Rig Veda 1.113.15 — Mandala 1, Sukta 113, Mantra 15
Sukta 1.113
Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional)
Devata: Uṣas
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
आवहन्ती पोष्या वार्याणि चित्रं केतुं कृणुते चेकिताना । ईयुषीणामुपमा शश्वतीनां विभातीनां प्रथमोषा व्यश्वैत् ॥
Transliteration
āváhantī póṣyā vā́ryāṇi citráṃ ketúṃ kṛṇute cékītānā | īyúṣīṇām upamā́ śáśvatīnām vibhātīnā́m prathamóṣā vyàśvait ||
Translation
Trayendo los sustentos y las plenitudes deseables, ella alza un maravilloso estandarte de luz — consciente, perspicaz. La primera Uṣas ha resplandecido, ejemplo constante para todas las auroras que han venido y vendrán, para todas las luminosas.
Word by Word
आवहन्तीbringing, conveying (she)
आवहन्ती:
कर्तृ
TypeParticiple (Adjectival) / Noun-like
Rootआ-√वह् (वहति) / प्रातिपदिक: आवहन्ती (वर्तमानकृदन्त)
पोष्याnourishing, fostering
पोष्या:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootपोष्य (√पुष् ‘to thrive, nourish’ से) / प्रातिपदिक: पोष्य
वार्याणिdesirable (goods), choice treasures
वार्याणि:
कर्म
TypeNoun/Adjective (substantivized)
Rootवार्य (√वृ/√वर् ‘to choose, desire’ से; ‘वरणीय/इष्ट’)
चित्रम्bright, variegated, wondrous
चित्रम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
केतुम्banner; light-sign, radiance
केतुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootकेतु (प्रातिपदिक)
कृणुतेmakes, fashions
कृणुते:
क्रिया
TypeVerb
Root√कृ (करोति)
चेकिनानाkeenly aware, discerning
चेकिनाना:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
TypeParticiple (Adjectival)
Root√चित् (चेतयति/चिकेति; ‘to perceive, be aware’) / प्रातिपदिक: चेकिनाना
ईयुषीणाम्of those who have gone/come (earlier)
ईयुषीणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun (genitive dependent)
Root√इ (to go) से क्त्व/परिपूर्ण-रूप ‘ईयुष्’ (gone) / प्रातिपदिक: ईयुषी (स्त्री)
उपमाthe likeness, the counterpart
उपमा:
कर्तृ/विशेष्य (सम्बन्ध-वाक्यांश)
TypeNoun
Rootउपमा (प्रातिपदिक)
शश्वतीनाम्ever-recurring, perpetual
शश्वतीनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी; विशेषण)
TypeAdjective
Rootशश्वत् (प्रातिपदिक)
विभातीनाम्of the shining ones (dawns)
विभातीनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeParticiple used as Noun
Rootवि-√भा (to shine forth) से ‘विभाती’ (शतृ-स्त्री) / प्रातिपदिक: विभाती
प्रथमाthe first
प्रथमा:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
उषाःDawn
उषाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
व्यश्वैत्shone forth, became manifest
व्यश्वैत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootवि-√श्वि/√श्वि̄ (to become bright/white; ‘to shine forth’)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.