Adhyaya 90

Verse 1

सूतौवाच । एवमाकर्ण्य तत्सर्वं समुज्ज्वलस्य भाषितम् । कुंजलः स हि धर्मात्मा प्रत्युवाच सुतं प्रति

Sūta dijo: Habiendo oído todo lo que Samujjvala había dicho, Kuñjala—en verdad de alma justa—respondió a su hijo.

Verse 2

कुंजल उवाच । संप्रवक्ष्याम्यहं तात श्रूयतां स्थिरमानसः । सर्वसंदेहविध्वंसं चरित्रं पापनाशनम्

Kuñjala dijo: «Hijo querido, ahora lo relataré; escucha con mente firme. Es un relato sagrado que disipa toda duda y destruye el pecado».

Verse 3

इंद्रलोके प्रववृते संवादो देव कौतुकः । सभायां तस्य देवस्य इंद्रस्यापि महात्मनः

En el reino de Indra comenzó un diálogo divino, lleno de maravilla, en la sala de asamblea de aquel dios Indra, el magnánimo.

Verse 4

देवं द्रष्टुं सहस्राक्षं नारदस्त्वरितं ययौ । समागतं सहस्राक्षः सूर्यतेजःसमप्रभम्

Deseoso de ver al dios Sahasrākṣa (Indra), Nārada se apresuró a ir. Allí apareció Sahasrākṣa, resplandeciente con un fulgor igual al brillo del sol.

Verse 5

तं दृष्ट्वा हर्षमायातः समुत्थाय महामतिः । ददावर्घं च पाद्यं च भक्त्या प्रणतमानसः

Al verlo, el magnánimo se llenó de gozo; se levantó y, con la mente inclinada en devoción, le ofreció arghya y agua para lavar los pies.

Verse 6

बद्धांजलिपुटोभूत्वा प्रणाममकरोत्तदा । आसने कोमले पुण्ये विनिवेश्य द्विजोत्तमम्

Entonces, juntando las manos en reverencia, se postró; y, haciendo sentar al mejor de los dvija en un asiento suave y sagrado, lo honró.

Verse 7

पप्रच्छ प्रणतो भूत्वा श्रद्धया परया युतः । कस्माच्चागमनं तेऽद्य कारणं वद सांप्रतम्

Habiéndose inclinado, dotado de fe suprema, preguntó: «¿Por qué has venido hoy aquí? Dime ahora mismo la causa».

Verse 8

इत्युक्तो देवराजेन प्रत्युवाच महामुनिः । भवंतं द्रष्टुमायातः पृथिव्यास्तु पुरंदरः

Así interpelado por el rey de los dioses, el gran sabio respondió: «Oh Purandara, has venido a contemplar la Tierra».

Verse 9

स्नात्वा पुण्यप्रदेशेषु तीर्थेषु च सुश्रद्धया । देवान्पितॄन्समभ्यर्च्य दृष्ट्वा तीर्थान्यनेकशः

Habiéndose bañado con profunda fe en lugares sagrados y en los tīrthas, y habiendo venerado debidamente a los dioses y a los antepasados, ha visitado muchos tīrthas una y otra vez.

Verse 10

एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्त्वया पृच्छितं पुरा । देवेंद्र उवाच । दृष्टानि पुण्यतीर्थानि सुक्षेत्राणि त्वया मुने

«Todo esto te ha sido expuesto por completo—lo que preguntaste antes.» Dijo Indra, señor de los dioses: «Oh sabio, has contemplado los santos tīrthas y los auspiciosos kṣetras».

Verse 11

किं तीर्थं प्राप्य मुच्येत ब्रह्मघ्नो ब्रह्महत्यया । सुरापोमुच्यतेपापाद्गोघ्नोहेमापहारकः

¿Al alcanzar qué tīrtha queda libre de la culpa de brahmahatyā quien mata a un brāhmaṇa? ¿Y por cuál tīrtha se libera del pecado el bebedor de licor, así como el matador de una vaca y el ladrón de oro?

Verse 12

स्वामिद्रोहान्महाभाग नारीहंता कथं सुखी । नारद उवाच । यानि कानि च तीर्थानि गयादीनि सुरेश्वर

Oh afortunado, ¿cómo podría ser feliz quien traiciona a su señor, o quien mata a una mujer? Nārada dijo: «Oh soberano de los dioses, cualesquiera que sean los tīrthas—comenzando por Gayā—…»

Verse 13

तेषां नैव प्रजानामि विशेषं पापनाशनम् । सुपुण्यानि सुदिव्यानि पापघ्नानि समानि च

De ellos no conozco en absoluto ninguna distinción especial en el poder de destruir el pecado; todos son por igual sumamente meritorios, verdaderamente divinos y aniquiladores del pecado.

Verse 14

सर्वाण्येव सुतीर्थानि जानाम्यहं पुरंदर । अविशेषं विशेषं वै नैव जानामि सांप्रतम्

Oh Purandara, conozco todos los excelentes tīrthas; pero en este momento no sé qué es ‘general’ y qué es ‘especial’ entre ellos.

Verse 15

प्रत्ययं क्रियतां देव तीर्थानां गतिदायकम् । एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं नारदस्य महात्मनः

«Oh Deva, concédenos una certeza convincente, una que otorgue acceso a los sagrados tīrthas». Así, al escuchar las palabras del magnánimo Nārada, …

Verse 16

समाहूतानि चेंद्रेण तीर्थानि भूगतानि च । मूर्तिवर्तीनि दिव्यानि समायातानि शासनात्

Convocados por Indra, los sagrados tīrthas —también los situados sobre la tierra—, divinos y dotados de forma, acudieron reunidos en obediencia a su mandato.

Verse 17

बद्धांजलीनि दिव्यानि भूषितानि सुभूषणैः । दिव्यांबराणि स्निग्धानि तेजोवंति च सुव्रत

Con las manos juntas en reverencia, radiantes y divinos, adornados con espléndidos ornamentos, vestidos con ropajes celestiales—lustrosos y resplandecientes de brillo, oh tú de nobles votos.

Verse 18

स्त्रीपुंसोश्च स्वरूपाणि कृतानि च विशेषतः । हेमचंदनकाशानि दिव्यरूपधराणि च

Y, en particular, fueron formadas las figuras de mujeres y de hombres—resplandecientes como el oro y el sándalo, y revestidas de apariencia divina.

Verse 19

मुक्ताफलस्यवर्णेन प्रभासंति नरेश्वर । तप्तकांचनवर्णानि सारुण्यानि च तत्र वै

Oh rey, resplandecen con el tono de las perlas; y allí, en verdad, aparecen formas del color del oro al rojo vivo, teñidas de un fulgor rojizo.

Verse 20

कति शुक्ल सुपीतानि प्रभावंति सभांतरे । कानि पद्मनिभान्येव मूर्तिवर्तीनि तानि तु

¿Cuántos son—blancos y de rico amarillo—que resplandecen en medio del salón? ¿Y cuáles de ellos son como lotos en apariencia, dotados de formas visibles?

Verse 21

सूर्यतेजः प्रकाशानि तडित्तेजः समानि च । पावकाभानि चान्यानि प्रभासंति सभांतरे

Dentro del salón resplandecieron muchas luces radiantes: unas con el fulgor del sol, otras iguales al destello del rayo, y otras semejantes al brillo del fuego.

Verse 22

सर्वाभरणशोभाढ्यैः प्रशोभंते नरेश्वर । हारकंकणकेयूरमालाभिस्तु सुचंदनैः

Oh señor de los hombres, resplandecen espléndidamente—adornados con la belleza de toda clase de joyas—con collares, brazaletes, ajorcas y guirnaldas, ungidos con fino sándalo.

Verse 23

दिव्यचंदनदिग्धानि सुरभीणि गुरूणि च । कमंडलुकराण्येव आयातानि सभांतरे

Ungidos con sándalo celestial, fragantes y de noble peso, los kamaṇḍalu y los utensilios afines llegaron al centro del salón de la asamblea.

Verse 24

गंगा च नर्मदा पुण्या चंद्रभागा सरस्वती । देविका बिंबिका कुब्जा कुंजला मंजुला श्रुता

Los ríos sagrados son Gaṅgā, Narmadā, la santa Candrabhāgā y Sarasvatī; asimismo Devikā, Bimbikā, Kubjā, Kuñjalā, Mañjulā y Śrutā.

Verse 25

रंभा भानुमती पुण्या पारा चैव सुघर्घरा । शोणा च सिंधुसौवीरा कावेरी कपिला तथा

Rambhā, Bhānumatī, Puṇyā, y también Pārā y Sughargharā; asimismo Śoṇā, Sindhu-Sauvīrā, Kāverī y Kapilā.

Verse 26

कुमुदा वेदनदी पुण्या सुपुण्या च महेश्वरी । चर्मण्वती तथा ख्याता लोपा चान्या सुकौशिकी

Kumudā, Vedanadī, Puṇyā, Supuṇyā y Maheśvarī; asimismo el río célebre como Carmaṇvatī; también Lopā, y otro conocido como Sukauśikī.

Verse 27

सुहंसी हंसपादा च हंसवेगा मनोरथा । सुरुथास्वारुणा वेणा भद्र वेणा सुपद्मिनी

Suhaṃsī, Haṃsapādā, Haṃsavegā, Manorathā; Suruthā, Svāruṇā, Veṇā, Bhadrā, Veṇā y Supadminī: tales son los nombres que se enumeran.

Verse 28

नाहलीसुमरी चान्या पुण्या चान्या पुलिंदिका । हेमा मनोरथा दिव्या चंद्रिका वेदसंक्रमा

Y otra es Nāhalī-sumarī; otra es Puṇyā; otra es Puliṃdikā; asimismo Hemā, Manorathā, Divyā, Caṃdrikā y Veda-saṃkramā.

Verse 29

ज्वालाहुताशनी स्वाहा काला चैव कपिंजला । स्वधा च सुकला लिंगा गंभीरा भीमवाहिनी

Jvālāhutāśanī, Svāhā, Kālā y también Kapiñjalā; Svadhā, Sukalā, Liṅgā, Gambhīrā y Bhīmavāhinī: (éstos son los nombres que se enumeran).

Verse 30

देवद्रीची वीरवाहा लक्षहोमा अघापहा । पाराशरी हेमगर्भा सुभद्रा वसुपुत्रिका

Devadrīcī, Vīravāhā, Lakṣahomā, la Removedora del pecado; Pārāśarī, Hemagarbhā, Subhadrā y Vasuputrikā: éstos son (sus) nombres.

Verse 31

एता नद्यो महापुण्या मूर्तिमत्यो नरेश्वर । सर्वाभरणशोभाढ्याः कुंभहस्ताः सुपूजिताः

Oh señor de los hombres, estos ríos son supremamente meritorios—encarnados en formas divinas—adornados con el esplendor de todo ornamento, llevando cántaros de agua en sus manos y debidamente venerados.

Verse 32

प्रयागः पुष्करश्चैव अर्घदीर्घो मनोरथा । वाराणसी महापुण्या ब्रह्महत्या व्यपोहिनी

Prayāga y Puṣkara, así como Arghadīrgha y Manorathā, y Vārāṇasī—supremamente sagrada—son lugares que disipan incluso el pecado de matar a un brāhmaṇa (brahmahatyā).

Verse 33

द्वारावती प्रभासश्च अवंती नैमिषस्तथा । चंडकश्च महारत्नो महेश्वरकलेश्वरौ

Dvārāvatī, Prabhāsa, Avantī y asimismo Naimiṣa; también Caṇḍaka, Mahāratna y los dos santuarios sagrados: Maheśvara y Kaleśvara.

Verse 34

कलिंजरो ब्रह्मक्षेत्रं माथुरो मानवाहकः । मायाकांती तथान्यानि दिव्यानि विविधानि च

Kaliñjara, Brahmakṣetra, Mathurā y Mānavāhaka; también Māyākāntī, junto con otros lugares sagrados divinos de muchas clases.

Verse 35

अष्टषष्टिः सुतीर्थानि नदीनां शतकोटयः । गोदावरीमुखाः सर्वा समायातास्तदाज्ञया

Sesenta y ocho excelentes tīrthas y cientos de crores de ríos—comenzando por el Godāvarī—han acudido todos aquí por su mandato.

Verse 36

द्वीपानां तु समस्तानि सुतीर्थानि महांति च । मूर्तिलिंगधराण्येव सहस्राक्षं सुरेश्वरम्

En verdad, por todas las islas (dvīpas) hay tīrthas, incluso grandes; y también hay formas que portan imágenes y liṅgas, venerando a Sahasrākṣa, Señor de los dioses.

Verse 37

समाजग्मुः समस्तानि तदादेशकराणि च । प्रणेमुर्देवदेवेशं नतशीर्षाणि सर्वशः

Entonces todos ellos—los que cumplían su mandato—se congregaron, y por doquier, con la cabeza inclinada, ofrecieron reverencia al Señor de señores, Dios de dioses.

Verse 38

सूत उवाच । तैः प्रोक्तं तु महातीर्थैर्देवराजं यशस्विनम् । कस्मात्त्वया समाहूता देवदेव वदस्व नः

Dijo Sūta: Entonces los grandes y sagrados tīrthas hablaron al ilustre rey de los dioses: «Oh Dios de dioses, dinos: ¿por qué nos has convocado?»

Verse 39

ब्रूहि नः कारणं सर्वं नमस्तुभ्यं सुराधिप । एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं देवराजोभ्यभाषत

«Dinos toda la causa, oh Señor de los dioses; a ti rendimos salutación.» Al oír estas palabras, el rey de los dioses respondió.

Verse 40

कः समर्थो महातीर्थो ब्रह्महत्यां व्यपोहितुम् । गोवधाख्यं महापापं स्त्रीवधाख्यमनुत्तमम्

¿Qué gran y sagrado tīrtha es capaz de borrar el pecado de matar a un brāhmaṇa, junto con el gran pecado llamado matar una vaca y el incomparable pecado llamado matar a una mujer?

Verse 41

स्वामिद्रोहाच्च संभूतं सुरापानाच्च दारुणम् । हेमस्तेयात्तथा जातं गुरुनिंदा समुद्भवम्

Nace de traicionar al propio señor y es terrible por beber licor; asimismo surge del robo de oro y se origina en injuriar al maestro.

Verse 42

भ्रूणहत्यां महाघोरां नाशयेत्कः समर्थवान् । राजद्रोहान्महापापं बहुपीडाप्रदायकम्

¿Quién es capaz de destruir el sumamente terrible pecado de matar a un embrión? ¿Y (quién puede borrar) el gran pecado de traición al rey, que concede muchos sufrimientos?

Verse 43

मित्रद्रोहात्तथा चान्यदन्यद्विश्वासघातकम् । देवभेदं तथा चान्यं लिंगभेदमतः परम्

Asimismo, la traición al amigo—y cualquier otro acto que quebrante la confianza; asimismo, provocar división entre los dioses, y más aún, suscitar cisma por las señales sectarias (liṅga).

Verse 44

वृत्तिच्छेदं च विप्राणां गोप्रचारप्रणाशनम् । आगारदहनं चान्यद्गृहदीपनकं तथा

Cortar el sustento de los brāhmaṇas, destruir el pastoreo y el tránsito del ganado, incendiar casas, y otros actos semejantes, como prender fuego a las moradas—

Verse 45

षोडशैते महापापा अगम्यागमनं तथा । स्वामित्यागात्समुद्भूतं रणस्थानात्पलायनात्

Estos son los dieciséis grandes pecados—como acercarse a quien no debe ser abordado; y el grave pecado que nace de abandonar al legítimo señor: huir del campo de batalla.

Verse 46

एतानि नाशयेत्को वै समर्थस्तीर्थौत्तमः । समर्थो भवतां मध्ये प्रायश्चित्तं विना ध्रुवम्

Oh, el mejor de los sagrados tīrthas, ¿quién en verdad es capaz de destruir estos pecados? Entre vosotros, ciertamente hay uno que puede hacerlo—sin duda, aun sin prāyaścitta (rito expiatorio).

Verse 47

पश्यतां देवतानां च नारदस्य च पश्यतः । ब्रुवंतु सर्वे संचिंत्य विचार्यैवं सुनिश्चितम्

Mientras los dioses contemplaban—y también Nārada—que todos hablen, tras reflexionar y deliberar, con esta decisión firmemente establecida.

Verse 48

एवमुक्ते शुभे वाक्ये देवराज्ञामहात्मना । संमंत्र्य तीर्थराजेन प्रोचुः शक्रं सभागतम्

Dichas estas palabras auspiciosas por el magnánimo rey de los dioses, tras deliberar con el Rey de los Tīrthas, se dirigieron a Śakra (Indra), presente en la asamblea.

Verse 49

तीर्थान्यूचुः । श्रूयतामभिधास्यामो देवराज नमोस्तु ते । संति वै सर्वतीर्थानि सर्वपापहराणि च

Los Tīrthas sagrados dijeron: «Escuchad: lo declararemos. Oh rey de los dioses, salutación a ti. En verdad existen todos los lugares de peregrinación, y también son removedores de todo pecado».

Verse 50

ब्रह्महत्यादिकान्यांश्च त्वया प्रोक्तान्सुरेश्वर । महाघोरान्सुदीप्तांश्च नाशितुं नैव शक्नुमः

Oh Señor de los dioses, esos pecados que comienzan con la brahma-hatyā (matar a un brāhmaṇa) y los otros terribles, ardientes como fuego, que tú has descrito, no podemos destruirlos.

Verse 51

प्रयागः पुष्करश्चैव अर्घतीर्थमनुत्तमम् । वाराणसी महाभाग समर्था पापनाशिनी

Prayāga y Puṣkara, y también el insuperable Argha-tīrtha; y Vārāṇasī, oh muy afortunado, son plenamente capaces de destruir los pecados.

Verse 52

महापातकनाशार्थे चत्वारोमितविक्रमाः । उपपातकनाशार्थं चत्वारोमितविक्रमाः

Para destruir los mahāpātakas (grandes pecados), se prescriben cuatro pasos medidos; y para destruir los upapātakas (pecados menores), también se prescriben cuatro pasos medidos.

Verse 53

सृष्टा धात्रा च देवेंद्र पुष्कराद्या महाबलाः । एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं तीर्थानां सुरराट् ततः

Oh Indra, los poderosos lugares sagrados—comenzando por Puṣkara—fueron creados por el Creador, Dhātṛ. Al oír esas palabras acerca de los tīrthas, el rey de los dioses entonces actuó.

Verse 54

हर्षेण महताविष्टस्तेषां स्तोत्रं चकार सः

Invadido por una inmensa alegría, compuso para ellos un himno de alabanza.

Verse 90

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये । च्यवनचरित्रे नवतितमोऽध्यायः

Así concluye el nonagésimo capítulo, “Los hechos de Cyavana”, en el Bhūmi-khaṇḍa del Śrī Padma Purāṇa, dentro del relato de Vena y la glorificación del Guru-tīrtha.