temple

Listener: Umā (Pārvatī)

Scene: A radiant Ratneśvara liṅga appears jewel-like, emitting a crystalline light; devotees perceive it as the ‘gem of liberation’ amid Kāśī’s sacred ambience.

R
Ratneśvara
L
Liṅga
N
Nirvāṇa (Mokṣa)
K
Kāśī

FAQs

The text elevates Ratneśvara as a supreme śaiva emblem whose worship is oriented toward mokṣa.

Kāśī, through the special glorification of Ratneśvara-liṅga within its sacred landscape.

The verse implies devotion and worship of Ratneśvara for the attainment of liberation (nirvāṇa).