Rig Veda 9.10.5: Mandala 9, Sukta 10, Mantra 5

Sukta 9.10

Devata: Soma Pavamāna (with strong solar/dawn associations: Vivasvat, Uṣas, Bhaga)

Samhita Patha (Devanagari)

आपानासो विवस्वतो जनन्त उषसो भगम् । सूरा अण्वं वि तन्वते ॥

Sanskrit recitationRig Veda 9.10.5

Transliteration

āpānā́so vivásvato jánanta uṣásaḥ bhágam | sūrā́ áṇvaṃ ví tanvate ||

Translation

Bebiendo hondo el resplandor de Vivasvat, engendran la porción de dicha de Uṣas; los luminosos despliegan el hilo sutil — ensanchan el fino sendero de la luz.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अपानासः: the Apānas (a class of beings/streams; here as agents)
• अपानासः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अपान (प्रातिपदिक) < अप् (जल) + आन (प्रत्यय/विस्तार) ; वैदिक बहुवचन-प्रयोग

• विवस्वतः: of Vivasvat (the shining one; Sun)
• विवस्वतः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: विवस्वत् (प्रातिपदिक) < √वस्/√भास् (दीप्तौ) ‘shining’

• जनन्ते: they beget / generate
• जनन्ते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √जन् (जनने)

• उषसः: the dawns
• उषसः: कर्म
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक) < √वस्/√उष् (उष्णे/प्रभाते) ‘dawn’

• भगम्: Bhaga / the bounty (portion, good fortune)
• भगम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: भग (प्रातिपदिक) ‘share, bounty, fortune’

• सूराः: the heroes / the strong ones
• सूराः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective (substantivized)
• Root: सूर (प्रातिपदिक) ‘strong/heroic; (also) sun-like’

• अण्वम्: the subtle (thread/line), the fine course
• अण्वम्: कर्म
• Type: Adjective (used as noun)
• Root: अणु/अण्व (प्रातिपदिक) ‘fine, subtle; narrow’ (वैदिक रूप: अण्व)

• वि: apart, forth, widely
• वि: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• तन्वते: they stretch out / extend
• तन्वते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √तन् (विस्तारे)