Rig Veda 4.5.6: Mandala 4, Sukta 5, Mantra 6

Sukta 4.5

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Agni

Chandas: Trishtubh (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

इदं मे अग्ने कियते पावकामिनते गुरुं भारं न मन्म । बृहद्दधाथ धृषता गभीरं यह्वं पृष्ठं प्रयसा सप्तधातु ॥

Transliteration

idáṃ me agne kíyate pāvakā́minate gurúṃ bhāráṃ na mánma | bṛhád dadhātha dhṛṣatā́ gabhīráṃ yahváṃ pṛṣṭháṃ práyasā saptá-dhātu ||

Translation

Esto, oh Agni, es lo que mi llama purificadora no alcanza a llevar por completo: mi pensamiento es como una carga pesada. Tú, en cambio, afiánzalo amplio, profundo y audaz; hazlo la columna ansiosa del camino, y con tu plenitud establécelo en fundamento séptuple.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इदम्: this
• इदम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मे: of me / my
• मे: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• कियते: how much / to what extent
• कियते: Karma
• Type: Adjective
• Root: कियत् (सर्वनाम/विशेषण-प्रातिपदिक)

• पावकाम्: the purifying (one)
• पावकाम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: पावक (प्रातिपदिक; ‘शुद्धिकारक/दीप्तिमान्’)

• इनते: moves / presses on
• इनते: Kartā
• Type: Verb
• Root: इन्/इन (धातु; ‘चलने/प्रेरणे’—वेदिक रूप)

• गुरुम्: heavy
• गुरुम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: गुरु (प्रातिपदिक)

• भारम्: burden
• भारम्: Karma
• Type: Noun
• Root: भार (प्रातिपदिक)

• न: like / as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• मन्यम्: wrath / proud spirit
• मन्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मन्य (प्रातिपदिक; ‘मन/भाव/क्रोध’)

• बृहद्: great
• बृहद्: Karma
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त् (प्रातिपदिक)

• दधाथ: you have placed / you have set
• दधाथ: Kartā
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• धृषता: boldly / with daring
• धृषता: Karaṇa
• Type: Adjective (instrumental used adverbially)
• Root: धृषत् (प्रातिपदिक; ‘धृष्ट/साहसी’)

• गभीरम्: deep
• गभीरम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: गभीर (प्रातिपदिक)

• यह्वम्: mighty / impetuous
• यह्वम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: यह्व (प्रातिपदिक; ‘प्रवहमान/वेगवान्/महान्’)

• पृष्ठम्: back / ridge
• पृष्ठम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पृष्ठ (प्रातिपदिक)

• प्रयसा: with strength / with effort
• प्रयसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: प्रयस् (प्रातिपदिक; ‘बल/उत्साह/परिश्रम’)

• सप्तधातु: having seven layers/constituents
• सप्तधातु: Karma
• Type: Adjective (compound)
• Root: सप्त-धातु (समास; ‘सप्त’ + ‘धातु’)