Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 184

Vāmana’s Advent, Aditi’s Hymn, Bali’s Gift, and the Mahatmya of Bhū-dāna

Devanagari script

देव ऊचुः । नमः परेशाय परात्मरुपिणे परात्परायापररुपधारिणे । ब्रह्मात्मने ब्रह्मरतात्मबुद्धये नमोऽस्तु तेऽव्याहतकर्मशीलिने ॥ ८४ ॥

Transliteration

deva ūcuḥ | namaḥ pareśāya parātmarupiṇe parātparāyāpararupadhāriṇe | brahmātmane brahmaratātmabuddhaye namo'stu te'vyāhatakarmaśīline || 84 ||

Translation

Dijeron los Devas: ¡Salve al Señor Supremo, cuya naturaleza es el Ser supremo! ¡Salve a Aquel que está más allá de todo más allá, y que aun así asume formas manifiestas! Salve a Ti, cuya esencia es Brahman, cuya conciencia interior reposa en Brahman; salve a Ti, cuyas obras y conducta jamás son obstaculizadas.

Word by Word

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन

• ऊचुः: said
• ऊचुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• नमः: salutation
• नमः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: निपात/अव्यय-प्रयोगः (salutatory indeclinable; governs dative)

• परेशाय: to the Supreme Lord
• परेशाय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: परेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान/dative), एकवचन

• परात्म-रूपिणे: to the one whose form is the Supreme Self
• परात्म-रूपिणे: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: परात्मन् (प्रातिपदिक) + रूपिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (परात्मा एव रूपं यस्य)

• परात्-पराय: to the one beyond the beyond
• परात्-पराय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; तुलनार्थक-प्रयोगः (beyond the beyond)

• अपर-रूप-धारिणे: to the bearer of the manifest (lower) form
• अपर-रूप-धारिणे: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अपर (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक) + धारिन् (प्रातिपदिक; √धृ)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (अपरं रूपं धारयति इति)

• ब्रह्म-आत्मने: to the one whose self is Brahman
• ब्रह्म-आत्मने: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (ब्रह्म एव आत्मा यस्य)

• ब्रह्म-रत-आत्म-बुद्धये: to him whose self-awareness is absorbed in Brahman
• ब्रह्म-रत-आत्म-बुद्धये: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + रत (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक) + बुद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (बुद्धि), चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (ब्रह्मणि रता आत्मबुद्धिः यस्य)

• नमः: salutation
• नमः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: निपात/अव्यय-प्रयोगः (salutatory indeclinable)

• अस्तु: let it be
• अस्तु: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• ते: to you
• ते: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-विभक्ति (dative), एकवचन; सर्वनाम

• अव्याहत-कर्म-शीलिने: to the one whose actions/nature are unobstructed
• अव्याहत-कर्म-शीलिने: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अव्याहत (प्रातिपदिक) + कर्मन् (प्रातिपदिक) + शीलिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (अव्याहतं कर्म यस्य शीलम्/स्वभावः)

Speaker

Devas

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Brahman
• Parameshvara (Supreme Lord)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It unites two core Purāṇic teachings: the Lord is transcendent as Parātpara (beyond all) and also immanent as the one who takes manifest forms, making Him approachable through devotion while remaining identical with Brahman.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By repeatedly offering namaḥ (salutation), the Devas model stuti as bhakti-sādhana—humble surrender to the Supreme who can be worshipped in accessible forms yet is ultimately the Supreme Self.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedāṅga technique is taught in this verse; it primarily presents a theological summary (Brahman/Parātpara) that supports mantra-based worship and stotra recitation used in ritual practice.