Māsopavāsa (Month-long Fast) and Repeated Parāka Observances: Procedure and Fruits

Verse 1

सनक उवाच । अन्यद् व्रत वरं वक्ष्ये तच्छृणुष्व समाहितः । सर्वापापहरं पुण्यं सर्वलोकोपकारकम् ॥ १ ॥

Sanaka dijo: Ahora expondré otro voto excelso. Escucha con la mente recogida: esta observancia sagrada destruye todo pecado, es verdaderamente meritoria y trae bien a todos los mundos.

Verse 2

आषाढ्रे श्रावणे वापि तथा भाद्रपदेऽपि च । तथैवाश्विनके मासे कुर्यादेतद्वतं द्विज ॥ २ ॥

Sea en Āṣāḍha, en Śrāvaṇa, asimismo en Bhādrapada, y también en el mes de Āśvina—oh dvija, debe realizarse este voto en esos meses.

Verse 3

एतेष्वन्यतमे मासे शुल्कपक्षे जितेन्द्रियः । प्राशयेत्पञ्चगव्यं च स्वपेद्विष्णुसमीपतः ॥ ३ ॥

En cualquiera de esos meses, durante la quincena luminosa, dominando los sentidos, debe tomarse el pañcagavya; y debe dormirse cerca de Viṣṇu (su imagen o su presencia).

Verse 4

ततः प्रातः समुत्थाय नित्यकर्म समाप्य च । श्रद्धया पूजयेद्विष्णुं वशी क्रोधविवार्जितः ॥ ४ ॥

Luego, al levantarse de madrugada y concluir los deberes diarios, debe adorarse a Viṣṇu con fe, con dominio de sí y libre de ira.

Verse 5

विद्वद्भिः सहितो विष्णुमर्चयित्वा यथोचितम् । संकल्पं तु ततः कुर्यास्त्वस्ति वाचनपूर्वकम् ॥ ५ ॥

Acompañado de brāhmaṇas eruditos, tras adorar a Viṣṇu como corresponde, debe hacerse luego el saṅkalpa (resolución ritual), precedido por el svasti-vācana, la recitación de bendiciones auspiciosas.

Verse 6

मासमेकं निराहारो ह्यद्यप्रभृति केशव । मासान्तं पारणं कुर्वे देवदेव तवाज्ञया ॥ ६ ॥

Oh Keśava, desde hoy permaneceré sin alimento durante un mes; y al término del mes haré el pāraṇa, rompiendo el ayuno conforme a Tu mandato, oh Dios de los dioses.

Verse 7

तपोरुप नमस्तुभ्यं तपसां फल दायक । ममाभीष्टप्रदं देहि सर्वविघ्नान्निवारय ॥ ७ ॥

Saludo reverente a Ti, cuya forma misma es la austeridad; oh dador del fruto de la penitencia. Concédeme el cumplimiento de mi anhelo más querido y aparta todos los obstáculos.

Verse 8

एवं समर्प्य देवस्य विष्णोर्मासव्रतं शुभम् । ततः प्रभृति मासान्तं निवसेद्धरिमन्दिरे ॥ ८ ॥

Así, tras ofrecer debidamente a Señor Viṣṇu el auspicioso voto de un mes, desde entonces debe uno morar en el templo de Hari hasta el fin del mes.

Verse 9

प्रत्यहं स्नापयेद्देवं पञ्चामृतविधानतः । दीपं निरन्तरं कुर्यात्तस्मिन्मासे हरेर्गृहे ॥ ९ ॥

Cada día debe bañarse al Señor según el rito prescrito del pañcāmṛta (cinco néctares), y durante ese mes, en el santuario de Hari, debe mantenerse una lámpara encendida sin interrupción.

Verse 10

प्रत्यहं खादयेत्काष्ठं ह्यपामार्ग समुद्भवम् । ततः स्नायीत विधिन्नारायणपरायणः ॥ १० ॥

Cada día debe masticarse una ramita nacida de la planta apāmārga; luego, con el corazón entregado a Nārāyaṇa, debe uno bañarse conforme al rito prescrito.

Verse 11

ततः संस्नापयेद्विष्णुं पूर्ववत्प्रयतोऽर्चयेत् । ब्राह्मणान्भोजयेच्छक्त्या भक्तियुक्तः सदक्षिणम् ॥ ११ ॥

Luego debe bañarse a Śrī Viṣṇu (la deidad) y, con disciplina, adorarlo como se prescribió antes. Con bhakti, debe alimentar a los brāhmaṇas según su capacidad, otorgándoles la debida dakṣiṇā (don sagrado).

Verse 12

स्वयं च बन्धुभिः सार्द्धं भुञ्जीत प्रयतेन्द्रियः । एवं मासोपवासांश्च व्रती कुर्यात्र्रयोदश ॥ १२ ॥

Y él mismo, junto con sus parientes, debe tomar su alimento con los sentidos refrenados. De este modo, el observante del voto ha de cumplir también las trece observancias mensuales de ayuno.

Verse 13

वर्षान्ते वेदविदुषे गां प्रदद्यात्स दक्षिणाम् । भोजयेद्वब्राह्माणांस्तत्र द्वादशैव विधानतः । शक्त्या च दक्षिणां दद्याद्रूह्यण्याभरणानि च ॥ १३ ॥

Al final del año, debe entregarse una vaca como dakṣiṇā a un sabio versado en los Vedas. Allí debe alimentarse, conforme al rito, a exactamente doce brāhmaṇas. Y, según la capacidad, debe darse una dádiva adicional y también ornamentos de plata y oro.

Verse 14

मासोपवासत्रितयं यः कुर्यात्संयते न्द्रियः । आप्तोर्यामस्य यज्ञस् द्विगुणं फलमश्नुते ॥ १४ ॥

Quien, con los sentidos dominados, emprende un ayuno de tres meses, obtiene el doble del mérito del sacrificio Āptoryāma.

Verse 15

चतुः कृत्वः कृतं येन पाराकं मुनिसत्तम । स लभेत्परमं पुण्यमष्टान्गिष्टोमसंभवम् ॥ १५ ॥

Oh, el mejor de los sabios: quien realiza cuatro veces el ayuno Pārāka alcanza el mérito supremo, igual al que nace de ocho sacrificios Aṅgiṣṭoma (Agniṣṭoma).

Verse 16

पञ्चकृत्वो व्रतमिदं कृतं येन महात्मना । अत्यन्गिष्टोमजं पुण्यं द्विगुणं प्राप्नुयान्नरः ॥ १६ ॥

Quien, siendo magnánimo, cumple este voto cinco veces, alcanza un mérito santo, comparable al fruto del sacrificio Aṅgiṣṭoma, y lo obtiene en medida doble.

Verse 17

मासोपवाषट्कं यः करोति सुसमाहितः । ज्योतिष्टोस्य यज्ञस्य फलं सोऽष्टगुणं लभेत् ॥ १७ ॥

Quien, con mente bien recogida, realiza los seis ayunos mensuales, obtiene ocho veces el fruto del sacrificio Jyotiṣṭoma.

Verse 18

निराहारः सप्तकृत्वो नरो मासोपवासकान् । अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलमष्टगुणं लभेत् ॥ १८ ॥

El hombre que guarda ayuno total siete veces alcanza el fruto del sacrificio Aśvamedha; y ese mérito lo obtiene ocho veces, superando los ayunos mensuales.

Verse 19

मासोपावासान्यः कुर्यादष्टकृत्वो मुनीश्वर । नरमेधाख्ययज्ञस्य फलं पञ्चगुणं लभेत् ॥ १९ ॥

Oh señor entre los sabios, quien emprenda los ayunos mensuales ocho veces obtiene un fruto quíntuple, igual al del sacrificio llamado Naramedha.

Verse 20

यस्तु मासोपवासांश्च नवकृत्वः समाचरेत् । गोमेधमखजं पुण्यं लभते त्रिगुणं नरः ॥ २० ॥

Pero el hombre que cumple debidamente los ayunos de un mes nueve veces obtiene el mérito nacido del sacrificio Gomedha, en triple medida.

Verse 21

दशकृत्वस्तु यः कुर्यात्पराकं मुनिसत्तम । स ब्रह्ममेधयज्ञस्य त्रिगुणं फलमश्नुते ॥ २१ ॥

Oh, el mejor de los sabios: quien observe diez veces el ayuno Parāka obtiene un fruto triple, superior al del sacrificio Brahmamedha.

Verse 22

एकादश पराकांश्च यः कुर्यात्संयतेन्द्रियः । स याति हरिसारुप्यं सर्वभोगसमन्वितम् ॥ २२ ॥

Quien, con los sentidos refrenados, cumpla once veces el Parāka, alcanza la sārūpya de Hari (Viṣṇu) y queda colmado de todo goce divino.

Verse 23

त्रयोदश पराकांश्च यः कुर्यात्प्रयतो नरः । स याति परमानन्दं यत्र गत्वा न शोचति ॥ २३ ॥

El hombre diligente que cumple debidamente trece Parākas alcanza la dicha suprema; llegado a ese estado, ya no vuelve a afligirse.

Verse 24

मासोपवासनिरता गङ्गास्नानपरायणाः । धममार्गप्रवक्तारो मुक्ता एव न सशंयः ॥ २४ ॥

Quienes se entregan a los ayunos mensuales, se consagran al baño en el Gaṅgā y proclaman el sendero del Dharma, ciertamente están liberados; no hay duda.

Verse 25

अवीराभिर्यतिभिर्ब्रह्यचारिभिः । मासोपवासः कर्त्तव्यो वनस्थैश्च विशेषतः ॥ २५ ॥

Los yatis y los brahmacārins, libres de pasiones mundanas, deben emprender un ayuno de un mes, especialmente quienes moran en el bosque (vānaprastha).

Verse 26

नारी वा पुरुषो वापि व्रतमेतत्सुदुर्लभम् । कृत्वा मोक्षमवान्पोति योगिनामपि दुर्लभम् ॥ २६ ॥

Sea mujer u hombre, este voto sagrado es sumamente raro; al cumplirlo se alcanza la liberación (moksha), difícil de obtener incluso para los yoguis.

Verse 27

गृहस्थो वानप्रस्थो वा व्रती वा भिक्षुरेव वा । मूर्खो वा पण्डितो वापि श्रुत्वैतन्मोक्षभाग्भवेत् ॥ २७ ॥

Sea cabeza de familia o morador del bosque, observante de votos o mendicante; sea ignorante o sabio: al oír esta enseñanza, se vuelve digno de la liberación.

Verse 28

इदं पुण्यं व्रताख्यानं नारायण परायणः । श्रृणुयाद्वाचयेद्वापि सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ २८ ॥

Quien está enteramente entregado a Nārāyaṇa, si escucha este relato meritorio del voto sagrado —o incluso si lo recita— queda liberado de todos los pecados.