Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 44

Devanagari script

तीर्थस्यास्य वरं दत्त्वा स रामो लक्ष्मणाग्रजः । अयोध्यां प्रविवेशासौ निष्पापो नर्मदाजलात्

Transliteration

tīrthasyāsya varaṃ dattvā sa rāmo lakṣmaṇāgrajaḥ | ayodhyāṃ praviveśāsau niṣpāpo narmadājalāt

Translation

Habiendo otorgado un don a este sagrado tīrtha, Rāma—el hermano mayor de Lakṣmaṇa—entró en Ayodhyā, libre de pecado por las aguas de la Narmadā.

Word by Word

• तीर्थस्य: of the tīrtha
• तीर्थस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• अस्य: of this
• अस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम; (तीर्थस्य) इत्यस्य विशेषणम्

• वरम्: boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive); पूर्वकाले कृत्य (having given)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; सर्वनाम

• रामः: Rāma
• रामः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• लक्ष्मणाग्रजः: elder brother of Lakṣmaṇa
• लक्ष्मणाग्रजः: Apposition (Samānādhikaraṇa/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मण (प्रातिपदिक) + अग्रज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (लक्ष्मणस्य अग्रजः)

• अयोध्याम्: Ayodhyā
• अयोध्याम्: Karma (Goal/गति-कर्म)
• Type: Noun
• Root: अयोध्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• प्रविवेश: entered
• प्रविवेश: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र+विश् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; उपसर्गः: प्र

• असौ: that (person), he
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; सर्वनाम (demonstrative)

• निष्पापः: sinless
• निष्पापः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निः (उपसर्ग/उपपद) + पाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; नञ्/निः-तत्पुरुषः (पापरहितः)

• नर्मदाजलात्: from (by) the water of Narmadā
• नर्मदाजलात्: Apadana (Source/Cause/अपादान)
• Type: Noun
• Root: नर्मदा (प्रातिपदिक) + जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; तत्पुरुषः (नर्मदायाः जलम्)

Speaker

Skanda (deduced, narrative continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Narmadā (Revā)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Rāma, elder brother of Lakṣmaṇa, stands at the Narmadā riverbank after bathing; his aura brightens as impurities fall away; he offers salutations and then proceeds on a royal journey toward Ayodhyā, with the tīrtha behind him.

Characters & Entities

• Rāma
• Lakṣmaṇa
• Ayodhyā
• Narmadā (Revā)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even exemplary kings are portrayed as honoring tīrthas; sacred waters are upheld as powerful instruments of purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Narmadā (Revā) and the associated tīrtha of this chapter, connected with Revā–Kumbheśvara.

What ritualistic prescription is mentioned?

Purification through Narmadā-jala is implied; the verse highlights the cleansing power of the river’s waters.