Rig Veda 10.75.1: Mandala 10, Sukta 75, Mantra 1

Sukta 10.75

Devata: Āpas (Waters), with special focus on Sindhu; Vivasvat as luminous seat-context

Samhita Patha (Devanagari)

प्र सु व आपो महिमानमुत्तमं कारुर्वोचाति सदने विवस्वतः । प्र सप्तसप्त त्रेधा हि चक्रमुः प्र सृत्वरीणामति सिन्धुरोजसा ॥

Transliteration

prá su va ā́po mahimā́nam ut-tamáṃ kā́rur vocāti sádane vivásvataḥ | prá sapta-sapta tredhā́ hí cakramuḥ prá sṛ́tvarīṇām áti síndhur ójasā ||

Translation

Proclamo hacia delante, oh Aguas, vuestra grandeza suprema, en la morada de Vivasvat. Siete y siete se han puesto en movimiento en un orden triple; y Sindhu, por su fuerza, supera a las corrientes de rápido fluir: un torrente dominador de poder consciente.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (upasarga)

• सु: well, excellently
• सु: —
• Type: Indeclinable
• Root: सु (upasarga/avyaya)

• वः: of you (your)
• वः: सम्बन्ध (possessive)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• आपः: waters
• आपः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: आप् (प्रातिपदिक: आपः)

• महिमानम्: greatness, majesty
• महिमानम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: महिमन् (from महि-)

• उत्तमम्: highest, supreme
• उत्तमम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (superlative of उद्/उत् + तम)

• कारुः: poet, singer
• कारुः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: कारु (prātipadika)

• वोचाति: speaks, proclaims
• वोचाति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वच्

• सदने: in the seat/abode
• सदने: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: सदन (from √सद् ‘sit’ > ‘seat, abode’)

• विवस्वतः: of Vivasvat (the Sun)
• विवस्वतः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: विवस्वत् (proper name/epithet)

• प्र: forth
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (upasarga)

• सप्तसप्त: seven and seven (i.e., in two sevens)
• सप्तसप्त: कर्तृ (with चक्रमुः)
• Type: Numeral
• Root: सप्त (numeral)

• त्रेधा: in three ways, threefold
• त्रेधा: —
• Type: Indeclinable
• Root: त्रिधा (from त्रि + धा)

• हि: indeed, for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि

• चक्रमुः: they strode/advanced
• चक्रमुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: क्रम्

• प्र: forth
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (upasarga)

• सृत्वरीणाम्: of the swift-flowing (streams)
• सृत्वरीणाम्: सम्बन्ध
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सृत्वरी (prātipadika; ‘swift-flowing’)

• अति: beyond, over
• अति: —
• Type: Indeclinable
• Root: अति (upasarga/avyaya)

• सिन्धुः: Sindhu (the river), the River
• सिन्धुः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सिन्धु (prātipadika)

• ओजसा: with strength, by might
• ओजसा: करण
• Type: Noun
• Root: ओजस् (prātipadika)