Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 31

Devanagari script

इन्द्रलोकं परित्यज्य ब्रह्मलोकं गतस्तदा । यत्रयत्र व्रजेद्देवो भयात्सह दिवौकसैः

Transliteration

indralokaṃ parityajya brahmalokaṃ gatastadā | yatrayatra vrajeddevo bhayātsaha divaukasaiḥ

Translation

Abandonando el mundo de Indra, fue entonces al mundo de Brahmā. Dondequiera que iba el Deva, los moradores del cielo lo seguían con temor.

Word by Word

• इन्द्र-लोकम्: Indra’s world
• इन्द्र-लोकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (इन्द्रस्य लोकः) — Accusative singular

• परित्यज्य: having left
• परित्यज्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: परि-त्यज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय — ‘having abandoned’

• ब्रह्म-लोकम्: Brahmā’s world
• ब्रह्म-लोकम्: Karma (Goal/कर्म-गति)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः लोकः) — Accusative singular

• गतः: went
• गतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु) → गत (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; देवस्य विशेषणम् — ‘gone’

• तदा: then
• तदा: Kriya-vishesana (Temporal/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक — adverb ‘then’

• यत्र-यत्र: wherever
• यत्र-यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरुक्त-स्थानवाचक — ‘wherever’

• व्रजेत्: would go
• व्रजेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: व्रज् (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — optative 3rd sg ‘might go/should go’

• देवः: the god
• देवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular

• भयात्: out of fear
• भयात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन — Ablative singular ‘from fear/because of fear’

• सह: with
• सह: Sahakaraka (Accompaniment/सह)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: अव्यय; सहार्थक-उपपद — ‘with’

• दिवौकसैः: with the celestials
• दिवौकसैः: Sahakaraka (Accompaniment/सह)
• Type: Noun
• Root: दिवौकस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन — Instrumental plural ‘with the dwellers of heaven (gods)’

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating

Visual Art Cues

Scene: Leaving Indra’s realm, the divine party moves to Brahmā’s world; devas trail behind in fear wherever the Deva goes.

Characters & Entities

• Indraloka
• Brahmaloka
• Deva (Śiva)
• Divaukas (celestials)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worldly realms cannot grant lasting refuge; fear persists until one rests in the Lord’s true protection and the restoration of dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None; the verse describes cosmological worlds (lokas), not a pilgrimage site.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.