Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 17, Shloka 2

रामस्य राजमार्गगमनम्

Rama’s Progress along the Royal Highway

स गृहैरभ्रसङ्काशैः पाण्डुरैरुपशोभितम्।।।।राजमार्गं ययौ रामो मध्येनागरुधूपितम्।

sa gṛhair abhra-saṅkāśaiḥ pāṇḍurair upaśobhitam | rāja-mārgaṃ yayau rāmo madhyenāgaru-dhūpitam ||

Rāma avanzó por el camino real, perfumado con incienso de agaru, embellecido por casas blanquecinas que parecían nubes.

सःhe/that (Rama)
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गृहैःby/with houses
गृहैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
अभ्रसङ्काशैःresembling clouds
अभ्रसङ्काशैः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of गृहैः)
TypeAdjective
Rootअभ्र (प्रातिपदिक) + सङ्काश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग (agreeing with गृहैः), तृतीया, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (अभ्रवत् सङ्काशः = cloud-like)
पाण्डुरैःpale-white
पाण्डुरैः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of गृहैः)
TypeAdjective
Rootपाण्डुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग (agreeing with गृहैः), तृतीया, बहुवचन
उपशोभितम्adorned/beautified
उपशोभितम्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण/Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootउप-शुभ्/शोभ् (धातु)
Formकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of राजमार्गम्)
राजमार्गम्royal highway
राजमार्गम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootराज (प्रातिपदिक) + मार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (राज्ञः मार्गः = royal road)
ययौwent/proceeded
ययौ:
Kriya (क्रिया/Main verb)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मध्येनthrough the middle
मध्येन:
Adhikarana (अधिकरण/Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable adverbial instrumental) = ‘through the middle’
अगरुधूपितम्perfumed with agaru-incense
अगरुधूपितम्:
Karma-anvaya (कर्मविशेषण/Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootअगरु (प्रातिपदिक) + धूपित (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (अगरुणा धूपितम्)

That Rama, proceeded down the middle of the highway made fragrant with agaru and incense, lined with houses gleaming pale white like clouds.

R
Rama
A
agaru (fragrant wood/incense)

FAQs

Dharma appears as civic order and auspiciousness: the well-kept royal road symbolizes a society aligned with righteous rule and cultural refinement.

Rama is traveling through Ayodhya on the main royal thoroughfare toward the palace area.

Public dignity and restraint: Rama’s steady movement through the city reflects disciplined princely conduct.