Aditi’s Progeny and the Twelve Ādityas (Manvantara Genealogy)

Verse 1

सूत उवाच । अदितिर्दितिश्च सुरसारिष्टेला दनुरेव च । सुरभिर्विनता चेला ताम्रा क्रोधवशा तथा

Dijo Sūta: Aditi y Diti; Surasā, Ariṣṭā, Ilā y Danu; Surabhi, Vinatā, Celā, Tāmrā y también Krodhavaśā—éstas son mencionadas en el debido orden.

Verse 2

कदूर्मुनिश्च विप्रेन्द्र तास्वपत्यानि मे शृणु । पूर्वमन्वंतरे श्रेष्ठे द्वादशासन्सुरोत्तमाः

Oh el mejor de los brahmanes, escucha de mí acerca de la descendencia nacida de ellas. En el excelente Manvantara anterior hubo doce, los más eminentes entre los dioses.

Verse 3

तुषिता नाम तेऽन्योन्यमूचुर्वैवस्वतेंतरे । उपस्थिते सुयशसश्चाक्षुषस्यांतरे मनोः

Entonces las deidades llamadas Tuṣitas se dijeron unas a otras: «En el Vaivasvata Manvantara, cuando el virtuoso y renombrado Manu del Cākṣuṣa Manvantara se hizo presente (de nuevo) en la asamblea divina…»

Verse 4

हिताय सर्वलोकानां समागम्य परस्परम् । आगच्छतस्तु तानूचुरदितिं च प्रविश्य वै

Por el bienestar de todos los mundos, se reunieron y deliberaron entre sí. Luego, al ponerse en marcha, hablaron—y en verdad entraron en Aditi, su madre.

Verse 5

मन्वंतरे प्रसूयामस्सतां श्रेयो भविष्यति । एवमुक्तास्तु ते सर्वे चाक्षुषस्यान्तरे मनोः

«En el Manvantara venidero naceremos; ello será causa de bienestar para los justos». Dicho esto, todos ellos así lo resolvieron durante el Manvantara de Manu Cākṣuṣa.

Verse 6

मारीचात्कश्यपाज्जातास्तेऽदित्यां दक्षकन्यया । तत्र विष्णुश्च शक्रश्च जज्ञाते पुनरेव हि

De Marīci nació Kaśyapa; y de Kaśyapa, por medio de Aditi —hija de Dakṣa— nacieron esos seres divinos. En esa misma estirpe, Viṣṇu y Śakra (Indra) nacieron de nuevo, ciertamente.

Verse 7

अर्यमा चैव धाता च त्वष्टा पूषा तथैव च । विवस्वान्सविता चैव मित्रावरुण एव च

Aryaman y Dhātā, Tvaṣṭṛ, Pūṣan asimismo; Vivasvān, Savitṛ, y también Mitra y Varuṇa: a éstos se les ha de entender como manifestaciones divinas alabadas en este relato sagrado.

Verse 8

अंशो भगश्चातितेजा आदित्या द्वादश स्मृताः । पूर्वमासन्ये तुषितास्सुराः

Aṁśa, Bhaga y Atitejas: éstos son recordados entre los doce Ādityas. En tiempos antiguos existieron también aquellos dioses conocidos como los Tuṣitas.

Verse 9

पुरैव तस्यांतरे तु आदित्या द्वादश स्मृताः । इति प्रोक्तानि क्रमशोऽदित्यपत्यानि शौनक

Oh Śaunaka, ya antes, en ese mismo relato, se recordó que los Ādityas son doce; así, los hijos de Aditi han sido expuestos en su debido orden.

Verse 10

सप्तविंशति याः प्रोक्तास्सोमपत्न्योऽथ सुव्रताः । तासामपत्यान्यभवन्दीप्तयोऽमिततेजसः

Las veintisiete virtuosas esposas de Soma, ya mencionadas—esas de nobles votos—engendraron hijos radiantes, dotados de un esplendor inconmensurable.

Verse 11

अरिष्टनेमिपत्नीनामपत्यानीह षोडश । बहुपुत्रस्य विदुषश्चतस्रो यास्सुताः स्मृताः

Aquí se dice que las esposas de Ariṣṭanemi tuvieron dieciséis hijos. Y del sabio Bahuputra se recuerda, según la tradición, que tuvo cuatro hijas.

Verse 12

कृशाश्वस्य तु देवर्षे देवप्रहरणाः स्मृताः । भार्म्यायामर्चिषि मुने धूम्रकेशस्तथैव च

Oh vidente divino Kṛśāśva, éstos son recordados como las armas celestiales. Y asimismo, oh sabio, se conocen en Bhārmyā, en Arciṣi, y también con el nombre de Dhūmrakeśa.

Verse 13

स्वधा सती च द्वे पत्न्यौ स्वधा ज्येष्ठा सती परा । स्वधासूत पितॄन्वेदमथर्वाङ्गिरसं सती

Svadhā y Satī fueron sus dos esposas: Svadhā la mayor, y Satī la otra. De Svadhā nacieron los Pitṛs (deidades ancestrales), y de Satī nació el Veda Atharvāṅgirasa (la tradición del Atharva).

Verse 14

एते युगसहस्रांते जायंते पुनरेव हि । सर्वदेवनिकायाश्च त्रयस्त्रिंशत्तु कामजाः

Al término de mil yugas, estos seres nacen de nuevo, en verdad. Y toda la hueste de los dioses—los treinta y tres—se dice que surge de la voluntad (del deseo).

Verse 15

यथा सूर्य्यस्य नित्यं हि उदयास्तमयाविह । एवं देवानिकास्ते च संभवंति युगेयुगे

Así como el sol, sin falta, tiene cada día su salida y su ocaso, así también esas huestes de dioses vuelven a manifestarse una y otra vez, era tras era, conforme al orden cósmico del Señor.

Verse 16

दित्यां बभूवतुः पुत्रौ कश्यपादिति नः श्रुतम् । हिरण्यकशिपुश्चैव हिरण्याक्षश्च वीर्यवान्

Hemos oído que de Diti, por Kaśyapa, nacieron dos hijos: Hiraṇyakaśipu y el poderoso Hiraṇyākṣa.

Verse 17

सिंहिका ह्यभवत्कन्या विप्रचित्तेः परिग्रहः । हिरण्यकशिपोः पुत्राश्चत्वारः प्रथितौजसः

Siṃhikā nació como hija (en esa estirpe) y fue aceptada como consorte de Vipracitti. Y Hiraṇyakaśipu tuvo cuatro hijos, célebres por su gran poder.

Verse 18

अनुह्रादश्च ह्रादश्च संह्रादश्चैव वीर्यवान् । प्रह्रादश्चानुजस्तत्र विष्णुभक्तिविचारधीः

En aquel linaje estuvieron Anuhrāda, Hrāda y también Saṃhrāda, todos poderosos en su vigor; y asimismo Prahrāda, el hermano menor, cuya inteligencia se consagraba a meditar la devoción al Señor Viṣṇu.

Verse 19

अनुह्रादस्य सूर्यायां पुलोमा महिषस्तथा । ह्रादस्य धमनिर्भार्यासूत वातापिमिल्वलम्

De Anuhrāda, con Sūryā, Pulomā dio a luz a Mahiṣa. Y la esposa de Hrāda, Dhamanī, dio a luz a Vātāpi e Ilvala.

Verse 20

संह्रादस्य कृतिर्भार्यासूतः पंचजनं ततः । विरोचनस्तु प्राह्रादिर्देव्यास्तस्याभवद्बलिः

La esposa de Saṃhrāda, Kṛti, dio a luz a Pañcajana. Y Virocana—nacido de Prahrāda—tuvo por esposa a Devī; de ella nació Bali.

Verse 21

बलेः पुत्रशतं त्वासीदशनायां मुनीश्वर । बलिरासीन्महाशैवः शिवभक्तिपरायणः

Oh venerable sabio, Bali tuvo cien hijos de Aśanā. Bali mismo era un gran śaiva, un devoto de Śiva, firmemente entregado a la adoración y al amor del Señor.

Verse 22

दानशील उदारश्च पुण्यकीर्ति तपाः स्मृतः । तत्पुत्रो बाणनामा यत्सोऽषि शैववरस्सुधीः । यस्संतोष्य शिवं सम्यग्गाणपत्यमवाप ह

Se le recordaba como Tapāḥ: caritativo, generoso y de fama virtuosa por sus méritos y austeridad. Su hijo se llamaba Bāṇa; él, de mente noble y sabia, era un excelente devoto śaiva. Habiendo complacido plenamente a Śiva de manera correcta, alcanzó el rango de Gaṇapati, jefe entre las gaṇas de Śiva.

Verse 23

सा कथा श्रुतपूर्वा ते बाणस्य हि महात्मनः । कृष्णं यस्समरे वीरस्सुप्रसन्नं चकार ह

¿Has oído ya ese relato acerca del magnánimo Bāṇa? Él fue el héroe que, en la batalla, hizo que Kṛṣṇa quedara plenamente complacido.

Verse 24

हिरण्याक्षसुताः पंच पंडितास्तु महाबलाः । कुकुरः शकुनिश्चैव भूतसंतापनस्तथा

Hubo cinco hijos de Hiraṇyākṣa, eruditos y de fuerza inmensa: Kukura, Śakuni, Bhūtasaṃtāpana, y los otros entre aquellos cinco.

Verse 25

महानादश्च विक्रांतः कालनाभस्तथैव च । इत्युक्ता दितिपुत्राश्च दनोः पुत्रान्मुने शृणु

«Mahānāda, Vikrānta y asimismo Kālanābha: éstos han sido nombrados como hijos de Diti. Ahora, oh sabio, escucha a los hijos de Danu.»

Verse 26

अभवन्दनुपुत्राश्च शतं तीव्रपराक्रमाः । अयोमुखश्शंबरश्च कपोलो वामनस्तथा

Hubo también cien hijos de Danu, de fiero valor: Ayomukha, Śambara, Kapola y asimismo Vāmana.

Verse 27

वैश्वानरः पुलोमा च विद्रावणमहाशिरौ । स्वर्भानुर्वृषपर्वा च विप्रचित्तिश्च वीर्यवान्

También estaban Vaiśvānara, Pulomā, Vidrāvaṇa, Mahāśiras, Svarbhānu, Vṛṣaparvā y el poderoso Vipracitti.

Verse 28

एते सर्वे दनोः पुत्राः कश्यपादनुजज्ञिरे । एषां पुत्राञ्च्छृणु मुने प्रसंगाद्वच्मि तेऽनघ

Todos éstos fueron hijos de Danu, engendrados por Kaśyapa. Ahora, oh sabio sin mancha, escucha a los hijos de ellos; te los relataré a su debido tiempo, según se presente la ocasión.

Verse 29

स्वभार्नोस्तु प्रभा कन्या पुलोम्नस्तु शची सुता । उपदानवी हयशिरा शर्म्मिष्ठा वार्षपर्वणी

De Svabhānu nació la doncella Prabhā; de Puloman nació Śacī, su hija. De Upadānavī nació Hayaśirā; y (por otra estirpe) Śarmiṣṭhā, hija de Vṛṣaparvan.

Verse 30

पुलोमा पुलोमिका चैव वैश्वानरसुते उभे । बह्वपत्ये महावीर्य्ये मारीचेस्तु परिग्रहः

Pulomā y Pulomikā—ambas hijas de Vaiśvānara—fueron dotadas de numerosa descendencia y gran vigor; y llegaron a ser las consortes de Marīci.

Verse 31

तयोः पुत्रसहस्राणि षष्टिर्दानवनन्दनाः । मरीचिर्जनयामास महता तपसान्वितः

Dotado de severas austeridades, Marīci engendró para ellos sesenta mil hijos—poderosos descendientes entre los Dānavas.

Verse 32

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्या मुमासंहितायां कश्यपवंशवर्णनं नाम द्वात्रिंशोऽध्यायः

Así, en el Śrī Śiva Mahāpurāṇa, en el quinto libro —la Umāsaṃhitā— concluye el capítulo trigésimo segundo, titulado «Descripción del linaje de Kaśyapa».

Verse 33

पितामहप्रसादेन ये हताः सव्यसाचिना । सिंहिकायामथोत्पन्ना विप्रचित्तेस्सुतास्तथा

Por la gracia del Abuelo (Brahmā), aquellos que habían sido muertos por Savyasācin (Arjuna) nacieron de nuevo—surgiendo de Siṁhikā y, asimismo, como hijos de Vipracitti.

Verse 34

दैत्यदानवसंयोगाज्जातास्तीव्रपराक्रमाः । सैंहिकेया इति ख्यातास्त्रयोदश महाबलाः

De la unión de los Daityas y los Dānavas nacieron trece seres de bravura ardiente y gran poder, célebres con el nombre de “Saiṃhikeyas”.

Verse 35

राहुः शल्यो सुबलिनो बलश्चैव महाबलः । वातापिर्नमुचिश्चैवाथेल्वलः स्वसृपस्तथा

Rāhu, Śalya, Subalī, Bala y Mahābala; Vātāpi y Namuci; y luego Elvala, así como Svasṛpa: éstos forman la hueste que aquí se enumera.

Verse 36

अजिको नरकश्चैव कालनाभस्तथैव च । शरमाणश्शरकल्पश्च एते वंशविवर्द्धनाः

Ajika, Naraka, Kālanābha, Śaramāṇa y Śarakalpa: éstos, en verdad, fueron los que acrecentaron y sostuvieron el linaje, haciendo florecer la estirpe.

Verse 37

एषां पुत्राश्च पौत्राश्च दनुवंशविवर्द्धनाः । बहवश्च समुद्भूता विस्तरत्वान्न वर्णिताः

De ellos nacieron muchos hijos y nietos que acrecentaron el linaje de Danu. Surgieron en gran número; y como el relato se haría demasiado extenso, no se describen en detalle.

Verse 38

संह्रादस्य तु दैतेया निवातकवचाः कुले । उत्पन्ना मरुतस्तस्मिंस्तपसा भावितात्मनः

De Saṃhrāda, en el linaje de los Daitya, nacieron los Nivātakavaca; y de aquel asceta, cuyo ser interior fue purificado por la austeridad, surgieron los Marut.

Verse 39

षण्मुखाद्या महासत्त्वास्ताम्रायाः परिकीर्तिताः । काकी श्येनी च भासी च सुग्रीवी च शुकी तथा

Los grandes seres, comenzando por Ṣaṇmukha, son proclamados nacidos de Tāmrā. Entre ellos están Kākī, Śyenī, Bhāsī, Sugrīvī y también Śukī.

Verse 40

गृद्ध्रिकाश्वी ह्युलूकी च ताम्रा कन्याः प्रकीर्तिताः । काकी काकानजनयदुलूकी प्रत्युलूककान्

Se proclama que Gṛddhrikāśvī, Ulūkī y Tāmrā son sus hijas. Kākī dio a luz a los cuervos, y Ulūkī dio a luz a los pratyulūkas, una clase de búhos.

Verse 41

श्येनी श्येनांस्तथा भासी भासा न्गृद्धी तु गृध्रकान् । शुकी शुकानजनयत्सुग्रीवी शुभपक्षिणः

La halcona (śyenī) dio a luz halcones; asimismo, la bhāsī produjo aves bhāsa. La gṛddhī (buitre hembra) engendró buitres. La śukī dio a luz loros, y la sugrīvī produjo aves de alas auspiciosas.

Verse 42

अश्वानुष्ट्रान्गर्दभांश्च ताम्रा च कश्यपप्रिया । जनयामास चेत्येवं ताम्रावंशाः प्रकीर्तिताः

Tāmrā, amada de Kaśyapa, dio a luz caballos, camellos y asnos. Así, de este modo, se declaran los linajes descendidos de Tāmrā.

Verse 43

विनतायाश्च पुत्रौ द्वावरुणो गरुडस्तथा । सुपर्णः पततां श्रेष्ठो नारुणस्स्वेन कर्मणा

De Vinatā nacieron dos hijos: Aruṇa y también Garuḍa. Garuḍa, llamado Suparṇa, es el primero entre todos los que vuelan; Aruṇa es célebre por su función asignada (como auriga del dios Sol).

Verse 44

सुरसायास्सहस्रं तु सर्पाणाममितौजसाम् । अनेकशिरसां तेषां खेचराणां महात्मनाम्

En verdad, Surasā tuvo mil serpientes poderosas, de fuerza inconmensurable: seres magnánimos que vagan por el cielo, muchos de ellos de múltiples cabezas.

Verse 45

येषां प्रधाना राजानः शेषवासुकितक्षकाः । ऐरावतो महापद्मः कंबलाश्वतरावुभौ

Entre ellos, los principales reyes-serpiente son Śeṣa, Vāsuki y Takṣaka; también Airāvata, Mahāpadma y los dos: Kambala y Aśvatara.

Verse 46

ऐलापुत्रस्तथा पद्मः कर्कोटकधनंजयौ । महानीलमहाकर्णौ धृतराष्ट्रो बलाहकः

Ailāputra y Padma; Karkoṭaka y Dhanañjaya; Mahānīla y Mahākarṇa; y también Dhṛtarāṣṭra y Balāhaka: tales son las serpientes nombradas, célebres en el relato sagrado.

Verse 47

कुहरः पुष्पदन्तश्च दुर्मुखास्सुमुखस्तथा । बहुशः खररोमा च पाणिरित्येवमादयः

«Kuhara, Puṣpadanta, Durmukha y también Sumukha; asimismo Bahuśa, Khararomā y Pāṇi: éstos y otros más»

Verse 48

गणाः क्रोधवशायाश्च तस्यास्सर्वे च दंष्ट्रिणः । अंडजाः पक्षिणोऽब्जाश्च वराह्याः पशवो मताः

Todos los gaṇas que le pertenecían estaban bajo el dominio de la ira, y todos eran colmilludos. Eran tenidos por las bestias de Varāhī: seres nacidos del huevo, aves y también los nacidos de las aguas.

Verse 49

अनायुषायाः पुत्राश्च पंचाशच्च महाबलाः । अभवन्बलवृक्षौ च विक्षरोऽथ बृहंस्तथा

De Anāyuṣā nacieron cincuenta hijos, todos de fuerza extraordinaria. Entre ellos se contaban los célebres Balavṛkṣa, Vikṣara y también Bṛhaṃs.

Verse 50

शशांस्तु जनयामास सुररभिर्महिषांस्तथा । इला वृक्षांल्लता वल्लीस्तृणजातीस्तु सर्वशः

La Vaca celestial Surabhi engendró a los conejos, y asimismo a los búfalos. De Ilā surgieron los árboles, las enredaderas, las lianas y toda clase de hierbas, extendidas por doquier.

Verse 51

खशा तु यक्षरक्षांसि मुनिरप्सरसस्तथा । अरिष्टासूत सर्पांश्च प्रभावैर्मानवोत्तमान्

Los Khaśas, los Yakṣas y los Rākṣasas, así como los munis y las apsaras—junto con las serpientes nacidas de Ariṣṭā—por sus respectivas potencias, llegaron a ser excelsos entre los hombres.

Verse 52

एते कश्यपदायादाः कीर्तितास्ते मुनीश्वर । येषां पुत्राश्च पौत्राश्च शतशोऽथ सहस्रशः

Oh señor entre los sabios, estos descendientes de Kaśyapa te han sido debidamente relatados—aquellos cuyos hijos y nietos se cuentan por cientos e incluso por miles.