Valmiki Ramayana 2.65.9 — Ayodhya Kanda, Sarga 65, Shloka 9

अयोध्याकाण्डे पञ्चषष्टितमः सर्गः — Daśaratha’s Death Discovered in the Palace

Morning Rites Turn to Lament

Devanagari script

मङ्गलालम्भनीयानि प्राशनीयान्युपस्करान्।उपनिन्युस्तथाप्यन्याः कुमारीबहुलाः स्त्रियः।।।।

Transliteration

maṅgalālambhanīyāni prāśanīyāny upaskarān | upaninyus tathāpy anyāḥ kumārībahulāḥ striyaḥ ||

Translation

Otras mujeres—muchas de ellas doncellas—trajeron también ungüentos auspiciosos, refrescos agradables para beber y los utensilios rituales necesarios para consumar el baño.

Word by Word

• मङ्गलालम्भनीयानि: auspicious applicables/unguents
• मङ्गलालम्भनीयानि: Karma (कर्म) (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मङ्गल + आलम्भनीय (प्रातिपदिक) (समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; बहुवचन; उपस्करान् इत्यस्य विशेषणम् (auspicious to be applied/used)

• प्राशनीयानि: things to be tasted/consumed
• प्राशनीयानि: Karma (कर्म) (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र + अश् (धातु) → प्राशनीय (प्रातिपदिक; तव्यत्/अनीयर्-भाव)
• Form: अनीयर्/तव्यत्-अर्थक कृदन्त (fit to be tasted/consumed); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; बहुवचन; उपस्करान् इत्यस्य विशेषणम्

• उपस्करान्: articles/implements
• उपस्करान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: उपस्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; बहुवचन

• उपनिन्युः: brought
• उपनिन्युः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उप + नी (धातु) (तिङन्त)
• Form: लिट्-लकार (Perfect); प्रथम-पुरुष; बहुवचन; परस्मैपद

• तथा: also
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (thus/also)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (also)

• अन्याः: other
• अन्याः: Karta (कर्ता) (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; स्त्रियः इति विशेषणम्

• कुमारीबहुलाः: with many maidens
• कुमारीबहुलाः: Karta (कर्ता) (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कुमारी + बहुल (प्रातिपदिक) (समास)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; स्त्रियः इति विशेषणम्

• स्त्रियः: women
• स्त्रियः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन

Context

Also, a group of women mostly young maidens brought auspicious unguents, articles gratifying the senses and those necessary accessories for completion of bathing process.

Characters & Entities

• women attendants

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is expressed as cooperative participation in auspicious rites—each group fulfilling its role so that the larger ceremonial duty is completed properly.

What is the narrative situation?

A group of women brings additional items—unguents, refreshments, and implements—needed to complete the bathing ritual.

Which character virtue is emphasized?

Service-mindedness and attentiveness—supporting communal duty through timely provision of necessities.