Diter Vratabhaṅga and Indra’s Intervention (Diti–Kaśyapa Narrative)

Verse 1

सूत उवाच । एष मन्वन्तरे तात सर्गस्स्वारोचिषे स्मृतः । वैवस्वते तु महति वारुणे वितते क्रतौ

Dijo Sūta: «Oh querido, esta creación es recordada como perteneciente al Manvantara de Svārociṣa. Pero en el gran Manvantara de Vaivasvata, durante el sacrificio védico de Vāruṇa, ampliamente extendido, (el relato prosigue de ese modo)».

Verse 2

जुह्वानस्य ब्रह्मणो वै प्रजासर्ग इहोच्यते । पूर्वं यानथ ब्रह्मर्षीनुत्पन्नान्सप्त मानसान्

Aquí se describe la emanación de las criaturas desde Brahmā, Señor de la creación, mientras realizaba la ofrenda sacrificial. Primero surgieron los siete Brahmarṣis—sabios nacidos de la mente—manifestados por su sola voluntad.

Verse 3

पुत्रान्वै कल्पयामास स्वयमेव पितामहः । तेषां विरोधो देवानां दानवानां महानृषे

El Abuelo (Brahmā) engendró por sí mismo a sus hijos. De ellos surgió la gran enemistad entre los Devas y los Dānavas, oh gran sabio.

Verse 4

दिति विनष्टपुत्रा तु कश्यपं समुपस्थिता । स कश्यपः प्रसन्नात्मा सम्गयगाराधितस्तया

Diti, privada de sus hijos, se acercó a Kaśyapa. Y Kaśyapa, con el corazón sereno, quedó complacido, pues ella lo había suplicado debidamente y servido con reverencia.

Verse 5

वरेणच्छंदयामास सा च वव्रे वरं तदा । पुत्रमिन्द्रवधार्थाय समर्थममितौजसम्

Concedida la elección del don, ella pidió entonces una gracia: un hijo de esplendor y fuerza inconmensurables, plenamente capaz de dar muerte a Indra, para que Indra alcanzara su destino final.

Verse 6

स तस्यै च वरं प्रादात्प्रार्थितं सुमहातपाः । ब्रह्मचर्य्यादिनियमं प्राह चैव शतं समाः

Aquel gran asceta le concedió el don que ella había pedido, y además le prescribió las disciplinas, comenzando por el brahmacarya (castidad sagrada), para ser observadas durante cien años.

Verse 7

धारयामास गर्भं तु शुचिस्सा वरवर्णिनी । ब्रह्मचर्य्यादिनियमं दितिर्दध्रे तथैव वै

Aquella dama, pura y de fulgor radiante, concibió y llevó en su seno el embrión; y Diti, del mismo modo, asumió las disciplinas sagradas—comenzando por el brahmacarya (casta continencia)—conforme a la observancia ritual.

Verse 8

ततस्त्वाधाय सोऽदित्यां गर्भं तं शंसितव्रतः । जगाम कश्यपस्तप्तुं तपस्संहृष्टमानसः

Entonces aquel Kashyapa, firme en sus elogiados votos, habiendo colocado ese embrión en Aditi, partió para practicar la austeridad, con su mente regocijada y dedicada al tapas.

Verse 9

तस्याश्चैवांतरं प्रेप्सुस्सोऽभवत्पाकशासनः । ऊनवर्षे शते चास्या ददर्शान्तरमेव सः

Deseando encontrar alguna falta en ella, Pākaśāsana (Indra) se dispuso a ello. Sin embargo, incluso después de que hubieran pasado casi cien años, no vio en ella nada más que una pureza irreprochable.

Verse 10

अकृत्वा पादयोः शौचं दितिरर्वाक्शिरास्तदा । निद्रामाहारयामास भाविनोऽर्थस्य गौरवात्

Sin lavarse primero los pies, Diti se acostó con la cabeza vuelta hacia el lado equivocado y se quedó dormida, pues el peso del asunto inminente (de lo que estaba por venir) oprimía fuertemente su mente.

Verse 11

एतस्मिन्नन्तरे शक्रस्तस्याः कुक्षिं प्रविश्य सः । वज्रपाणिस्तु तं गर्भं सप्तधा हि न्यकृन्तत

Mientras tanto, Śakra (Indra) entró en su vientre; y Vajrapāṇi, empuñando el rayo, cortó de hecho ese feto en siete partes.

Verse 12

स पाट्यमानो गर्भोऽथ वज्रेण प्ररुरोद ह । रुदन्तं सप्तधैकैकं मारोदीरिति तान्पुनः । चकर्त वज्रपाणिस्तान्नेव मम्रुस्तथापि ते

Cuando aquel embrión era golpeado por el rayo (vajra), clamó con gran llanto. Al gemir, se escindió: cada parte en siete. Y aunque Indra, el portador del vajra, volvió a cortarlos diciendo: «No lloréis», aun así no murieron.

Verse 13

ते तमूचुः पात्यमानास्सर्वे प्रांजलयो मुने । नो जिघांससि किं शक्र भ्रातरो मरुतस्तव

Oh sabio, mientras eran abatidos, todos ellos, con las palmas juntas, le dijeron: «Oh Śakra (Indra), ¿por qué deseas matarnos? Somos tus hermanos: los Maruts».

Verse 14

इंद्रेण स्वीकृतास्ते हि भ्रातृत्वे सर्व एव च । तत्यजुर्द्दैत्यभावं ते विप्रर्षे शंकरेच्छया

Oh sabio brahmán, todos ellos fueron aceptados por Indra como hermanos; y, por la voluntad de Śaṅkara, abandonaron su disposición demoníaca.

Verse 15

मरुतो नाम ते देवा बभूवुस्तु महाबलाः । खगा एकोनपंचाशत्सहाया वज्रपाणिनः

Aquellos dioses llegaron a ser conocidos como los Maruts, de gran poder. Como seres alados, se convirtieron en los cuarenta y nueve compañeros de Vajrapāṇi (Indra), el portador del rayo.

Verse 16

तेषामेव प्रवृद्धानां हरिः प्रादात्प्रजापतिः । क्रमशस्तानि राज्यानि पृथुपूर्वं शृणुष्व तत्

Cuando aquellos (descendientes) crecieron y prosperaron, Hari —el Señor y Prajāpati— les concedió sus respectivos reinos en el debido orden. Ahora escucha esos dominios, comenzando por Pṛthu.

Verse 17

अरिष्टपुरुषो वीरः कृष्णो जिष्णुः प्रजापतिः । पर्जन्यस्तु धनाध्यक्षस्तस्य सर्वमिदं जगत्

Él es la Persona invencible, el Héroe; el de tez oscura, el Conquistador, el Señor de las criaturas. Él es Parjanya, el dador de las lluvias, y el supervisor de la riqueza; en verdad, todo este universo le pertenece.

Verse 18

भूतसर्गमिमं सम्यगवोचं ते महामुने । विभागं शृणु राज्यानां क्रमशस्तं ब्रुवेऽधुना

Oh gran sabio, te he descrito correctamente esta creación de los seres. Ahora escucha la ordenada división de los reinos y dominios, que explicaré paso a paso.

Verse 19

अभिषिच्याधिराज्ये तु पृथुं वैन्यं पितामहः । ततः क्रमेण राज्यानि व्यादेष्टुमुपचक्रमे

Habiendo ungido a Pṛthu, hijo de Vena, con la soberanía imperial, el Abuelo (Brahmā) comenzó entonces, en el debido orden, a asignar los reinos y su gobierno.

Verse 20

द्विजानां वीरुधां चैव नक्षत्रग्रहयोस्तथा । यज्ञानां तपसां चैव सोमं राज्येऽभ्यषेचयत्

Él consagró a Soma como rey: sobre los dos veces nacidos, sobre las plantas y las hierbas, sobre las constelaciones y los planetas, y asimismo sobre los sacrificios y las austeridades.

Verse 21

अपां तु वरुणं राज्ये राज्ञां वैश्रवणं प्रभुम् । आदित्यानां तथा विष्णुं वसूनामथ पावकम्

Soberano de las aguas es Varuṇa; señor entre los reyes es Vaiśravaṇa (Kubera); entre los Ādityas está Viṣṇu; y entre los Vasus, Pāvaka (Agni).

Verse 22

प्रजापतीनां दक्षं तु मरुतामथ वासवम् । दैत्यानां दानवानां च प्रह्लादममितौजसम्

Entre los Prajāpatis, (Él designó) a Dakṣa; entre los Maruts, a Vāsava (Indra). Y entre los Daityas y Dānavas, (Él estableció) a Prahlāda, de poder inconmensurable.

Verse 23

वैवस्वतं पितॄणां च यमं राज्येऽभ्यषेचयत् । मातॄणां च व्रतानां च मन्त्राणां च तथा गवाम्

Él ungió a Vaivasvata Yama para la soberanía sobre los Pitṛs (los espíritus ancestrales); y del mismo modo estableció señorío y tutela sobre las Madres divinas, sobre los votos y observancias, sobre los mantras, y también sobre el ganado.

Verse 24

यक्षाणां राक्षसानां च पार्थिवानां तथैव च । सर्वभूतपिशाचानां गिरिशं शूलपाणिनम्

Él es el Señor de los Yakṣas y de los Rākṣasas, y asimismo de los reyes de la tierra; y de todos los seres y también de los Piśācas: Él es Girīśa, el Señor de la Montaña, el que porta el tridente en su mano.

Verse 25

शैलानां हिमवन्तं च नदीनामथ सागरम् । मृगाणामथ शार्दूलं गोवृषं तु गवामपि

Entre las montañas, Él establece a Himavān como el primero; entre los ríos, al Océano como el receptáculo final. Entre las bestias, el tigre es supremo; y entre el ganado, el toro es el más preeminente.

Verse 26

वनस्पतीनां वृक्षाणां वटं राज्येऽभ्यषेचयत् । इति दत्तं प्रजेशेन राज्यं सर्वत्र वै क्रमात्

Entre las plantas y los árboles, Prajāpati consagró al vaṭa, el baniano, como rey. Así, en debido orden, el Señor de las criaturas otorgó la soberanía por doquier, y cada ser recibió el dominio que le fue asignado.

Verse 27

पूर्वस्यां दिशि पुत्रं तु वैराजस्य प्रजापतेः । स्थापयामास सर्वात्मा राज्ये विश्वपतिर्विभुः

En la dirección del oriente, el Señor omnipenetrante—Alma de todos, poderoso Soberano del universo—instaló en el reino al hijo de Prajāpati Vairāja, para gobernar aquel cuadrante.

Verse 28

तथैव मुनिशार्दूल कर्दमस्य प्रजापतेः । दक्षिणस्यां तथा पुत्रं सुधन्वानमचीक्लृपत्

Oh tigre entre los sabios, del mismo modo el Prajāpati Kardama hizo nacer, por medio de Dakṣiṇā, un hijo llamado Sudhanvan.

Verse 29

पश्चिमायां दिशि तथा रजसः पुत्रमच्युतम् । केतुमन्तं महात्मानं राजानं व्यादिशत्प्रभुः

Asimismo, en la dirección occidental, el Señor designó como rey a Ketumān, el firme (Acyuta) hijo de Rajas, un gobernante de gran alma.

Verse 30

तथा हिरण्यरोमाणं पर्जन्यस्य प्रजापतेः । उदीच्यां दिशि राजानं दुर्धर्षं सोऽभ्यषेचयत्

Del mismo modo, consagró a Hiraṇyaromā—de Parjanya, el Prajāpati—como rey inconquistable en la dirección septentrional.

Verse 31

तस्य विस्तारमाख्यातं पृथोर्वेन्यस्य शौनक । महर्ध्ये तदधिष्ठानं पुराणे परिकीर्तितम्

Oh Śaunaka, la exposición detallada de ello ha sido narrada en el Purāṇa en relación con Pṛthu, hijo de Vena; y allí también se ha proclamado su asiento sagrado (adhiṣṭhāna), excelso y sumamente venerable.

Verse 33

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां सर्गवर्णनं नाम त्रयस्त्रिंशत्तमोध्यायः

Así, en el sagrado Śrī Śiva Mahāpurāṇa, en el quinto libro—la Umāsaṃhitā—concluye el capítulo trigésimo tercero, llamado «Descripción de la Creación».