HomeRig VedaMandala 10Sukta 15Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 10.15

Rishi: As RV 10.15 (Pitṛ hymn); specific rishi attribution uncertain without Anukramaṇī citation
Devata: Pitṛs (Fathers/ancestors)
Chandas: Triṣṭubh

उदीरतामवर उत्परास उन्मध्यमाः पितरः सोम्यासः । असुं य ईयुरवृका ऋतज्ञास्ते नोऽवन्तु पितरो हवेषु ॥

उदी॑रता॒मव॑र॒ उत्परा॑स॒ उन्म॑ध्य॒माः पि॒तर॑: सो॒म्यास॑: । असुं॒ य ई॒युर॑वृ॒का ऋ॑त॒ज्ञास्ते नो॑ऽवन्तु पि॒तरो॒ हवे॑षु ॥

úd īratām ávare út parā́sa út madhyamā́ḥ pitáraḥ sómyāsaḥ | ásuṃ yá ī́yur avṛkā́ ṛtajñā́s té no ’vantu pitáro havéṣu ||

Que se alcen los Padres de abajo, que se alcen los de arriba, que se alcen los Padres del medio—los que se deleitan en el Soma. Los que partieron con el aliento de vida, sin daño, conocedores del ṛta—que esos Padres nos amparen en nuestras invocaciones.

उत् । ई॒र॒ता॒म् । अव॑रे । उत् । परा॑सः । उत् । म॒ध्य॒माः । पि॒तरः॑ । सो॒म्यासः॑ । असु॑म् । ये । ई॒युः । अ॒वृ॒काः । ऋ॒त॒ऽज्ञाः । ते । नः॒ । अ॒व॒न्तु॒ । पि॒तरः॑ । हवे॑षु ॥उत् । ईरताम् । अवरे । उत् । परासः । उत् । मध्यमाः । पितरः । सोम्यासः । असुम् । ये । ईयुः । अवृकाः । ऋतज्ञाः । ते । नः । अवन्तु । पितरः । हवेषु ॥ut | īratām | avare | ut | parāsaḥ | ut | madhyamāḥ | pitaraḥ | somyāsaḥ | asum | ye | īyuḥ | avṛkāḥ | ṛta-jñāḥ | te | naḥ | avantu | pitaraḥ | haveṣu

उद्up, forth
उद्:
TypeIndeclinable
Rootउद् (उपसर्ग) / अव्यय
ईरताम्let (them) rise / be stirred
ईरताम्:
TypeVerb
Rootईर् (ईरणे/प्रेरणे) धातु
अवराःthe lower (ones)
अवराः:
Kartā (ईरताम्) सह
TypeAdjective
Rootअवर (प्रातिपदिक)
उद्up, forth
उद्:
TypeIndeclinable
Rootउद् (उपसर्ग) / अव्यय
परासःthe further / higher (ones)
परासः:
Kartā (ईरताम्) सह
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
उद्up, forth
उद्:
TypeIndeclinable
Rootउद् (उपसर्ग) / अव्यय
मध्यमाःthe middle (ones)
मध्यमाः:
Kartā (ईरताम्) सह
TypeAdjective
Rootमध्यम (प्रातिपदिक)
पितरःthe Fathers (ancestors)
पितरः:
Kartā (ईरताम्)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
सोम्यासःSoma-loving / Soma-worthy
सोम्यासः:
Viśeṣaṇa (पितरः)
TypeAdjective
Rootसोम्य (प्रातिपदिक; सोम-सम्बन्धिन्)
असुम्life-breath, vital spirit
असुम्:
Karma (ईयुः) / प्राप्तव्य
TypeNoun
Rootअसु (प्रातिपदिक)
येwho
ये:
Kartā (ईयुः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईयुःhave gone / went
ईयुः:
TypeVerb
Rootइ (गत्यर्थ) धातु
अवृकाःunwolfish; not harmful
अवृकाः:
Viśeṣaṇa (ये/पितरः)
TypeAdjective
Rootअ-वृक (प्रातिपदिक; वृक = ‘भेड़िया/हिंसक’, न-समास)
ऋतज्ञाःknowers of ṛta (cosmic order)
ऋतज्ञाः:
Viśeṣaṇa (ये/पितरः)
TypeAdjective
Rootऋत-ज्ञ (प्रातिपदिक; √ज्ञा ‘to know’)
तेthey
ते:
Kartā (अवन्तु)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःfor us / of us
नः:
Sampradāna (अवन्तु) / हितग्राही
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अवन्तुlet them protect
अवन्तु:
TypeVerb
Rootअव् (रक्षणे) धातु
पितरःthe Fathers
पितरः:
Kartā (अवन्तु)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
हवेषुin (our) invocations / calls
हवेषु:
Adhikaraṇa (अवन्तु)
TypeNoun
Rootहव (प्रातिपदिक; ‘हव’ = आह्वान/हविः-सम्बद्ध ‘call/invocation’)