Adhyaya 61

Verse 1

। द्विजाऊचुः । तुलसीपुष्पमाहात्म्यं श्रुतं त्वत्तो हरेः शुभम् । तस्या स्तोत्रं कृतं पुण्यं श्रोतुमिच्छामहे वयम्

Dijeron los brāhmaṇas: «Oh Hari, de ti hemos oído la auspiciosa grandeza de la flor de tulasī. Ahora deseamos escuchar el himno meritorio compuesto en su alabanza».

Verse 2

व्यास उवाच । पुरा स्कंदपुराणे च यन्मया कीर्तितं द्विजाः । कथयामि पुराणं च पुरतो मोक्षहेतवे

Vyāsa dijo: «Oh dos veces nacidos, lo que antes proclamé en el Skanda Purāṇa, ahora os lo relataré de nuevo aquí, ante vosotros, como causa de liberación».

Verse 3

शतानंद मुनेः शिष्याः सर्वे ते संशितव्रताः । प्रणिपत्य गुरुं विप्राः पप्रच्छुः पुण्यतो हितम्

Todos los discípulos del sabio Śatānanda—firmes en sus votos—se postraron ante su maestro; y aquellos brāhmaṇas le preguntaron acerca de lo meritorio y beneficioso.

Verse 4

पूर्वं ब्रह्ममुखान्नाथ यच्छ्रुतं तुलसीस्तवम् । तद्वयं श्रोतुमिच्छामस्त्वत्तो ब्रह्मविदांवर

Oh Señor, el himno de alabanza a Tulasī que antaño se oyó de la boca de Brahmā, deseamos escucharlo ahora de ti, oh el mejor entre los conocedores de Brahman.

Verse 5

शतानंद उवाच । नामोच्चारे कृते तस्याः प्रीणात्यसुरदर्पहा । पापानि विलयं यांति पुण्यं भवति चाक्षयम्

Dijo Śatānanda: Cuando se pronuncia su nombre, se complace el destructor del orgullo de los asuras; los pecados se disuelven y el mérito se vuelve imperecedero.

Verse 6

सा कथं तुलसी लोकैः पूज्यते वंद्यते नहि । दर्शनादेव यस्यास्तु दानं कोटिगवां भवेत्

¿Cómo es que Tulasī no es adorada y venerada por la gente, ella cuya sola visión otorga el mérito equivalente a donar diez millones de vacas?

Verse 7

धन्यास्ते मानवा लोके यद्गृहे विद्यते कलौ । सालग्रामशिलार्थं तु तुलसी प्रत्यहं क्षितौ

Bienaventurados son en el mundo—en esta era de Kali—aquellos en cuyos hogares hay, cada día sobre la tierra, tulasī destinada al culto de la piedra Śālagrāma.

Verse 8

तुलसीं ये विचिन्वंति धन्यास्ते करपल्लवाः । केशवार्थं कलौ ये च रोपयंतीह भूतले

Bienaventuradas son esas manos—como tiernos brotes—que recogen Tulasī; y bienaventurados también quienes, en la era de Kali, plantan aquí en la tierra Tulasī por amor a Keśava (Viṣṇu).

Verse 9

किं करिष्यति संरुष्टो यमोपि सह किंकरैः । तुलसीदलेन देवेशः पूजितो येन दुःखहा

¿Qué puede hacer Yama, aunque esté airado, junto con sus servidores, contra aquel que ha adorado al Señor de los dioses, el que disipa el dolor, con una hoja de tulasī?

Verse 10

तीर्थयात्रादिगमनैः फलैः सिध्यति किन्नरः । स्नाने दाने तथा ध्याने प्राशने केशवार्चने

Mediante peregrinaciones y viajes semejantes, y por los méritos que de ellos nacen, incluso un kinnara alcanza la realización espiritual: por el baño sagrado, la limosna, la meditación, el tomar alimento consagrado y la adoración de Keśava (Viṣṇu).

Verse 11

तुलसी दहते पापं कीर्तने रोपणे कलौ । तुलस्यमृतजन्मासि सदा त्वं केशवप्रिये

Oh Tulasī, en la era de Kali quemas el pecado mediante tu alabanza y mediante tu siembra. Nacida del amṛta, eres por siempre amada de Keśava (Viṣṇu).

Verse 12

केशवार्थं चिनोमि त्वां वरदा भव शोभने । त्वदंगसंभवैर्नित्यं पूजयामि यथाहरिम्

Te recojo por causa de Keśava; sé dadora de dones, oh hermosa. Con lo que nace de tu propio cuerpo, adoro continuamente a Hari, como es debido.

Verse 13

तथा कुरु पवित्रांगि कलौ मलविनाशिनि । मंत्रेणानेन यः कुर्याद्विचित्य तुलसीदलम्

«Hazlo así, oh de miembros puros, destructora de impurezas en la era de Kali. Quien, con este mantra, seleccione con cuidado y ofrezca una hoja de tulasī…»

Verse 14

पूजनं वासुदेवस्य लक्षकोटिगुणं भवेत् । प्रभावं तव देवेशि गायंति सुरसत्तमाः

La adoración de Vāsudeva otorga mérito multiplicado por cientos de miles y por crores. Oh Devī, los más excelsos entre los dioses cantan tu poder maravilloso.

Verse 15

मुनयः सिद्धगंधर्वाः पाताले नागराट्स्वयम् । न ते प्रभावं जानंति देवताः केशवादृते

Los munis, los Siddhas y los Gandharvas —incluso el rey de las serpientes en Pātāla— no conocen Su verdadero poder; tampoco los dioses, salvo Keśava.

Verse 16

गुणानां परिमाणं तु कल्पकोटिशतैरपि । कृष्णानंदात्समुद्भूता क्षीरोदमथनोद्यमे

Aun con cientos de crores de kalpas, no se agota la medida plena de esas cualidades; nacieron del gozo de Kṛṣṇa al emprender el batido del Océano de Leche.

Verse 17

उत्तमांगे पुरा येन तुलसी विष्णुना धृता । प्राप्यैतानि त्वया देवि विष्णोरंगानि सर्वशः

Oh Devī, puesto que antaño Tulasī fue colocada por Viṣṇu sobre Su cabeza, al obtenerla tú has alcanzado, en todo sentido, todos los miembros de Viṣṇu, es decir, Su gracia plena.

Verse 18

पवित्रता त्वया प्राप्ता तुलसीं त्वां नमाम्यहम् । त्वदंगसंभवैः पत्रैः पूजयामि यथा हरिम्

Oh Tulasī, por ti se alcanza la pureza; me inclino ante ti. Con las hojas nacidas de tus propios miembros, adoro a Hari como es debido.

Verse 19

तथा कुरुष्व मेऽविघ्नं यतो यामि परां गतिम् । रोपिता गोमतीतीरे स्वयं कृष्णेन पालिता

Obra de tal modo que no haya obstáculo para mí, para que alcance el estado supremo. (Esta planta sagrada) fue plantada en la ribera del Gomati y cuidada por el propio Kṛṣṇa.

Verse 20

जगद्धिताय तुलसी गोपीनां हितहेतवे । वृंदावने विचरता सेविता विष्णुना स्वयम्

Por el bienestar del mundo y para el bien de las gopīs, Tulasī—que deambula por Vṛndāvana—es servida por el propio Viṣṇu.

Verse 21

गोकुलस्य विवृद्ध्यर्थं कंसस्य निधनाय च । वसिष्ठवचनात्पूर्वं रामेण सरयूतटे

Para la prosperidad de Gokula y para la destrucción de Kaṁsa, anteriormente—por mandato de Vasiṣṭha—Rāma realizó (los ritos) en la ribera del río Sarayū.

Verse 22

राक्षसानां वधार्थाय रोपिता त्वं जगत्प्रिये । रोपिता तपसो वृद्ध्यै तुलसीं त्वां नमाम्यहम्

Oh amada del mundo, fuiste plantada para la muerte de los rākṣasas; fuiste plantada para acrecentar el tapas (austeridad sagrada). Oh Tulasī, me inclino ante ti.

Verse 23

वियोगे वासुदेवस्य ध्यात्वा त्वां जनकात्मजा । अशोकवनमध्ये तु प्रियेण सह संगता

En la separación de Vāsudeva, la hija de Janaka (Sītā) meditó en ti; y en medio del bosque de Aśoka fue reunida con su amado.

Verse 24

शङ्करार्थं पुरा देवि पार्वत्या त्वं हिमालये । रोपिता तपसो वृद्ध्यै तुलसीं त्वां नमाम्यहम्

Oh Diosa, antaño en el Himalaya fuiste plantada por Pārvatī por amor a Śaṅkara, para acrecentar el poder de las austeridades. Oh Tulasī, me inclino ante ti.

Verse 25

सर्वाभिर्देवपत्नीभिः किन्नरैश्चापि नंदने । दुःस्वप्ननाशनार्थाय सेविता त्वं नमोस्तु ते

En Nandana, el jardín celestial, eres venerada por todas las esposas de los dioses y también por los Kinnaras, para destruir los malos sueños. Saludos a ti.

Verse 26

धर्मारण्ये गयायां च सेविता पितृभिः स्वयम् । सेविता तुलसी पुण्या आत्मनो हितमिच्छता

En Dharmāraṇya y en Gayā, eres venerada por los mismos Pitṛs, los antepasados. La sagrada Tulasī debe ser adorada por quien busca su propio bien.

Verse 27

रोपिता रामचंद्रेण सेविता लक्ष्मणेन च । पालिता सीतया भक्त्या तुलसी दंडके वने

En el bosque de Daṇḍaka, Tulasī fue plantada por Rāmacandra, servida por Lakṣmaṇa y cuidada con amorosa devoción por Sītā.

Verse 28

त्रैलोक्यव्यापिनी गंगा यथा शास्त्रेषु गीयते । तथैव तुलसी देवी दृश्यते सचराचरे

Así como la Gaṅgā es cantada en los śāstras como la que impregna los tres mundos, así también la diosa Tulasī se contempla en toda la creación, móvil e inmóvil.

Verse 29

ऋश्यमूके च वसता कपिराजेन सेविता । तुलसी वालिनाशाय तारासंगम हेतवे

Morando en Ṛśyamūka, fue servida por el rey de los monos; estaba allí para la destrucción de Vāli y como causa de la unión de Tārā (con otro).

Verse 30

प्रणम्य तुलसीदेवीं सागरोत्क्रमणं कृतम् । कृतकार्यः प्रहृष्टश्च हनूमान्पुनरागतः

Habiéndose postrado ante la Diosa Tulasī, se logró el cruce del océano. Hanumān, con su misión cumplida y rebosante de gozo, regresó de nuevo.

Verse 31

तुलसीग्रहणं कृत्वा विमुक्तो याति पातकैः । अथवा मुनिशार्दूल ब्रह्महत्यां व्यपोहति

Al tomar (aceptar) la Tulasī, uno avanza libre de pecados; o bien, ¡oh tigre entre los sabios!, incluso aparta el pecado de brahmahatyā (matar a un brāhmaṇa).

Verse 32

तुलसीपत्रगलितं यस्तोयं शिरसा वहेत् । गंगास्नानमवाप्नोति दशधेनुफलप्रदम्

Quien lleve sobre la cabeza agua que haya escurrido de hojas de tulasī alcanza el mérito de bañarse en el Gaṅgā; otorga el fruto equivalente al don de diez vacas.

Verse 33

प्रसीद देवि देवेशि प्रसीद हरिवल्लभे । क्षीरोदमथनोद्भूते तुलसि त्वां नमाम्यहम्

Sé propicia, oh Diosa, oh Soberana de los dioses; sé propicia, oh amada de Hari. Oh Tulasī, nacida del batido del Océano de Leche, me inclino ante ti.

Verse 34

द्वादश्यां जागरे रात्रौ यः पठेत्तुलसीस्तवम् । द्वात्रिंशदपराधांश्च क्षमते तस्य केशवः

Quien, en la noche de Dvādaśī, vela y recita el himno a Tulasī, Keśava le perdona sus treinta y dos faltas.

Verse 35

यत्पापं यौवने बाल्ये कौमारे वार्द्धके कृतम् । तत्सर्वं विलयं याति तुलसीस्तव पाठतः

Cualesquiera pecados cometidos en la juventud, en la niñez, en la adolescencia o en la vejez, todos se disuelven por la recitación del himno a Tulasī.

Verse 36

प्रीतिमायाति देवेशस्तुष्टो लक्ष्मीं प्रयच्छति । कुरुते शत्रुनाशं च सुखं विद्यां प्रयच्छति

Agradado, el Señor de los dioses se muestra propicio y concede a Lakṣmī (prosperidad). Destruye a los enemigos y otorga dicha y conocimiento.

Verse 37

तुलसीनाममात्रेण देवा यच्छंति वांछितम् । गर्ह्याणमपि देवेशो मुक्तिं यच्छति देहिनाम्

Con sólo pronunciar el nombre de Tulasī, los dioses conceden lo deseado; y aun a los censurables, el Señor de los dioses otorga liberación (mokṣa) mientras están encarnados.

Verse 38

तुलसी स्तवसंतुष्टा सुखं वृद्धिं ददाति च । उद्गतं हेलया विद्धि पापं यमपथे स्थितम्

Cuando Tulasī se complace con la alabanza, concede dicha y crecimiento. Sabe que el pecado, aun cometido por descuido, se alza y queda en el sendero que conduce a Yama.

Verse 39

यस्मिन्गृहे च लिखितो विद्यते तुलसीस्तवः । नाशुभं विद्यते तस्य शुभमाप्नोति निश्चितम्

En la casa donde se halla escrito el himno de alabanza a Tulasī, no permanece ninguna inauspiciosidad; ciertamente ese hogar alcanza lo auspicioso.

Verse 40

सर्वं च मंगलं तस्य नास्ति किंचिदमंगलम् । सुभिक्षं सर्वदा तस्य धनं धान्यं च पुष्कलम्

Para él, todo se vuelve auspicioso; no hay ni lo más mínimo inauspicioso. Para él hay siempre abundancia: prosperidad, y riqueza y grano en plenitud.

Verse 41

निश्चला केशवे भक्तिर्न वियोगश्च वैष्णवैः । जीवति व्याधिनिर्मुक्तो नाधर्मे जायते मतिः

Surge una devoción firme a Keśava, y no hay separación de los vaiṣṇavas. Se vive libre de enfermedad, y la mente no se inclina hacia la injusticia.

Verse 42

द्वादश्यां जागरे रात्रौ यः पठेत्तुलसीस्तवम् । तीर्थकोटिसहस्रैस्तु यत्फलं लक्षकोटिभिः

Quien recita el himno a Tulasī en la noche de vigilia de Dvādaśī alcanza un mérito cuyo fruto equivale al de miles de crores de peregrinaciones sagradas, incluso a decenas de millones de crores.

Verse 43

तत्फलं समवाप्नोति पठित्वा तुलसीस्तवम्

Al recitar el himno a Tulasī, se obtiene ese mismo fruto: el mérito espiritual prometido.

Verse 61

इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे तुलसीस्तवमाहात्म्यं नामैकषष्टितमोऽध्यायः

Así concluye el sexagésimo primer capítulo, llamado «La grandeza del himno a Tulasi», en el Primer Libro (Sṛṣṭikhaṇḍa) del venerable Padma Purāṇa.