Adhyaya 62

Verse 1

विष्णुरुवाच । कुंडलस्याश्रमं गत्वा सत्यधर्म समाकुलम् । सुकर्माणं ततो दृष्ट्वा पितृमातृपरायणम्

Dijo Viṣṇu: Habiendo llegado al āśrama de Kuṇḍala, colmado de verdad y dharma, vio entonces a Sukarmā, entregado al servicio de su padre y de su madre.

Verse 2

शुश्रूषंतं महात्मानं गुरूसत्यपराक्रमम् । महारूपं महातेजं महाज्ञानसमाकुलम्

Servía con devoción a aquel magnánimo, cuyo valor se asentaba en la verdad y que era un venerable guru; de forma majestuosa, de inmenso resplandor y colmado de conocimiento excelso.

Verse 3

मातापित्रोः पदांते तमुपविष्टं ददर्श सः । महाभक्त्यान्वितं शांतं सर्वज्ञानमहानिधिम्

Lo vio sentado a los pies de sus padres, colmado de gran bhakti, sereno, y como un vasto tesoro de todo conocimiento.

Verse 4

कुंडलस्यापि पुत्रेण सुकर्मणा महात्मना । आगतं पिप्पलं दृष्ट्वा द्वारदेशे महामतिम्

Entonces Sukarman, el noble hijo de Kuṇḍala, al ver al gran sabio Pippala llegado a la entrada,

Verse 5

आसनात्तूर्णमुत्थाय अभ्युत्थानं कृतं पुनः । आगच्छ त्वं महाभाग विद्याधर महामते

Se levantó al instante de su asiento, volvió a ponerse en pie en señal de respeto y dijo: «Ven, oh afortunado; oh Vidyādhara, oh sabio de gran mente».

Verse 6

आसनं पाद्यमर्घं च ददौ तस्मै महामतिः । निर्विघ्नोऽसि महाप्राज्ञ कुशलेन प्रवर्त्तसे

El sabio le ofreció un asiento, agua para lavar los pies y el arghya de reverencia. Y dijo: «Oh gran erudito, que estés libre de obstáculos; que avances en bienestar».

Verse 7

निरामयं च पप्रच्छ पिप्पलं तं समागतम् । यस्मादागमनं तेद्य तत्सर्वं प्रवदाम्यहम्

También preguntó al recién llegado Pippala por su bienestar: «¿De dónde has venido hoy? Dímelo todo; yo lo relataré por completo».

Verse 8

वर्षाणां च सहस्राणि त्रीणि यावत्त्वया तपः । तप्तमेव महाभाग सुरेभ्यः प्राप्तवान्वरम्

Durante tres mil años, en verdad practicaste austeridad. Oh noble, por esa misma penitencia obtuviste una gracia de los dioses.

Verse 9

वश्यत्वं च त्वया प्राप्तं कामचारस्तथैव च । तेन मत्तो न जानासि गर्वमुद्वहसे वृथा

Has alcanzado el poder de someter y también la libertad de obrar a tu antojo; por eso no me reconoces y llevas orgullo en vano.

Verse 10

दृष्ट्वा ते चेष्टितं सर्वं सारसेन महात्मना । ममाभिधानं कथितं मम ज्ञानमनुत्तमम्

Al ver todas tus acciones realizadas por el magnánimo Sārasa, se ha pronunciado mi nombre y se ha revelado mi conocimiento insuperable.

Verse 11

पिप्पल उवाच । योसौ मां सारसो विप्र सरित्तीरे प्रयुक्तवान् । सर्वं ज्ञानं वदेन्मां हि स तु कः प्रभुरीश्वरः

Dijo Pippala: «Oh brāhmaṇa, ¿quién es en verdad ese Señor, el Soberano supremo, que me encomendó en la ribera del río en forma de grulla, ordenándome proclamar todo conocimiento?»

Verse 12

सुकर्मोवाच । भवंतमुक्तवान्यो वै सरित्तीरे तु सारसः । ब्रह्माणं त्वं महाज्ञानं तं विद्धि परमेश्वरम्

Sukarmā dijo: «Ese cisne que te habló en la ribera del río, sábelo, oh muy sabio, que es el propio Brahmā, el Señor supremo.»

Verse 13

अन्यत्किं पृच्छसे ब्रूहि तमेवं प्रवदाम्यहम् । विष्णुरुवाच । एवमुक्तः स धर्मात्मा सुकर्मा नृपनंदन

«¿Qué más preguntas? Habla; te lo explicaré de este modo.» Dijo Viṣṇu. Así interpelado, aquel Sukarmā de alma justa, oh hijo de rey, …

Verse 14

पिप्पल उवाच । त्वयि वश्यं जगत्सर्वमिति शुश्रुम भूतले । तन्मे त्वं कौतुकं विप्र दर्शयस्व प्रयत्नतः

Dijo Pippala: «En la tierra hemos oído que el mundo entero está bajo tu dominio. Por ello, oh brāhmaṇa, muéstrame ese poder maravilloso, con cuidado y con pleno empeño.»

Verse 15

पश्य कौतुकमेवाद्य त्वं वश्यावश्यकारणम् । तमुवाच स धर्मात्मा सुकर्मा पिप्पलं प्रति

«Contempla hoy este prodigio: tú eres la causa misma de que los seres sean dominables o indominables.» Así habló aquel justo, Sukarmā, a Pippala.

Verse 16

अथ सस्मार वै देवान्सुकर्मा प्रत्ययाय वै । इंद्राद्या लोकपालाश्च देवाश्चाग्निपुरोगमाः

Entonces Sukarmā, buscando certeza y amparo, recordó en verdad a los dioses: a Indra y a los demás guardianes de los mundos, y a las deidades encabezadas por Agni.

Verse 17

समागताः समाहूता नाना विद्याधरास्तथा । सुकर्माणं ततः प्रोचुर्देवाश्चाग्निपुरोगमाः

Así, muchos Vidyādharas, convocados, se reunieron; y luego también los dioses—guiados por Agni—se dirigieron a Sukarmāṇa.

Verse 18

कस्मात्स्मृतास्त्वया विप्र ततोर्थकारणं वद । सुकर्मोवाच । अयमेष सुसंप्राप्तो विद्याधरो हि पिप्पलः

«Oh brāhmaṇa, ¿por qué lo has recordado? Dime la causa de ello». Sukarma dijo: «Este mismo—Pippala, el Vidyādhara—ha llegado ahora aquí con buen éxito».

Verse 19

मामेवं भाषते विप्र वश्यावश्यत्वकारणम् । प्रत्ययार्थं समाहूता अस्यैव च महात्मनः

Oh brāhmaṇa, mientras hablaba así acerca de la causa de ser dócil o indócil (a la influencia), fui convocado por ese mismo magnánimo, para confirmar el asunto.

Verse 20

स्वंस्वं स्थानं प्रगच्छध्वमित्युवाच सुरान्प्रति । तमूचुस्ते ततो देवाः सुकर्माणं महामतिम्

Y les dijo a los dioses: «Que cada uno vuelva a su propio lugar». Entonces aquellos dioses hablaron a Sukarmā, el de gran entendimiento.

Verse 21

अस्माकं दर्शनं व्रिप्र न मोघं जायते वरम् । वरं वरय भद्रं ते मनसा यद्धिरोचते

Oh brāhmaṇa, nuestra manifestación ante ti no será en vano. Por ello, elige un don—que te sea propicio—lo que en verdad anhele tu mente.

Verse 22

तत्ते दद्मो न संदेहस्त्वेवमूचुः सुरोत्तमाः । भक्त्या प्रणम्य तान्देवान्ययाचे स द्विजोत्तमः

«Te lo concederemos—no lo dudes», dijeron los más excelsos de los dioses. Entonces el mejor de los brāhmaṇas, postrándose con devoción ante aquellas deidades, presentó su ruego.

Verse 23

अचलां दत्त देवेंद्रा सुःभक्तिं भावसंयुताम् । मातापित्रोश्च मे नित्यं तद्वै वरमनुत्तमम्

Oh Señor de los dioses, concédeme una bhakti inquebrantable, colmada de sentimiento verdadero; y que haya siempre servicio a mi madre y a mi padre: éste es, en verdad, el don insuperable.

Verse 24

पिता मे वैष्णवं लोकं प्रयात्वेतद्वरोत्तमम् । तद्वन्माता च देवेशा वरमन्यं न याचये

Que mi padre alcance el reino vaiṣṇava: éste es el don supremo. Y que mi madre también lo alcance, oh Señor de los dioses; no pido ningún otro don.

Verse 25

देवा ऊचुः । पितृभक्तोसि विप्रेंद्र भक्त्या तव वयं द्विज । सुकर्मञ्छ्रूयतां वाक्यं प्रीत्या युक्ता सदैव ते

Los dioses dijeron: «Oh mejor de los brāhmaṇas, eres devoto de los Pitṛs (ancestros). Por tu devoción, oh dos veces nacido, estamos siempre bien dispuestos hacia ti. Por ello, escucha nuestras palabras con benevolencia, palabras siempre unidas a nuestro afecto por ti».

Verse 26

एवमुक्त्वा गता देवाः स्वर्लोकं नृपनंदन । सर्वमैश्वर्यमेतेन तस्याग्रे परिदर्शितम्

Dicho esto, los devas partieron a Svarga, oh hijo del rey. Ante él se manifestó toda clase de esplendor soberano y señorío.

Verse 27

दृष्टं तु पिप्पलेनापि कौतुकं च महाद्भुतम् । तमुवाच स धर्मात्मा पिप्पलं कुंडलात्मजम्

Pippala también contempló un prodigio grandioso, asombroso de ver. Entonces aquel de alma justa habló a Pippala, hijo de Kuṇḍala.

Verse 28

अर्वाचीनं त्विदं रूपं पराचीनं च कीदृशम् । प्रभावमुभयोश्चैव वदस्व वदतां वर

Esta forma es la posterior; ¿cómo es, entonces, la forma anterior? Y dime también el poder de ambas, oh el mejor de los oradores, explícalo.

Verse 29

सुकर्मोवाच । पराचीनस्य रूपस्य लिंगमेव वदामि ते । येनलोकाः प्रमोदंते इंद्राद्याः सचराचराः

Sukarma dijo: Te diré el emblema (liṅga) de la forma trascendente, por el cual se regocijan todos los mundos, con Indra y los demás, junto con todos los seres, móviles e inmóviles.

Verse 30

अयमेव जगन्नाथः सर्वगो व्यापकः प्रभुः । अस्य रूपं न दृष्टं हि केनाप्येव हि योगिना

Él mismo es Jagannātha, Señor del universo: está en todas partes, lo penetra todo, el Soberano. En verdad, ningún yogui ha contemplado jamás plenamente Su forma.

Verse 31

श्रुतिरेव वदत्येवं तं वक्तुं शंकितेव सा । अपाणिपादनासश्च अकर्णो मुखवर्जितः

Así habla la misma Śruti, y sin embargo parece vacilar al describirlo: sin manos, sin pies ni nariz; sin oídos; y desprovisto de boca.

Verse 32

सर्वं पश्यति वै कर्म कृतं त्रैलोक्यवासिनाम् । तेषामुक्तमकर्णश्च स शृणोति सुसाक्ष्यदः

En verdad, Él ve toda acción realizada por los moradores de los tres mundos; y aunque no tiene oídos, oye lo que ellos dicen: Él, el testigo perfecto que otorga el verdadero testimonio.

Verse 33

गतिहीनो व्रजेत्सोपि स हि सर्वत्र दृश्यते । पाणिहीनोपि गृह्णाति पादहीनः प्रधावति

Aunque carente de movimiento, aun así avanza, pues se le ve en todas partes. Aunque sin manos, toma; aunque sin pies, corre velozmente.

Verse 34

सर्वत्र दृश्यते विप्र व्यापकः पादवर्जितः । यं न पश्यंति देवेंद्रा मुनयस्तत्त्वदर्शिनः

Oh brāhmaṇa, se le ve en todas partes: omnipenetrante y, sin embargo, sin pies; y aun así, los señores de los dioses y los sabios que ven la verdad no lo perciben.

Verse 35

स च पश्यति तान्सर्वान्सत्यासत्यपदे स्थितान् । व्यापकं विमलं सिद्धं सिद्धिदं सर्वनायकम्

Y Él los contempla a todos, situados en los estados de verdad y de no-verdad; contempla al Omnipresente, al Inmaculado, al Siempre Realizado: dador de logro y guía de todos.

Verse 36

यं जानाति महायोगी व्यासो धर्मार्थकोविदः । तेजोमूर्तिः स चाकाशमेकवर्णमनंतकम्

Aquel a quien conoce el gran yogui Vyāsa, versado en Dharma y Artha: Él es forma de pura refulgencia; Él es el mismo cielo, de un solo matiz, infinito.

Verse 37

तदेतन्निर्मलं रूपं श्रुतिराख्याति निश्चितम् । व्यासश्चैव हि जानाति मार्कंडेयश्च तत्पदम्

La Śruti proclama con certeza que esta misma forma es inmaculada y pura. Vyāsa en verdad la conoce, y también Mārkaṇḍeya, ese estado supremo.

Verse 38

अर्वाचीनं प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकाग्रमानसः । यदा संहृत्य भूतात्मा स्वयमेकः प्रगच्छति

Ahora expondré lo que sigue; escucha con la mente fija en un solo punto. Cuando el ser encarnado retrae todo en sí, avanza en adelante como el Uno, solo.

Verse 39

अप्सु शय्यां समास्थाय शेषभोगासनस्थितः । तमाश्रित्य स्वपित्येको बहुकालं जनार्दनः

Tendido en un lecho sobre las aguas, sentado en el serpentario Śeṣa como trono, Janārdana—solo—durmió por larguísimo tiempo, apoyado en Él.

Verse 40

जलांधकारसंतप्तो मार्कंडेयो महामुनिः । स्थानमिच्छन्स योगात्मा निर्विण्णो भ्रमणेन सः

Afligido por la oscuridad acuosa, el gran muni Mārkaṇḍeya—firme en yoga—anheló un lugar de reposo, cansado ya de vagar.

Verse 41

भ्रममाणः स ददृशे शेषपर्यंकशायिनम् । सूर्यकोटिप्रतीकाशं दिव्याभरणभूषितम्

Mientras vagaba, contempló al Señor recostado en el lecho de Śeṣa, resplandeciente como diez millones de soles y engalanado con ornamentos divinos.

Verse 42

दिव्यमाल्यांबरधरं सर्वव्यापिनमीश्वरम् । योगनिद्रा गतं कांतं शंखचक्रगदाधरम्

Vestido con guirnaldas y vestiduras divinas, el Señor omnipresente—amado y sumido en el sueño yóguico—portaba la caracola, el disco y la maza.

Verse 43

एका नारी महाभागा कृष्णांजनचयोपमा । दंष्ट्राकरालवदना भीमरूपा द्विजोत्तम

Oh el mejor de los bráhmanes, había una sola mujer, sumamente extraordinaria, negra como un montón de colirio; con una boca terrible por sus colmillos y de aspecto espantoso.

Verse 44

तयोक्तोसौ मुनिश्रेष्ठो मा भैरिति महामुनिः । पद्मपत्रं सुविस्तीर्णं पंचयोजनमायतम्

Así interpelado por ellos, el más excelso de los sabios, el gran muni, dijo: «No temas», y mostró una hoja de loto ampliamente extendida, de cinco yojanas de longitud.

Verse 45

तस्मिन्पत्रे महादेव्या मार्कण्डेयो निवेशितः । केशवे सति सुप्तेपि नास्त्यत्र च भयं तव

Sobre esa hoja, Mārkaṇḍeya fue colocado por la Gran Diosa. Aunque Keśava (Viṣṇu) esté dormido, aquí no hay temor para ti.

Verse 46

तामुवाच स योगींद्र का त्वं भवसि भामिनि । अस्मिन्विनिर्जिते चैका भवती परिबृंहिता

El señor entre los yoguis le dijo: «¿Quién eres tú, oh hermosa dama? En este lugar ya conquistado, sólo tú apareces engrandecida y floreciente».

Verse 47

पृष्टैवं मुनिना देवी सादरं प्राह भूसुर । नागभोगांकपर्यंके स यः स्वपिति केशवः

Así preguntada por el sabio, la Diosa respondió con respeto: «Oh brāhmaṇa, Él—Keśava—que duerme sobre el lecho formado por los anillos de la serpiente».

Verse 48

अस्याहं वैष्णवी शक्तिः कालरात्रिरिहोच्यते । मामेवं विद्धि विप्रेंद्र सर्वमायासमन्विताम्

Yo soy su potencia Vaiṣṇavī, aquí llamada Kālarātri. Así debes conocerme, oh el mejor de los brāhmaṇas, como la que está dotada de toda forma de māyā.

Verse 49

महामाया पुराणेषु जगन्मोहाय कथ्यते । इत्युक्त्वा सा गता देवी अंतर्धानं हि पिप्पलः

«En los Purāṇas se la describe como Mahāmāyā, la gran potencia de ilusión que extravía al mundo». Dicho esto, la Diosa se fue y desapareció; en verdad, se desvaneció junto al árbol pippala (aśvattha).

Verse 50

देव्यामनुगतायां तु मार्कंडेयस्य पश्यतः । तस्य नाभ्यां समुत्पन्नं पंकजं हाटकप्रभम्

Mientras la Diosa avanzaba, ante la mirada de Mārkaṇḍeya, de su ombligo brotó un loto de resplandor dorado.

Verse 51

तस्माज्जज्ञे महातेजा ब्रह्मा लोकपितामहः । तस्माद्विजज्ञिरे लोकाः सर्वे स्थावरजंगमाः

De Él nació el grandioso y resplandeciente Brahmā, el abuelo de los mundos; y de él, a su vez, brotaron todos los mundos: todo cuanto existe, lo inmóvil y lo móvil.

Verse 52

इंद्राद्या लोकपालाश्च देवाश्चाग्निपुरोगमाः । अर्वाचीनं स्वरूपं तु दर्शितं हि मया नृप

Oh rey, Indra y los demás guardianes de los mundos, y los dioses encabezados por Agni: en verdad te he mostrado su forma presente y manifiesta.

Verse 53

अर्वाचीनस्वरूपोयं पराचीनो निराश्रयः । यदा स दर्शयेत्कायं कायरूपा भवंति ते

Este Ser aparece con una forma posterior y manifiesta, y sin embargo es anterior, primordial y sin apoyo. Cuando Él revela un cuerpo, entonces ellos también se vuelven corporales en su forma.

Verse 54

ब्रह्माद्याः सर्वलोकाश्च अर्वाचीना हि पिप्पल । अर्वाचीना अमी लोका ये भवंति जगत्त्रये

Oh Pippala, Brahmā y todos los mundos están ciertamente abajo; estos mundos que existen en el triple universo están todos abajo.

Verse 55

पराचीनः स भूतात्मा यं सुपश्यंति योगिनः । मोक्षरूपं परं स्थानं परब्रह्मस्वरूपकम्

Ese Ser interior, vuelto lejos de lo externo, es contemplado con claridad por los yoguis: la morada suprema cuya esencia es la liberación, el estado más alto que es la forma del Brahman Supremo.

Verse 56

अव्यक्तमक्षरं हंसं शुद्धं सिद्धिसमन्वितम् । पराचीनस्य यद्रूपं विद्याधर तवाग्रतः

Inmanifestado, imperecedero, el Haṃsa—puro y dotado de siddhis—tal es la forma de Parācīna que está ante ti, oh Vidyādhara.

Verse 57

सर्वमेव मया ख्यातमन्यत्किं ते वदाम्यहम् । पिप्पल उवाच । कस्मादेतन्महाज्ञानमुद्भूतं तव सुव्रत

«Lo he explicado todo. ¿Qué más he de decirte?» Dijo Pippala: «¿De dónde ha surgido en ti este gran conocimiento, oh tú de excelentes votos?»

Verse 58

अर्वाचीनगतिं विद्वान्पराचीनगतिं तथा । त्रैलोक्यस्य परं ज्ञानं त्वय्येवं परिवर्तते

Oh sabio, conociendo tanto el curso hacia adelante como el curso hacia atrás, el conocimiento supremo de los tres mundos así gira y mora en ti.

Verse 59

तपसो नैव पश्यामि परां निष्ठां हि सुव्रत । यजनंयाजनंतीर्थंतपोवाकृतवानसि

Oh hombre de excelentes votos, no veo culminación más alta de la austeridad que ésta: que has realizado yajñas, has oficiado sacrificios para otros, has visitado sagrados tīrthas y has emprendido penitencia.

Verse 60

तत्प्रभावं वदस्वैवं केन ज्ञानं तवाखिलम् । सुकर्मोवाच । तप एव न जानामि न कृतं कायशोषणम्

«Dime el poder que hay tras esto: ¿por qué medio has alcanzado todo este conocimiento?» Respondió Sukarma: «No conozco la austeridad; ni he practicado mortificación alguna que reseque el cuerpo.»

Verse 61

यजनं याजनं वापि न जाने तीर्थसाधनम् । न मया साधितं ध्यानं पुण्यकालं सुकर्मजम्

No sé realizar el yajña, ni oficiar sacrificios para otros, ni las disciplinas de la peregrinación a los tīrtha. Tampoco he practicado el dhyāna, ni he observado los tiempos auspiciosos nacidos de las obras justas.

Verse 62

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने मातृपितृतीर्थ । माहात्म्ये द्विषष्टितमोऽध्यायः

Así concluye el capítulo sexagésimo segundo, “La Gloria del Tīrtha de la Madre y el Padre”, dentro del episodio de Vena, en el Bhūmi-khaṇḍa del venerable Padma Purāṇa.

Verse 63

पादप्रक्षालनं पुण्यं स्वयमेव करोम्यहम् । अंगसंवाहनं स्नानं भोजनादिकमेव च

«Lavar (vuestros) pies es meritorio; yo mismo lo haré. También os masajearé los miembros, dispondré vuestro baño y proveeré alimento y todo servicio semejante.»

Verse 64

त्रिकालेध्यानसंलीनः साधयामि दिनेदिने । पादोदकं तयोश्चैव मातापित्रोर्दिनेदिने

Absorbido en dhyāna en las tres junturas del día, practico mi disciplina día tras día; y día tras día ofrezco también el agua con que se han lavado los pies de mi madre y de mi padre.

Verse 65

भक्तिभावेन विंदामि पूजयामि सुभावतः । गुरू मे जीवमानौ तु यावत्कालं हि पिप्पल

Con sentimiento de bhakti los busco y los venero con sincera intención. Mientras mis venerables maestros permanezcan con vida—en verdad, mientras el tiempo perdure, oh pippala—

Verse 66

तावत्कालं हि मे लाभो ह्यतुलश्च प्रजायते । त्रिकालं पूजयाम्येतौ शुद्धभावेन चेतसा

En verdad, por ese mismo lapso nace en mí una ganancia espiritual incomparable. Con el corazón purificado y la intención sincera, adoro a estos dos en los tres momentos del día.

Verse 67

स्वच्छंदलीलासंचारी वर्ताम्येव हि पिप्पल । किं मे चान्येन तपसा किं मे कायस्य शोषणैः

Oh Pippala, vivo libremente, vagando con juguetona independencia. ¿Qué necesidad tengo de otra austeridad? ¿Qué necesidad tengo de mortificar y consumir el cuerpo?

Verse 68

किं मे सुतीर्थयात्राभिरन्यैः पुण्यैश्च सांप्रतम् । मखानामेव सर्वेषां यत्फलं प्राप्यते द्विज

¿Qué necesidad tengo ahora de peregrinar a los excelentes tīrthas o de otros méritos, oh brāhmaṇa, cuando aquí mismo se alcanza el fruto que procede de todos los sacrificios?

Verse 69

तत्फलं तु मया दृष्टं पितुः शुश्रूषणादपि । मातुः शुश्रूषणं तद्वत्पुत्राणां गतिदायकम्

Pero he visto ese fruto surgir incluso del servicio al padre; de igual modo, el servicio a la madre concede a los hijos el destino supremo.

Verse 70

सर्वकर्मसुसर्वस्वं सारभूतं जगत्रये । पुत्रस्य जायते लोको मातुः शुश्रूषणादपि

En todos los deberes, esto es la esencia misma—la suma total—en los tres mundos: que un hijo alcanza moradas bienaventuradas incluso mediante la devota atención a su madre.

Verse 71

पितुः शुश्रूषणे तद्वन्महत्पुण्यं प्रजायते । तत्र गंगा गयातीर्थं तत्र पुष्करमेव च

Asimismo, por el servicio devoto al padre nace un gran mérito. En ese acto están el Gaṅgā, el sagrado vado de Gayā y también Pushkara.

Verse 72

यत्र मातापिता तिष्ठेत्पुत्रस्यापि न संशयः । अन्यानि तत्र तीर्थानि पुण्यानि विविधानि च

Donde moran la madre y el padre—sin duda—ese lugar es también para el hijo un tīrtha; y allí se hallan muchos otros lugares santos, meritorios y diversos.

Verse 73

भवंत्येतानि पुत्रस्य पितुः शुश्रूषणादपि । पितुः शुश्रूषणात्तस्य दानस्य तपसः फलम्

Todos estos méritos surgen para el hijo incluso por servir al padre. Por el servicio al padre, alcanza los frutos de la caridad (dāna) y de la austeridad (tapas).

Verse 74

सत्पुत्रस्य भवेद्विप्र अन्य धर्मः श्रमायते । पितुः शुश्रूषणात्पुण्यं पुत्रः प्राप्नोत्यनुत्तमम्

Oh brāhmaṇa, para el hijo virtuoso, los demás deberes religiosos se vuelven mero esfuerzo. Por el servicio devoto al padre, el hijo alcanza un mérito insuperable.

Verse 75

स्वकर्मणस्तु सर्वस्वमिहैव च परत्र च । जीवमानौ गुरूत्वेतौ स्वमातापितरौ तथा

En verdad, las propias acciones (karma) son toda la riqueza, aquí en este mundo y en el venidero. Y mientras viven, la propia madre y el propio padre deben ser tenidos también por gurús.

Verse 76

शुश्रूषते सुतो भूत्वा तस्य पुण्यफलं शृणु । देवास्तस्यापि तुष्यंति ऋषयः पुण्यवत्सलाः

Habiéndose vuelto un hijo obediente y dedicado al servicio, escucha el fruto meritorio de ello: aun los dioses se complacen en él, y también los rishis, amantes de la rectitud.

Verse 77

त्रयोलोकास्तु तुष्यंति पितुः शुश्रूषणादिह । मातापित्रोस्तु यः पादौ नित्यमेव हि क्षालयेत्

Los tres mundos se complacen aquí mismo por el devoto servicio al padre. En verdad, quien lava siempre los pies de su madre y de su padre los complace grandemente.

Verse 78

तस्य भागीरथीस्नानमहन्यहनि जायते । पुण्यैर्मिष्टान्नपानैर्यः पितरं मातरं तथा

Para tal persona, el baño en la Bhāgīrathī (Gaṅgā) es como si ocurriera día tras día: para quien honra debidamente a su padre y a su madre con ofrendas meritorias de dulces alimentos y bebidas.

Verse 79

भक्त्या भोजयते नित्यं तस्य पुण्यं वदाम्यहम् । अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं पुत्रस्य जायते

A quien alimenta siempre con devoción, de él declararé el mérito: el fruto del sacrificio Aśvamedha nace, es decir, se acumula, para su hijo.

Verse 80

तांबूलैश्छादनैश्चैव पानैश्चाशनकैस्तथा । भक्त्या चान्नेन पुण्येन गुरू येनाभिपूजितौ

Con ofrendas de tāmbūla, con vestiduras, con bebidas y con alimentos—y con devoción y sustento santificado y meritorio—de ese modo fueron debidamente venerados los dos gurús.

Verse 81

सर्वज्ञानी भवेत्सोपि यशःकीर्तिमवाप्नुयात् । मातरं पितरं दृष्ट्वा हर्षात्संभाषयेत्सुतः

Él también llega a ser omnisciente y alcanza fama y renombre. Al ver a su madre y a su padre, el hijo debe saludarlos con alegría y conversar con ellos.

Verse 82

निधयस्तस्य संतुष्टास्तस्य गेहे वसंति ते । गावः सौहृद्यमायांति पुत्रस्य सुखदाः सदा

Satisfechos, los tesoros moran en su casa. Las vacas se le acercan con afecto, otorgando siempre felicidad a su hijo.