The Anukramaṇī (Summary/Index) of the Mārkaṇḍeya Purāṇa

Verse 1

श्रीब्रह्मोवाच । अथ ते संप्रवक्ष्यामि मार्कंडेयाभिधं मुने । पुराणं सुमहत्पुण्यं पठतां श्रृण्वतां सदा ॥ १ ॥

Śrī Brahmā dijo: Ahora, oh sabio, te expondré plenamente el Purāṇa llamado Mārkaṇḍeya, inmenso y sumamente meritorio para quienes lo leen siempre y para quienes lo escuchan con devoción.

Verse 2

यत्राधिकृत्य शकुनीन्सर्वधर्मनिरूपणम् । मार्कंडेयपुराणं तन्नवसाहस्रमीरितम् ॥ २ ॥

Ese Purāṇa, que toma como tema a las aves y expone la enseñanza de todos los dharmas, se llama Mārkaṇḍeya Purāṇa; se dice que consta de nueve mil versos.

Verse 3

मार्कंडेयमुनेः प्रश्नो जैमिनेः प्राक्समीरितः । पक्षिणां धर्मसंज्ञानं ततो जन्मनिरूपणम् ॥ ३ ॥

Primero se enuncia la pregunta del sabio Mārkaṇḍeya, que Jaimini habría transmitido anteriormente; luego viene la enseñanza que define el dharma de las aves, y después la exposición de su origen (nacimiento).

Verse 4

पूर्वजन्मकथा चैषां विक्रिया चा दिवस्पतेः । तीर्थयात्रा बलस्याथ द्रौपदेयकथानकम् ॥ ४ ॥

También se narrará el relato de sus nacimientos anteriores y la asombrosa transformación del Señor del Día (el Sol); luego, la peregrinación a los tīrthas de Bala (Balarāma) y la historia referente a los hijos de Draupadī.

Verse 5

हरिश्चंद्रकथा पुण्या युद्धमाडीबकाभिधम् । पितापुत्रसमाख्यानं दत्तात्रेयकथा ततः ॥ ५ ॥

Luego viene la santa historia de Hariścandra; el relato de la batalla llamada Āḍībaka; la narración de un padre y un hijo; y después, la historia de Dattātreya.

Verse 6

हैहयस्याथ चरितं महाख्यानसमन्वितम् । मदालकसाकथा प्रोक्ता ह्यलर्कचरितान्विता ॥ ६ ॥

Entonces se narró el gran relato de la dinastía Haihaya, colmado de una extensa epopeya; y también se contó la historia de Madālakā, junto con la vida de Alarka.

Verse 7

सृष्टिसंकीर्तनं पुण्यं नवधापारिकीर्तितम् । कल्पांतकालनिर्देशो यक्षसृष्टिनिरूपणम् ॥ ७ ॥

El sagrado canto de la creación, expuesto en nueve secciones, se declara meritorio. Incluye además la indicación del tiempo del fin de un kalpa y la descripción de la creación de los Yakṣas.

Verse 8

रुद्रादिसृष्टिरप्युक्ता द्वीपचर्यानुकीर्तनम् । मनूनां च कथा नानाकीर्तिताः पापहारिकाः ॥ ८ ॥

También se ha descrito la creación que comienza con Rudra, así como los relatos de los recorridos y la conducta en los continentes (dvīpas). Asimismo se han recitado muchas historias de los Manus, historias que disipan el pecado.

Verse 9

तासु दुर्गाकथात्यंतं पुण्यदा चाष्टमेंऽतरे । तत्पश्चात्प्रणवोत्पत्तिस्त्रयीतेजः समुद्भवा ॥ ९ ॥

Entre esos temas, en la octava sección se halla el santísimo relato de Durgā, que otorga gran mérito. Después se describe el origen del Praṇava (Oṁ), nacido del resplandor de la tríada védica.

Verse 10

मार्तंडस्य च जन्माख्यातन्माहात्म्यसमन्विता । वैवस्वतान्वयश्चापि वत्सप्रीश्चरितं ततः ॥ १० ॥

También se relata el nacimiento de Mārtaṇḍa (el Sol), junto con su sagrada grandeza; además se describe el linaje de Vaivasvata (Manu), y después las hazañas de Vatsaprī.

Verse 11

खनित्रस्य ततः प्रोक्ता कथा पुण्या महात्मनः । अविक्षिच्चरितं चैव किमिच्छव्रतकीर्त्तनम् ॥ ११ ॥

Después se narró la historia santa y meritoria del magnánimo Khanitra; y asimismo el relato de Avikṣi, de conducta intachable, junto con la proclamación del voto de Kimiccha.

Verse 12

नरिष्यंतस्य चरितं इक्ष्वाकुचरितं ततः । नलस्य चरितं पश्चाद्रामचन्द्रस्य सत्कथा ॥ १२ ॥

Luego viene el relato de Nariṣyanta, seguido del de Ikṣvāku; después la historia de Nala, y a continuación la noble narración sagrada de Rāmacandra.

Verse 13

कुशवंशसमाख्यानं सोमवंशानुकीर्त्तनम् । पुरुरवः कथा पुण्या नहुषस्य कथाद्भुता ॥ १३ ॥

Se narra la estirpe de Kuśa y se recuenta la dinastía lunar (Somavaṃśa). La historia de Purūravas es meritoria, y la de Nahuṣa es maravillosa.

Verse 14

ययातिचरितं पुण्यं यदुवंशानुकीर्त्तनम् । श्रीकृष्णबालचरितं माथुरं चरितं ततः ॥ १४ ॥

Luego viene la narración meritoria de Yayāti, el recuento del linaje de los Yadus, el relato de las hazañas infantiles de Śrī Kṛṣṇa, y después la historia de Māthurā (Mathurā).

Verse 15

द्वारकाचरितं चाथ कथा सर्वावतारजा । ततः सांख्यसमुद्देशः प्रपञ्चासत्त्वकीर्तनम् ॥ १५ ॥

Luego viene el relato de Dvārakā y la narración nacida de todas las encarnaciones divinas. Después hay una exposición concisa del Sāṅkhya y la proclamación de que el mundo manifestado carece de realidad verdadera (asat).

Verse 16

मार्कंडेयस्य चरितं पुराणश्रवणे फलम् । यः श्रृणोति नरो भक्त्या पुराणमिदमादरात् ॥ १६ ॥

El relato de Mārkaṇḍeya es el fruto meritorio de escuchar el Purāṇa. Quien, con devoción, oye atentamente este Purāṇa con reverencia, obtiene ese mérito.

Verse 17

मार्कंडेयाभिधं वत्स स लभेत्परमां गतिम् । यस्तु व्याकुरुते चैतच्छैवं स लभते पदम् ॥ १७ ॥

Oh hijo querido, quien es conocido como Mārkaṇḍeya alcanza el estado supremo. Y quien expone esta enseñanza śaiva, él también obtiene esa morada divina.

Verse 18

तत्प्रयच्छेल्लिखित्वा यः सौवर्णकरिसंयुतम् । कार्तिक्यां द्विजवर्याय स लभेंद्ब्रह्मणः पदम् ॥ १८ ॥

Quien mande copiar ese texto sagrado y luego lo ofrezca, junto con un elefante de oro, a un excelente brāhmaṇa en el mes de Kārttika, alcanza la morada de Brahmā.

Verse 19

श्रृणोति श्रावयेद्वापि यश्चानुक्रमणीमिमाम् । मार्कंडेयपुराणस्य स लभेद्वांछितं फलम् ॥ १९ ॥

Quien escucha, o hace que otros escuchen, esta Anukramaṇī —el índice o resumen del Mārkaṇḍeya Purāṇa— obtiene el fruto deseado.

Verse 20

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे मार्कण्डेयपुराणानुक्रमणीनिरूपणं नामाष्टनवतितमोऽध्यायः ॥ ९८ ॥

Así concluye el capítulo nonagésimo octavo del Śrī Bṛhan-Nāradīya Purāṇa, en la sección primera (Pūrva), dentro del Gran Relato, en el Cuarto Cuarto, titulado: «Exposición de la Anukramaṇī del Mārkaṇḍeya Purāṇa».