Adhyaya 18

Verse 1

रुद्र उवाच । शृणु स्कन्द महाप्राज्ञ ह्यद्भुतं यत्कृतं मया । धर्मारण्ये महादुष्टो दैत्यः कर्णाटकाभिधः

Rudra dijo: Escucha, oh Skanda, gran sabio, la obra maravillosa realizada por mí. En Dharmāraṇya había un demonio sumamente perverso llamado Karṇāṭaka.

Verse 2

निभृतं हि समागत्य दंपत्योर्विघ्नमाचरत् । तं दृष्ट्वा तद्भयाल्लोकः प्रदुद्राव निरन्तरम्

Llegando sigilosamente, sembró obstáculos para las parejas. Al verlo, la gente, aterrada, huyó sin cesar.

Verse 3

त्यक्त्वा स्थानं गताः सर्वे वणिजो वाडवादयः । मातंगीरूपमास्थाय श्रीमात्रा त्वनया सुत

Abandonando su lugar, todos—los mercaderes y los demás—se marcharon. Entonces Śrīmātā, tomando la forma de Mātaṅgī, obró de este modo, oh hijo.

Verse 4

हतः कर्णाटको नाम राक्षसो द्विजघातकः । तदा सर्वेऽपि वै विप्रा हृष्टास्ते तेन कर्मणा

Fue muerto el rākṣasa llamado Karṇāṭaka, asesino de brāhmaṇas. Entonces todos los brāhmaṇas se regocijaron por aquel acto.

Verse 5

स्तुवंति पूजयंति स्म वणिजो भक्तितत्पराः । वर्षेवर्षे प्रकुर्वंति श्रीमातापूजनं शुभम्

Los mercaderes, entregados a la devoción, la alababan y la adoraban. Año tras año realizaban el auspicioso culto a Śrīmātā.

Verse 6

शुभकार्येषु सर्वेषु प्रथमं पूजयेत्तु ताम् । न स विघ्नं प्रपश्येत तदाप्रभृति पुत्रक

En toda empresa auspiciosa, a ella debe adorarse primero. Desde entonces, oh hijo, no encontrará obstáculos.

Verse 7

युधिष्ठिर उवाच । कोऽसौ दुष्टो महादैत्यः कस्मिन्वंशे समुद्भवः । किं किं तेन कृतं तात सर्वंं कथय सुव्रत

Yudhiṣṭhira dijo: «¿Quién es ese gran demonio malvado? ¿De qué linaje nació? ¿Qué hechos, uno por uno, cometió? Oh querido, oh de votos virtuosos, cuéntamelo todo».

Verse 8

व्यास उवाच । शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि कर्णाटकविचेष्टितम् । देवानां दानवानां यो दुःसहो वीर्यदर्पितः

Vyāsa dijo: «Escucha, oh Rey; ahora relataré la hazaña de Karṇāṭaka, quien, envanecido por el orgullo de su poder, se volvió insoportable tanto para los dioses como para los Dānavas».

Verse 9

दुष्टकर्मा दुराचारो महाराष्ट्रो महाभुजः । जित्वा च सकलांल्लोकांस्त्रैलोक्ये च गतागतः

Mahārāṣṭra, de brazos poderosos, era autor de obras malvadas y de conducta corrupta. Tras conquistar todos los reinos, iba y venía por los tres mundos.

Verse 10

यत्र देवाश्च ऋषयस्तत्र गत्वा महासुरः । छद्मना वा बलेनैव विघ्नं प्रकुरुते नृप

Oh Rey, dondequiera que se reúnan los dioses y los ṛṣis, allí acude también ese poderoso Asura y levanta obstáculos, ya por engaño, ya por pura fuerza.

Verse 11

न वेदाध्ययनं लोके भवेत्तस्य भयेन च । कुर्वते वाडवा देवा न च संध्याद्युपासनम्

Por temor a él, el estudio de los Vedas ya no prevalecía en el mundo; y aun los dioses, reducidos a una condición miserable, no realizaban el culto que comienza con los ritos de la Sandhyā.

Verse 12

न क्रतुर्वर्तते तत्र न चैव सुरपूजनम् । देशेदेशे च सर्वत्र ग्रामेग्रामे पुरेपुरे

Allí no se celebra sacrificio védico, ni se mantiene el culto a los devas. En cada región—por doquier—de aldea en aldea y de ciudad en ciudad, se ve ese abandono.

Verse 13

तीर्थेतीर्थे च सर्वत्र विघ्नं प्रकुरुतेऽसुरः । परंतु शक्यते नैव धर्मारण्ये प्रवेशितुम्

En cada tīrtha y en todo lugar, el asura trama obstáculos; pero le es por completo imposible entrar en Dharmāraṇya.

Verse 14

भयाच्छक्त्याश्च श्रीमातुर्दानवो विक्लवस्तदा । केनोपायेन तत्रैव गम्यते त्विति चिंतयन्

Entonces el Dānava, tembloroso y turbado por el temor al poder de la venerable Madre (Śrīmātā), se puso a pensar: «¿Por qué medio se llega a ese mismo lugar?»

Verse 15

विघ्नं करिष्ये हि कथं ब्राह्मणानां महात्मनाम् । वेदाध्ययनकर्तॄणां यज्ञे कर्माधितिष्ठताम्

«¿Cómo podría yo causar un obstáculo a esos Brāhmaṇas magnánimos—entregados al estudio de los Vedas—que permanecen firmes en sus deberes sagrados dentro del yajña?»

Verse 16

वेदाध्ययनजं शब्दं श्रुत्वा दूरात्स दानवः । विव्यथे स यथा राजन्वज्राहत इव द्विपः

Al oír desde lejos el sonido nacido del estudio y la recitación védica, aquel Dānava se estremeció y sufrió—oh Rey—como un elefante herido por un rayo.

Verse 17

निःश्वासान्मुमुचे रोषाद्दंतैर्दंतांश्च घर्षयन् । दशमानो निजावोष्ठौ पेषयंश्च करावुभौ

Preso de furia, exhaló hondos suspiros, rechinando diente con diente; mordiéndose los propios labios, apretó y estrujó ambas manos en ira.

Verse 18

उन्मत्तवद्विचरत इतश्चेतश्च मारिष । सन्निपातस्य दोषेण यथा भवति मानवः

Vagaba como un demente, de aquí para allá, oh venerable; tal como se comporta un hombre cuando es afligido por el desorden de sannipāta.

Verse 19

तथैव दानवो घोरो धर्मारण्यसमीपगः । भ्रमते दहते चैव दूरादेव भयान्वितः

Así también aquel terrible dānava, al acercarse a Dharmāraṇya, vagaba y prendía fuego; sembraba el miedo aun desde lejos.

Verse 20

विवाहकाले विप्राणां रूपं कृत्वा द्विजन्मनः । तत्रागत्य दुराधर्षो नीत्वा दांपत्यमुत्तमम्

En tiempo de bodas, tomando la apariencia de brāhmaṇas y el porte de un dos veces nacido, aquel inconquistable acudía allí y se llevaba a las parejas recién casadas más excelsas.

Verse 21

उत्पपात महीपृष्ठाद्गगने सोऽसुराधमः । स्वयं च रमते पापो द्वेषाज्जातिस्वभावतः

Aquel vilísimo de los asuras saltó desde la faz de la tierra hacia el cielo; y ese pecador se deleitaba por sí mismo, por odio, conforme a su naturaleza innata.

Verse 22

एवं च बहुशः सोऽथ धर्मारण्याच्च दंपती । गृहीत्वा कुरुते पापं देवानामपि दुःसहम्

Así, una y otra vez, arrebataba incluso de Dharmāraṇya a los esposos y cometía un pecado insoportable aun para los devas.

Verse 23

विघ्नं करोति दुष्टोऽसौ दंपत्योः सततं भुवि । महाघोरतरं कर्म कुर्वंस्तस्मिन्पुरे वरे

Aquel malvado, en la tierra, ponía sin cesar obstáculos a los esposos, realizando actos aún más horrendos en esa excelsa ciudad.

Verse 24

तत्रोद्विग्ना द्विजाः सर्वे पलायंते दिशो दश । गताः सर्वे भूमिदेवा स्त्यक्त्वा स्थानं मनोरमम्

Allí, todos los dvijas, angustiados, huyeron hacia las diez direcciones; todos esos ‘dioses sobre la tierra’ partieron, abandonando aquel lugar deleitoso.

Verse 25

यत्रयत्र महत्तीर्थं तत्रतत्र गता द्विजाः । उद्वसं तत्पुरं जातं तस्मिन्काले नृपोत्तम

Dondequiera que hubiera un gran tīrtha, allí iban los dvijas; y en aquel tiempo, oh el mejor de los reyes, esa ciudad quedó desierta.

Verse 26

न वेदाध्ययनं तत्र न च यज्ञः प्रवर्तते । मनुजास्तत्र तिष्ठंति न कर्णाटभयार्दिताः

Allí no continuaba el estudio de los Vedas, ni avanzaba el yajña; la gente permanecía allí, ya no afligida por el temor a los Karṇāṭas.

Verse 27

द्विजाः सर्वे ततो राजन्वणिजश्च महायशाः । एकत्र मिलिताः सर्वे वक्तुं मंत्रं यथोचितम्

Entonces, oh Rey, todos los dvija (los dos veces nacidos) y los ilustres mercaderes se reunieron en un solo lugar, para deliberar y pronunciar el consejo debido, tal como convenía.

Verse 28

कर्णाटस्य वधोपायं मंत्रयंति द्विजर्षभाः । विचार्यमाणे तैर्दैवाद्वाग्जाता चाशरीरिणी

Los sabios dvija, firmes como toros, deliberaban el medio para dar muerte a Karṇāṭa. Mientras lo consideraban, por designio del destino surgió una voz incorpórea y habló.

Verse 29

आराधयत श्रीमातां सर्वदुःखापहारिणीम् । सर्वदैत्यक्षयकरीं सर्वोपद्रवनाशनीम्

«Adorad a Śrīmātā, la que aparta todo dolor; ella que aniquila a todos los Daitya y destruye toda calamidad.»

Verse 30

तच्छ्रुत्वा वाडवाः सर्वे हर्षव्याकुललोचनाः । श्रीमातां तु समागत्य गृहीत्वा बलिमुत्तमम्

Al oírlo, todos los Vāḍava, con los ojos temblorosos de gozo, se acercaron a Śrīmātā y tomaron las ofrendas más excelentes para su culto.

Verse 31

मधु क्षीरं दधि घृतं शर्करा पञ्चधारया । धूपं दीपं तथा चैव चंदनं कुसुमानि च

Llevaron miel, leche, cuajada, ghee y azúcar, en cinco corrientes para el rito; y también incienso, lámparas, sándalo y flores.

Verse 32

फलानि विविधान्येव गृहीत्वा वाडवा नृप । धान्यं तु विविधं राजन्भक्तापूपा घृताचिताः

Oh Rey, los Vāḍavas tomaron frutos de muchas clases y también granos variados; y llevaron arroz cocido y dulces tortas, ricamente preparados con ghee.

Verse 33

कुल्माषा वटकाश्चैव पायसं घृतमिश्रितम् । सोहालिका दीपिकाश्च सार्द्राश्च वटकास्तथा

También llevaron kulmāṣa (legumbres hervidas), vaṭakas (tortas fritas) y dulce arroz con leche mezclado con ghee; y otras delicias: sohālikā, dīpikā y vaṭakas húmedos asimismo.

Verse 34

राजिकाभिश्च संलिप्ता नवच्छिद्रसमन्विताः । चंद्रबिंबप्रतीकाशा मण्डकास्तत्र कल्पिताः

Allí prepararon maṇḍakas (tortas), untadas con rājikā (mostaza), provistas de perforaciones recientes, y resplandecientes como el disco de la luna.

Verse 35

पञ्चामृतेन स्नपनं कृत्वा गन्धोदकेन च । धूपैर्दीपैश्च नैवेद्यैस्तोषयामासुरीश्वरीम्

Después de bañar a la Diosa con pañcāmṛta y con agua perfumada, complacieron a la Soberana Señora con incienso, lámparas y ofrendas de alimento (naivedya).

Verse 36

नीराजनैः सकपूरैः पुष्पैर्दीपैः सुचंदनैः । श्रीमाता तोषिता राजन्सर्वोपद्रवनाशनी

Oh Rey, Śrīmātā—destructora de toda calamidad—quedó satisfecha con su ārati, con alcanfor, flores, lámparas y fino sándalo.

Verse 37

श्रीमाता च जगन्माता ब्राह्मी सौम्या वरप्रदा । रूपत्रयं समास्थाय पालयेत्सा जगत्त्रयम्

Ella es la Madre Auspiciosa y la Madre del universo—Brahmī, suave y otorgadora de dones. Asumiendo una triple forma, protege los tres mundos.

Verse 38

त्रयीरूपेण धर्मात्मन्रक्षते सत्यमंदिरम् । जितेद्रिया जितात्मानो मिलितास्ते द्विजोत्तमाः

Oh justo, en la forma de la Trayī—los tres Vedas—ella guarda el santuario de la Verdad. Allí se hallaban reunidos los mejores de los dos veces nacidos, vencedores de los sentidos y dueños de sí.

Verse 39

तैः सर्वेरर्चिता माता चंदनाद्येन तोषिता । स्तुतिमारेभिरे तत्र वाङ्मनःकायकर्मभिः । एकचित्तेन भावेन ब्रह्मपुत्र्याः पुरः स्थिताः

Venerada por todos, la Madre quedó complacida con sándalo y otras ofrendas. Allí comenzaron himnos de alabanza con palabra, mente y actos del cuerpo, de un solo corazón, de pie ante la Hija de Brahmā.

Verse 40

विप्रा ऊचुः । नमस्ते ब्रह्मपुत्र्यास्तु नमस्ते ब्रह्मचारिणि । नमस्ते जगतां मातर्नमस्ते सर्वगे सदा

Dijeron los brahmanes: ¡Salve a ti, oh Hija de Brahmā; salve a ti, oh brahmacāriṇī, asceta casta! ¡Salve a ti, oh Madre de los mundos; salve a ti, siempre omnipresente!

Verse 41

क्षुन्निद्रा त्वं तृषा त्वं च क्रोधतंद्रादयस्तथा । त्वं शांतिस्त्वं रतिश्चैव त्वं जया विजया तथा

Tú eres el hambre y el sueño; tú eres también la sed; y asimismo la ira, la pereza y lo demás. Tú eres la paz; tú eres el deleite; tú eres la victoria y también el triunfo.

Verse 42

ब्रह्मविष्णुमहेशाद्यैस्त्वं प्रपन्ना सुरेश्वरि । सावित्री श्रीरुमा चैव त्वं च माता व्यवस्थिता

Oh Soberana de los dioses, Brahmā, Viṣṇu, Maheśa y los demás se refugian en ti. Tú moras como Sāvitrī, como Śrī, como Umā; en verdad, como la misma Madre.

Verse 43

ब्रह्मविष्णु सुरेशानास्त्वदाधारे व्यवस्थिताः । नमस्तुभ्यं जगन्मातर्धृतिपुष्टिस्वरूपिणि

Brahmā, Viṣṇu y los señores de los dioses están establecidos sobre tu sostén. Salutaciones a ti, oh Madre del universo, cuya forma es firmeza y nutrición.

Verse 44

रतिः क्रोधा महामाया छाया ज्योतिःस्वरूपिणि । सृष्टि स्थित्यंतकृद्देवि कार्यकारणदा सदा

Tú eres deleite y tú eres ira; tú eres la Gran Māyā; tú eres sombra y eres de la naturaleza de la luz. Oh Diosa, realizas creación, preservación y disolución, otorgando siempre causa y fruto.

Verse 45

धरा तेजस्तथा वायुः सलिलाकाशमेव च । नमस्तेऽस्तु महाविद्ये महाज्ञानमयेऽनघे

Tú eres la tierra y el fuego; tú eres el viento; tú eres el agua y también el espacio. Salutaciones a ti, oh Mahāvidyā, oh Inmaculada, colmada de suprema sabiduría.

Verse 46

ह्रींकारी देवरूपा त्वं क्लींकारी त्वं महाद्युते । आदिमध्यावसाना त्वं त्राहि चास्मान्महाभयात्

Tú eres Hrīṃ en forma, manifestada como lo divino; tú eres Klīṃ, oh de gran resplandor. Tú eres el principio, el medio y el fin: sálvanos también del gran temor.

Verse 47

महापापो हि दुष्टात्मा दैत्योऽयं बाधतेऽधुना । त्राणरूपा त्वमेका च अस्माकं कुलदेवता

Este daitya de alma perversa, cargado de gran pecado, nos aflige ahora mismo. Tú sola eres nuestro refugio salvador; en verdad, la deidad tutelar de nuestro linaje.

Verse 48

त्राहित्राहि महादेवि रक्षरक्ष महेश्वरि । हनहन दानवं दुष्टं द्विजातीनां विघ्नकारकम्

¡Sálvanos, sálvanos, oh Mahādevī! ¡Protégennos, protégennos, oh Mahēśvarī! ¡Abate, abate a este dānava malvado, que pone obstáculos a los dvijas!

Verse 49

एवं स्तुता तदा देवी महामाया द्विजन्मभिः । कर्णाटस्य वधार्थाय द्विजातीनां हिताय च । प्रत्यक्षा साऽभवत्तत्र वरं ब्रूहीत्युवाच ह

Así alabada por los dvijas, la Diosa Mahāmāyā—resuelta a dar muerte a Karṇāṭa y a procurar el bien de los dvijas—se manifestó allí en forma visible y dijo: «Hablad vuestro don».

Verse 50

श्रीमातोवाच । केन वै त्रासिता विप्राः केन वोद्वेजिताः पुनः । तस्याहं कुपिता विप्रा नयिष्ये यमसादनम्

Śrīmātā dijo: «¿Por quién habéis sido aterrorizados, oh brāhmaṇas, y por quién habéis sido de nuevo afligidos? Airada contra él, oh vipras, lo enviaré a la morada de Yama».

Verse 51

क्षीणायुषं नरं वित्त येन यूयं निपीडिताः । ददामि वो द्विजातिभ्यो यथेष्टं वक्तुमर्हथ

Reconoced al hombre de vida menguante por quien habéis sido oprimidos. A vosotros, dvijas, os concedo mi auxilio; hablad libremente según vuestro deseo.

Verse 52

भक्त्या हि भवतां विप्राः करिष्ये नात्र संशयः

Por vuestra devoción, oh vipras, actuaré; de ello no hay duda.

Verse 53

द्विजा ऊचुः । कर्णाटाख्यो महारौद्रो दानवो मदगर्वितः । विघ्नं प्रकुरुते नित्यं सत्यमंदिरवासिनाम्

Los dvijas dijeron: «Hay un dānava llamado Karṇāṭa, terriblemente feroz e hinchado de orgullo embriagado, que sin cesar crea obstáculos a quienes habitan en el Templo de Satya».

Verse 54

ब्राह्मणान्सत्यशीलांश्च वेदाध्ययनतत्परान् । द्वेषाद्द्वेष्टि द्वेषणस्तान्नित्यमेव महामते । वेदविद्वेषणो दुष्टो घातयैनं महाद्युते

Por pura malicia odia a los brāhmaṇas veraces en su conducta y entregados al estudio del Veda; siempre busca dañarlos, oh sabia. A ese perverso enemigo del Veda—oh Señora resplandeciente—haz que sea muerto.

Verse 55

व्यास उवाच । तथेत्युक्त्वा तु सा देवी प्रहस्य कुलदेवता । वधोपायं विचिंत्यास्य भक्तानां रक्षणाय वै

Vyāsa dijo: «Al decir “Así sea”, aquella Diosa—la deidad del linaje—sonrió y concibió un medio para su destrucción, para la protección de sus devotos».

Verse 56

ततः कोपपरा जाता श्रीमाता नृपसत्तम । कोपेन भृकुटीं कृत्वा रक्तनेत्रांतलोचनाम्

Entonces Śrīmātā se entregó por completo a la ira, oh el mejor de los reyes; y, airada, frunció el ceño, enrojeciendo las comisuras de sus ojos.

Verse 57

कोपेन महताऽविष्टा वसंती पावकं यथा । महाज्वाला मुखान्नेत्रान्नासाकर्णाच्च भारत

Dominada por una ira vehemente, ardió como fuego avivado por el viento. De su boca, ojos, nariz y oídos brotaron grandes llamas, oh Bhārata.

Verse 58

तत्तेजसा समुद्भूता मातंगी कामरूपिणी । काली करा लवदना दुर्दर्शवदनोज्ज्वला

De aquel fulgor nació Mātaṅgī, capaz de asumir formas a voluntad: de tez oscura, de manos terribles, con rostro espantoso, resplandeciente con un brillo inaccesible.

Verse 59

रक्तमाल्यांबरधरा मदाघूर्णितलोचना । न्यग्रोधस्य समीपे सा श्रीमाता संश्रिता तदा

Vestida con guirnaldas rojas y ropajes rojos, con los ojos girando por la embriaguez divina, aquella Madre auspiciosa tomó entonces su lugar junto a un árbol de banyán.

Verse 60

अष्टादशभुजा सा तु शुभा माता सुशोभना । धनुर्बाणधरा देवी खड्गखेटकधारिणी

Aquella Madre auspiciosa y resplandeciente tenía dieciocho brazos, hermosa y gloriosa. La Diosa portaba arco y flechas, y llevaba también espada y escudo.

Verse 61

कुठारं क्षुरिकां बिभ्रत्त्रिशूलं पानपात्रकम् । गदां सर्पं च परिघं पिनाकं चैव पाशकम्

Portaba un hacha y una daga, un tridente y una copa de bebida; una maza, una serpiente y una barra de hierro; y también el arco Pināka y un lazo.

Verse 62

अक्षमालाधरा राजन्मद्यकुंभानुधारिणी । शक्तिं च मुशलं चोग्रं कर्तरीं खर्परं तथा

Llevaba un rosario, oh Rey, y sostenía una jarra de vino; y también portaba una śakti (lanza), un fiero mazo, unas tijeras y un cuenco de cráneo.

Verse 63

कंटकाढ्यां च बदरीं बिभ्रती तु महानना । तत्राभवन्महायुद्धं तुमुलं लोमहर्षणम्

Aquella Diosa de gran semblante, llevando una rama de badarī llena de espinas, hizo surgir allí una gran batalla, tumultuosa y erizante.

Verse 64

मातंग्याः सह कर्णाटदानवेन नृपोत्तम

Con Mātaṅgī, oh el mejor de los reyes, hubo combate contra el demonio Karṇāṭa.

Verse 65

युधिष्ठिर उवाच । कथं युद्धं समभवत्कथं चैवापवर्तत । जितं केनैव धर्मज्ञ तन्ममाचक्ष्व मारिष

Yudhiṣṭhira dijo: ¿Cómo surgió la batalla y cómo llegó a su fin? ¿Por quién se obtuvo la victoria? Oh conocedor del dharma, venerable señor, dímelo.

Verse 66

व्यास उवाच । एकदा शृणु राजेंद्र यज्जातं दैत्यसंगरे । तत्सर्वं कथयाम्याशु यथावृत्तं हि तत्पुरा

Vyāsa dijo: Escucha, oh señor de los reyes, lo que una vez aconteció en la batalla contra los daityas. Pronto te lo relataré todo, tal como sucedió en tiempos antiguos.

Verse 67

प्रणष्टयोषा ये विप्रा वणिजश्चैव भारत । चैत्रमासे तु संप्राप्ते धर्मारण्ये नृपोत्तम

Oh Bhārata, aquellos brāhmaṇas y mercaderes cuyas esposas se habían perdido, al llegar el mes de Caitra, acudieron a Dharmāraṇya, oh el mejor de los reyes.

Verse 68

गौरीमुद्वाहयामासुर्विप्रास्ते संशितव्रताः । स्वस्थानं सुशुभं ज्ञात्वा तीर्थराजं तथोत्तमम्

Entonces aquellos brāhmaṇas, firmes en sus votos, celebraron solemnemente el matrimonio de Gaurī, reconociendo aquel lugar como supremamente auspicioso: el excelente “rey de los tīrthas”.

Verse 69

विवाहं तत्र कुर्वंतो मिलितास्ते द्विजोत्तमाः । कोटिकन्याकुलं तत्र एकत्रासीन्महोत्सवे । धर्मारण्ये महाप्राज्ञ सत्यं सत्यं वदाम्यहम्

Mientras los mejores de los dos veces nacidos se reunían allí para celebrar bodas, en aquella gran festividad de Dharmāraṇya había en un solo lugar una multitud de doncellas, contadas por crores. Oh gran sabio, digo la verdad, la verdad.

Verse 70

चतुर्थ्यामपररात्रेऽभ्यंतरतोऽग्निमादधुः । आसनं ब्रह्मणे दत्त्वा अग्निं कृत्वा प्रदक्षिणम्

En la cuarta tithi, en la parte postrera de la noche, encendieron dentro del recinto el fuego sagrado. Tras ofrecer un asiento al sacerdote, circunvalaron el fuego con reverencia.

Verse 71

स्थालीपाकं च कृत्वाथ कृत्वा वेदीः शुभास्तदा । चतुर्हस्ताः सकलशा नागपाश समन्विताः

Luego, tras realizar la ofrenda de sthālīpāka y preparar entonces los auspiciosos vedi, los hicieron de cuatro hastas de medida, bien dispuestos y provistos de ataduras llamadas nāgapāśa.

Verse 72

वेदमंत्रेण शुभ्रेण मंत्रयंते ततो द्विजाः । चरतां दंपतीनां हि परिवेश्य यथोचितम्

Después, los dos veces nacidos recitaron mantras védicos puros; y, conforme al rito, sirvieron debidamente las ofrendas y el alimento a las parejas que avanzaban en la ceremonia.

Verse 73

ब्रह्मणा सहितास्तत्र वाडवा स्ते सुहर्षिताः । कुर्वते वेदनिर्घोषं तारस्वरनिनादितम्

Allí, junto con el sacerdote, los gozosos vāḍavas entonaron el Veda con gran estruendo, resonando en tonos elevados.

Verse 74

तेन शब्देन महता कृत्स्नमापूरितं नभः । तं श्रुत्वा दानवो घोरो वेदध्वनिं द्विजे रितम्

Con aquel gran sonido se llenó todo el cielo. Al oír esa resonancia védica pronunciada por los dos veces nacidos, se agitó un terrible dānava.

Verse 75

उत्पपातासनात्तूर्णं ससैन्यो गतचेतनः । धावतः सर्वभृत्यास्तं ये चान्ये तानुवाच सः

De un salto se alzó de su asiento, con su ejército, la mente turbada. Mientras todos sus sirvientes corrían tras él, y otros también, les habló así.

Verse 76

श्रूयतां कुत्र शब्दोऽयं वाडवानां समुत्थितः । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दैतेयाः सत्वरं ययुः

«Escuchad: ¿de dónde ha surgido este sonido, levantado por los vāḍavas?» Al oír sus palabras, los Daityas se apresuraron de inmediato.

Verse 77

विभ्रांतचेतसः सर्वे इतश्चेतश्च धाविताः । धर्मारण्ये गताः केचित्तत्र दृष्टा द्विजा तयः

Todos, con la mente turbada, corrían de un lado a otro. Algunos fueron al sagrado Dharmāraṇya, y allí se vio a aquellos brāhmaṇas.

Verse 78

उद्गिरंतो हि निगमान्विवाहसमये नृप । सर्वं निवेदयामासुः कर्णाटाय दुरात्मने

Oh Rey, recitando los himnos védicos en el momento de la boda, le comunicaron todo al malvado Karṇāṭa.

Verse 79

तच्छ्रुत्वा रक्तताम्राक्षो द्विजद्विट् कोपपू रितः । अभ्यधावन्महाभाग यत्र ते दंपती नृप

Al oírlo, el que odiaba a los brāhmaṇas—de ojos rojos como cobre, colmado de ira—se lanzó, oh noble, hacia donde estaba aquella pareja, oh Rey.

Verse 80

खमाश्रित्य तदा दैत्यमायां कुर्वन्स राक्षसः । अहरद्दंपती राजन्सर्वालंकारसंयुतान्

Entonces aquel rākṣasa, alzándose al cielo y empleando ilusión demoníaca, raptó a la pareja, oh Rey, adornada con todas sus joyas.

Verse 81

ततस्ते वाडवाः सर्वे संगता भुवनेश्वरीम् । बुंबारवं प्रकुर्वाणास्त्राहित्राहीति चोचिरे

Entonces todas aquellas mujeres se reunieron ante Bhuvaneśvarī; alzando un clamor fuerte y tumultuoso, exclamaron: «¡Sálvanos, sálvanos!»

Verse 82

तच्छ्रुत्वा विश्वजननी मातंगी भुवनेश्वरी । सिंहनादं प्रकुर्वाणा त्रिशूलवरधारिणी

Al oír su clamor, la Madre del mundo—Mātaṅgī, Bhuvaneśvarī—rugió como leona, empuñando el tridente y otorgando bendiciones.

Verse 83

ततः प्रववृते युद्धं देवीकर्णाटयोस्तथा । ऋषीणां पश्यतां तत्र वणिजां च द्विजन्मनाम्

Entonces se entabló la batalla entre la Diosa y Karṇāṭa; allí contemplaban los ṛṣis, así como los mercaderes y los dos veces nacidos.

Verse 84

पश्यतामभवयुद्धं तुमुलं लोमहर्षणम् । अस्त्रैश्चिच्छेद मातगी मदविह्वलितं रिपुम्

Mientras miraban, la lucha se volvió feroz y estremecedora. Con sus armas, Mātaṅgī cercenó al enemigo, enloquecido e inestable por la soberbia.

Verse 85

सोऽपि दैत्यस्ततस्तस्या बाणेनैकेन वक्षसि । असावपि त्रिशूलेन घातितः कश्मलं गतः

Aquel daitya la hirió en el pecho con una sola flecha; pero él, a su vez, fue abatido por el tridente de la Diosa y cayó en ruina y espanto.

Verse 86

मुष्टिभिश्चैव तां देवीं सोऽपि ताडयतेऽसुरः । सोऽपि देव्या ततः शीघ्रं नागपाशेन यंत्रितः

Aquel asura también golpeó a la Diosa con los puños; pero enseguida la Diosa lo ató y lo contuvo con el lazo de serpiente (nāgapāśa).

Verse 87

ततस्तेनैव दैत्येन गरुडास्त्रं समादधे । तया नारायणास्त्रं तु संदधे शरपातनम्

Entonces aquel mismo Daitya desplegó el Arma de Garuḍa; y ella, en respuesta, ciñó el Arma de Nārāyaṇa, desatando una lluvia de flechas.

Verse 88

एवमन्योन्यमाकृष्य युध्यमानौ जयेच्छया । ततः परिघमादाय आयसं दैत्यपुंगवः

Así, tirando el uno del otro y combatiendo con ansia de victoria, el toro entre los Daityas tomó entonces una maza de hierro.

Verse 89

मातंगीं प्रति संकुद्धो जघान परवीरहा । देवी क्रुद्धा मुष्टिपातैश्चूर्णयामास दानवम्

Encolerizado contra Mātaṅgī, aquel matador de héroes enemigos asestó el golpe. La Diosa, airada a su vez, pulverizó al Dānava con golpes de sus puños.

Verse 90

तेन मुष्टिप्रहारेण मूर्च्छितो निपपात ह । ततस्तु सहसोत्थाय शक्तिं धृत्वा करे मुदा

Aturdido por aquel golpe de puño, cayó desvanecido. Luego, levantándose de pronto, tomó gozoso una lanza en su mano.

Verse 91

शतघ्नीं पातयामास तस्या उपरि दानवः । शक्तिं चिच्छेद सा देवी मातंगी च शुभानना

El Dānava arrojó sobre ella una śataghnī. Pero la Diosa Mātaṅgī, de rostro auspicioso, hizo pedazos la lanza.

Verse 92

जहासोच्चैस्तु सा सुभ्रः शतघ्नीं वज्रसन्निभा । एव मन्योन्यशस्त्रौघैरर्दयंतौ परस्परम्

Entonces la Diosa resplandeciente—cuya śataghnī era semejante a un rayo—rió en voz alta. Así, se abatían mutuamente con torrentes de armas.

Verse 93

ततस्त्रिशूलेन हतो हृदये निपपात ह । मूर्छां विहाय दैत्योऽसौ मायां कृत्वा च राक्षसीम्

Luego, herido en el corazón por un tridente, cayó al suelo. Sacudiéndose el desmayo, aquel Daitya creó una māyā, una ilusión con forma de rākṣasī.

Verse 94

पश्यतां तत्र तेषां तु अदृश्योऽभून्महासुरः । पपौ पानं ततो देवी जहासारुणलोचना

Mientras ellos miraban, el gran Asura se volvió invisible. Entonces la Diosa, de ojos rojos, rió y bebió su bebida.

Verse 95

सर्वत्रगं तं सा देवी त्रैलोक्ये सचराचरे

Aquella Diosa buscó a quien se mueve por doquier, en los tres mundos, con todo lo móvil y lo inmóvil.

Verse 96

क्व पास्यस्तीति ब्रूते सा ब्रूहि त्वं सांप्रतं हि मे । कर्णाटक महादुष्ट एहि शीघ्रं हि युध्यताम्

Ella dijo: «¿Adónde huirás? Dímelo—dímelo ahora mismo. ¡Oh Karṇāṭaka, gran malvado, ven; pronto, que se trabe la batalla!»

Verse 97

ततोऽभवन्महायुद्धं दारुणं च भयानकम् । पपौ देवी तु मैरेयं वधार्थं सुमहाबला

Entonces estalló una gran batalla, feroz y aterradora. La Diosa, de inmenso poder, bebió maireya con la intención de aniquilar al enemigo.

Verse 98

मातंगी च ततः क्रुद्धा वक्त्रे चिक्षेप दानवम् । ततोऽपि दानवो रौद्रो नासारंध्रेण निर्गतः

Entonces Matangi, enfurecida, arrojó al demonio dentro de su boca. Aun así, aquel furioso danava salió a través de su fosa nasal.

Verse 99

युध्यते स पुनर्दैत्यः कर्णाटो मदपूरितः । ततो देवी प्रकुपिता मातंगी मदपूरिता

Ese daitya, Karnata, volvió a luchar, hinchado de embriaguez. Entonces la Diosa Matangi, despertada a una ira feroz, surgió con poder.

Verse 100

दशनैर्मथयित्वा च चर्वयित्वा पुनःपुनः । शवास्थि मे दसा युक्तं मज्जामांसादिपूरितम्

Moliendo con sus dientes y masticando una y otra vez, lo redujo a un estado semejante a hueso de cadáver, relleno de médula y carne.

Verse 110

पित्रा मे स्थापिता दैत्य रक्षार्थं हि द्विजन्मनाम् । केवलं श्यामलांगी सा सर्वलोकहितावहा

'Mi padre me designó, oh demonio, específicamente para la protección de los nacidos dos veces. Esa Diosa de extremidades oscuras existe únicamente como benefactora de todos los mundos.'

Verse 120

जगुर्गन्धर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः । ततोत्सवं प्रकुर्वन्तो गीतं नृत्यं शुभप्रदम्

Los señores de los Gandharvas cantaron, y las huestes de las Apsaras danzaron. Luego, celebrando la fiesta, ofrecieron canto y danza auspiciosos que otorgan bendición.

Verse 130

देव्युवाच । स्वस्थाः संतु द्विजाः सर्वे न च पीडा भविष्यति । मयि स्थितायां दुर्धर्षा दैत्या येऽन्ये च राक्षसाः

La Diosa dijo: «Que todos los dvijas permanezcan sanos y a salvo; no surgirá aflicción. Mientras yo esté establecida aquí, los daityas difíciles de someter y los demás rākṣasas no prevalecerán».

Verse 131

शाकिनीभूतप्रेताश्च जंभाद्याश्च ग्रहास्तथा । शाकिन्यादिग्रहाश्चैव सर्पा व्याघ्रादयस्तथा

«Las Śākinīs, los bhūtas y los pretas, y asimismo los grahas que comienzan con Jambha; también los grahas del tipo śākinī; y las serpientes, los tigres y otras amenazas semejantes: aquí no causarán daño.»

Verse 140

खट्वांगं बदरीं चैव अंकुशं च मनोरमम् । अष्टादशायुधैरेभिः संयुता भुवनेश्वरी

Portando un báculo khaṭvāṅga, una maza badarī y un hermoso aguijón (aṅkuśa), la Soberana de los mundos estaba provista de estas dieciocho armas.

Verse 150

बल्लाकरं वरं यूपा क्षिप्तकुल्माषकं तथा । सोहालिका भिन्नवटा लाप्सिका पद्मचूर्णकम्

«Ballākara, Vara, Yūpā, y también Kṣiptakulmāṣaka; Sohālikā, Bhinnavaṭā, Lāpsikā y Padmacūrṇaka: éstos son los manjares ofrendados, nombrados para la ocasión auspiciosa.»

Verse 160

मदीयवचनं श्रुत्वा तथा कुरुत वै विधिम् । विवाहकाले संप्राप्ते दंपत्योः सौख्यहेतवे

Habiendo escuchado mi instrucción, cumplid en verdad el rito prescrito tal como corresponde. Cuando llegue el tiempo del matrimonio, hacedlo para asegurar la dicha y el bienestar de esposo y esposa.

Verse 170

तिल तैलेन वा कुर्यात्पुरुषो नियतव्रतः । एकाशनं हि कुरुते यक्ष्मप्रीत्यै निरंतरम्

El hombre, firme en su observancia votiva, debe realizarlo con sésamo o con aceite de sésamo. En verdad, ha de guardar continuamente la disciplina de una sola comida, para propiciar a Yakṣma.

Verse 179

तेषां कुले कदा चित्तु अरिष्टं नैव जायते । अपुत्रो लभते पुत्रान्धनहीनस्तु संपदः । आयुरारोग्यमैश्वर्यं श्रीमातुश्च प्रसादतः

En su linaje, jamás surge la desgracia en tiempo alguno. El que no tiene hijos obtiene hijos varones, y el pobre obtiene prosperidad. Longevidad, salud y fortuna señorial llegan por la gracia de la auspiciosa Madre, Śrī.