HomeRig VedaMandala 10Sukta 15Mantra 14
Previous Mantra

Mantra 14

Sukta 10.15

Rishi: Traditionally connected with the Pitṛ-yajña hymns of Mandala 10; commonly associated with seers of the Yama–Pitṛ cycle (exact attribution varies by Anukramaṇī tradition).
Devata: Pitṛs / the departed Fathers; also the sovereign guiding power implied by 'svarāṭ' (often read in the orbit of Yama/Pitṛ-world).
Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas; typical for reflective/ritual-psychological hymns).

ये अग्निदग्धा ये अनग्निदग्धा मध्ये दिवः स्वधया मादयन्ते । तेभिः स्वराळसुनीतिमेतां यथावशं तन्वं कल्पयस्व ॥

ये अ॑ग्निद॒ग्धा ये अन॑ग्निदग्धा॒ मध्ये॑ दि॒वः स्व॒धया॑ मा॒दय॑न्ते । तेभि॑: स्व॒राळसु॑नीतिमे॒तां य॑थाव॒शं त॒न्वं॑ कल्पयस्व ॥

yé ágnidagdhā́ yé ánagnidagdhā́ mádhye diváḥ svadháyā mā́dayante | tébhiḥ svarā́ḷ ásunītim etā́ṃ yathāvaśáṃ tanvàṃ kalpayasva ||

Los purificados por Agni y los no purificados por Agni, que en el ámbito medio del cielo se regocijan por su propia svadhā: con ellos, oh Soberano de sí, ordena para este ser este camino que conduce hacia adelante —la guía del aliento vital (asunīti)— y, según tu voluntad, compónle la forma corporal.

ये । अ॒ग्नि॒ऽद॒ग्धाः । ये । अन॑ग्निऽदग्धाः । मध्ये॑ । दि॒वः । स्व॒धया॑ । मा॒दय॑न्ते । तेभिः॑ । स्व॒ऽराट् । असु॑ऽनीतिम् । ए॒ताम् । य॒था॒ऽव॒शम् । त॒न्व॑म् । क॒ल्प॒य॒स्व॒ ॥ये । अग्निदग्धाः । ये । अनग्निदग्धाः । मध्ये । दिवः । स्वधया । मादयन्ते । तेभिः । स्वराट् । असुनीतिम् । एताम् । यथावशम् । तन्वम् । कल्पयस्व ॥ye | agni-dagdhāḥ | ye | anagni-dagdhāḥ | madhye | divaḥ | svadhayā | mādayante | tebhiḥ | sva-rāṭ | asu-nītim | etām | yathāvaśam | tanvam | kalpayasva

येwho (those who)
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्निदग्धाःburnt by fire (cremated)
अग्निदग्धाः:
Kartā
TypeAdjective (past passive participle)
Rootअग्नि + √दह् (दग्ध = क्त-प्रत्ययान्त)
येwho (those who)
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अनग्निदग्धाःnot burnt by fire (not cremated)
अनग्निदग्धाः:
Kartā
TypeAdjective (past passive participle)
Rootअन्- (निषेध) + अग्नि + √दह् (दग्ध = क्त-प्रत्ययान्त)
मध्येin the midst
मध्ये:
Adhikaraṇa
TypeNoun (locative used adverbially)
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
दिवःof heaven / of the sky
दिवः:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौः)
स्वधयाwith svadhā (ancestral oblation/power)
स्वधया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootस्वधा (प्रातिपदिक)
मादयन्तेthey rejoice / are gladdened
मादयन्ते:
Kartā
TypeVerb
Root√मद् (मादयति; causative) प्रत्यय: लट्, आत्मनेपदम्
तेभिःwith them
तेभिः:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्वराट्O sovereign (self-ruler)
स्वराट्:
(Sambodhana) संबोधन
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootस्वराट् (प्रातिपदिक; ‘self-ruling, sovereign’)
सुनीतिम्good guidance / right leading
सुनीतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुनीति (प्रातिपदिक)
एताम्this
एताम्:
Karma
TypePronoun (demonstrative)
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यथावशम्according to will / at will
यथावशम्:
Adverbial (manner)
TypeIndeclinable (adverb)
Rootयथा (अव्यय) + वश (प्रातिपदिक) → समास/अव्ययीभाव
तन्वम्body / person
तन्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
कल्पयस्वfashion / arrange / make ready
कल्पयस्व:
(to be supplied) Karma=‘तन्वम्’
TypeVerb
Root√कॢप् (कल्पयति; causative) प्रत्यय: लोट्, मध्यम पुरुषः