Rig Veda 10.87.3: Mandala 10, Sukta 87, Mantra 3

Sukta 10.87

Devata: Agni (as kingly protector)

Samhita Patha (Devanagari)

उभोभयाविन्नुप धेहि दंष्ट्रा हिंस्रः शिशानोऽवरं परं च । उतान्तरिक्षे परि याहि राजञ्जम्भैः सं धेह्यभि यातुधानान् ॥

Transliteration

ubhóbhayāvin núpa dhehi daṃṣṭrā́ hiṃsráḥ śiśāno’váraṃ páraṃ ca | utā́ntárikṣe pári yāhi rā́jan jámbhaiḥ sáṃ dhehy abhí yātu-dhānān ||

Translation

Oh Rey de doble amparo, aplica tus colmillos — feroz, llameante— abajo y arriba. Y en el espacio intermedio, da vueltas en derredor. Con tus mandíbulas oprime a los Yātudhānas y aplástalos.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उभौ: both (two)
• उभौ: कर्म (धेहि इत्यस्य) / विशेषणम्
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: उभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• भयाविन्: fearful, causing fear
• भयाविन्: कर्तृ (सम्बोधनार्थे/विशेष्यः) / विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: भयाविन् (प्रातिपदिक; भय + -आविन्)

• उप: near, towards
• उप: क्रियाविशेषणम् (धेहि) / उपसर्गः
• Type: Indeclinable (preverb) / Adverb
• Root: उप

• धेहि: place, set
• धेहि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• दंष्ट्रा: (two) fangs
• दंष्ट्रा: कर्म (धेहि)
• Type: Noun
• Root: दंष्ट्रा (प्रातिपदिक)

• हिंस्रः: harmful, fierce
• हिंस्रः: कर्तृ/विशेषणम् (शिशानः इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: हिंस्र (प्रातिपदिक; हिंस्- ‘to harm’ से)

• शिशानः: sharpening (himself), whetting
• शिशानः: कर्तृ (याहि/धेहि-सम्बद्धः) / विशेषणम्
• Type: Participle
• Root: शिशान (कृदन्त; √शा/शी ‘to sharpen, whet’—शिश्-रूपेण)

• अवरम्: the lower (one), below
• अवरम्: कर्म (धेहि—‘place … the lower’) / अधिकरण-भावार्थः
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अवर (प्रातिपदिक)

• परम्: the upper (one), above
• परम्: कर्म (धेहि—‘place … the upper’) / अधिकरण-भावार्थः
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: पर (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च

• उत: and also
• उत: समुच्चय/अन्वय
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• अन्तरिक्षे: in the mid-air, atmosphere
• अन्तरिक्षे: अधिकरण (याहि)
• Type: Noun
• Root: अन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)

• परि: around, all around
• परि: क्रियाविशेषणम् (याहि) / उपसर्गः
• Type: Indeclinable (preverb) / Adverb
• Root: परि

• याहि: go, move
• याहि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• राजन्: O king (lord)
• राजन्: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative) / Title
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• जम्भैः: with (your) jaws/teeth
• जम्भैः: करण (सं धेहि)
• Type: Noun
• Root: जम्भ (प्रातिपदिक)

• सम्: together, completely
• सम्: उपसर्गः (धेहि) / क्रियाविशेषणम्
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: सम्

• धेहि: put, set, apply
• धेहि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• अभि: towards, against
• अभि: उपसर्गः/क्रियाविशेषणम् (यातु)
• Type: Indeclinable (preverb) / Adverb
• Root: अभि

• यातु: go, proceed
• यातु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• धाना॑न्: Yātudhānas (demons, sorcerers)
• धाना॑न्: कर्म (अभि यातु)
• Type: Noun
• Root: यातुधान (प्रातिपदिक)