Rig Veda 2.15.7: Mandala 2, Sukta 15, Mantra 7

Sukta 2.15

Rishi: Gṛtsamada

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

स विद्वाँ अपगोहं कनीनामाविर्भवन्नुदतिष्ठत्परावृक् । प्रति श्रोणः स्थाद्व्यनगचष्ट सोमस्य ता मद इन्द्रश्चकार ॥

Transliteration

sa vidvāṁ apa-goham kanīnām āvir bhavann ud atiṣṭhat parāvṛk | prati śroṇaḥ sthād vy anag acaṣṭa somasya tā made indraś cakāra ||

Translation

Conociendo el lugar oculto donde se esconden las jóvenes luces, se hizo manifiesto y se alzó desde el remoto giro. De pie enfrente, el Fuerte se mantuvo y vio con claridad—esto lo realizó Indra en la embriaguez (madá) del Soma.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विद्वान्: knowing, wise
• विद्वान्: Kartā (सः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective (participial)
• Root: √विद् (विद् ज्ञाने) → विद्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• अपगोहम्: the concealment; the hiding-away
• अपगोहम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अप-गूह (उपसर्ग अप + √गूह् ‘to hide/conceal’) → अपगोह (प्रातिपदिक)

• कनीनाम्: of the maidens/young women
• कनीनाम्: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: कनीना (प्रातिपदिक)

• आविः: openly, manifest
• आविः: (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: आविस् (अव्यय-प्रातिपदिक)

• भवन्: becoming, appearing
• भवन्: Kartā (सः इत्यस्य सह-विशेषणम्)
• Type: Verbal participle
• Root: √भू (भू सत्तायाम्) → शतृ (वर्तमान कृदन्त) ‘भवत्’

• उदतिष्ठत्: stood up, arose
• उदतिष्ठत्: Kriyā (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: उद् + √स्था (स्था गतिनिवृत्तौ/स्थितौ)

• परावृक्: turning away (the foe); repeller
• परावृक्: Kartā (सः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective/Noun (epithet)
• Root: परावृज्/परावृक् (प्रातिपदिक; RV-प्रयोगः)

• प्रति: towards, in response to
• प्रति: (क्रियाविशेषणम्/दिशा)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/अव्यय)

• श्रोणः: the lame one; (one) with a hip/haunch
• श्रोणः: Kartā (स्थात् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: श्रोण (प्रातिपदिक)

• स्थात्: stood / may stand
• स्थात्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √स्था (स्था)

• वि: apart, distinctly
• वि: (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• अनगचष्ट: he looked upon, beheld
• अनगचष्ट: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √चक्ष् (चक्ष् दर्शने) with नङ्-आगम/अङ्? RV-form; ‘अनगचष्ट’ = ‘अनु-अग-चष्ट’ (archaic aorist/preterite)

• सोमस्य: of Soma
• सोमस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• ताः: those (f.)
• ताः: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मदे: in intoxication, in exhilaration
• मदे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• चकार: did, made
• चकार: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √कृ (कृ करणे)