Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 4

Yakṣiṇī-Mantra-Sādhana Nirūpaṇa

Lakṣmī-avatāra-vidyāḥ: Bālā, Annapūrṇā, Bagalā

Devanagari script

मृर्ध्नो ह्रदंतं तर्तीयं क्रमाद्देहेषु विन्यसेत् । आद्यं वामकरे दक्षकरे तदुभयोः परम् ॥ ४ ॥

Transliteration

mṛrdhno hradaṃtaṃ tartīyaṃ kramāddeheṣu vinyaset | ādyaṃ vāmakare dakṣakare tadubhayoḥ param || 4 ||

Translation

La tercera instalación mantrica debe colocarse, en orden, sobre el cuerpo desde la coronilla hasta el punto final en el corazón. La primera se coloca en la mano izquierda, la segunda en la mano derecha, y luego la siguiente sobre ambas a la vez.

Word by Word

• मूर्ध्नः: of the head/crown
• मूर्ध्नः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मूर्धन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• हृद: heart
• हृद: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: हृद्/हृदय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; ‘हृदन्तम्’ इत्यस्य पूर्वपदम् (विग्रहः: हृद्-अन्तम्)

• अन्तम्: end/limit
• अन्तम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तृतीयम्: the third (one)
• तृतीयम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तृतीय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘third’

• क्रमात्: in sequence/stepwise
• क्रमात्: Hetu (हेतु/According to)
• Type: Noun
• Root: क्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; ‘क्रमात्’ = in order/according to sequence

• देहेषु: in the bodies/parts of the body
• देहेषु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: देह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन

• विन्यसेत्: should place/arrange
• विन्यसेत्: Kriya (क्रिया/Verb)
• Type: Verb
• Root: वि + न्यस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• आद्यम्: the first (one)
• आद्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: आद्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वामकरे: in the left hand
• वामकरे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वाम-कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वामस्य करः)

• दक्षकरे: in the right hand
• दक्षकरे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दक्ष-कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दक्षस्य करः)

• तत्: of those
• तत्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; ‘तदुभयोः’ इत्यस्य पूर्वपदम्

• उभयोः: of both
• उभयोः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: उभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, द्विवचन; ‘of both’

• परम्: the next (one)
• परम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘next/after that’

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada the technical procedure)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

Characters & Entities

• Narada
• Sanatkumara

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches ordered mantra-nyāsa—sacralizing the practitioner’s body by placing the mantra in specific loci (head, heart, hands), making the body a fit vessel for recitation and worship.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By prescribing disciplined preparatory rites (nyāsa) before worship/recitation, it supports bhakti with proper ritual focus—channeling devotion through a sanctified body and concentrated mind.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Shiksha-style procedural precision: the ordered placement (krama) of mantra on body-points and hands (karanyāsa/anganyāsa), a technical aid to correct ritual performance.