Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 49

Devanagari script

श्रीमार्कण्डेय उवाच । अकार्यमेतद्विप्राणां यस्त्विमं पिबते स्तनम् । पुनश्चैवोपनयनं व्रतसिद्धिं न गच्छति

Transliteration

śrīmārkaṇḍeya uvāca | akāryametadviprāṇāṃ yastvimaṃ pibate stanam | punaścaivopanayanaṃ vratasiddhiṃ na gacchati

Translation

Śrī Mārkaṇḍeya dijo: «Esto no es un acto apropiado para los brāhmaṇas: quien beba de este pecho debe recibir de nuevo el upanayana, y no alcanza el cumplimiento del voto.»

Word by Word

• श्रीमार्कण्डेयः: the venerable Mārkaṇḍeya
• श्रीमार्कण्डेयः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्रीमार्कण्डेय (प्रातिपदिक; श्री+मार्कण्डेय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (श्रीमान् मार्कण्डेयः)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अकार्यम्: improper act
• अकार्यम्: Karma/Predicative (विधेय)
• Type: Noun
• Root: अकार्य (प्रातिपदिक; अ+कार्य)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विधेय (predicate)

• एतत्: this
• एतत्: Visheshya (That referred/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• विप्राणाम्: of Brahmins
• विप्राणाम्: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)

• इमम्: this
• इमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• पिबते: drinks
• पिबते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पा (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• स्तनम्: breast
• स्तनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्तन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-निपात (emphatic particle)

• उपनयनम्: initiation (upanayana)
• उपनयनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उपनयन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• व्रतसिद्धिम्: success of the vow
• व्रतसिद्धिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: व्रतसिद्धि (प्रातिपदिक; व्रत+सिद्धि)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (व्रतस्य सिद्धिः)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात (negation)

• गच्छति: attains/goes
• गच्छति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya

Characters & Entities

• Mārkaṇḍeya
• Vipra (Brāhmaṇa)
• Upanayana
• Vrata

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ends do not justify means in dharma; violating brāhmaṇa purity/discipline undermines both status and the fruit of vows.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is directly praised in this verse; the focus is dharma-judgment within the Revā Khaṇḍa narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

Re-initiation (upanayana) is prescribed as a corrective measure, and the loss of vrata-siddhi is stated as a consequence.