Pūrṇimā Pūrṇa-vratas: Dharmarāja-vrata, Vaṭa-Sāvitrī-vrata, and Gopadma-vrata

Verse 1

सनातन उवाच । अथ नारद वक्ष्यामि श्रृणु पूर्णाव्रतानि ते । यानि कृत्वा नरो नारी प्राप्नुयात्सुखसंततिम् ॥ १ ॥

Dijo Sanātana: Ahora, oh Nārada, te expondré—escucha—los votos sagrados completos (pūrṇa-vratas). Al cumplirlos, hombre o mujer puede alcanzar una continuidad ininterrumpida de dicha y bienestar.

Verse 2

चैत्रपूर्णा तु विप्रेंद्र मन्वादिः समुदाहृता । अस्यां सान्नोदकं कुंभं प्रदद्यात्सोमतुष्टये ॥ २ ॥

Oh el mejor de los brāhmaṇas, la luna llena del mes de Caitra es proclamada como el comienzo de un ciclo de Manvantara. En ese día debe donarse una vasija de agua (kumbha) llena de agua mezclada con alimento cocido, para la satisfacción de Soma (la Luna).

Verse 3

वैशाख्यामपि पूर्णायां दानं सर्वस्य सर्वदम् । यद्यद्द्रव्यं ददेद्विप्रे तत्तदाप्नोति निश्चितम् ॥ ३ ॥

También en la luna llena de Vaiśākha, la caridad se vuelve dadora de todos los frutos para todos. Cualquier cosa que se ofrezca a un brāhmaṇa, eso mismo se alcanza con certeza como su fruto.

Verse 4

धर्मराजव्रतं चात्र कथितं तन्निशामय । श्रृतान्नमुदकुंभं च वैशाख्यां वै द्विजोत्तमे ॥ ४ ॥

Aquí se ha expuesto el voto de Dharmarāja—escúchalo con atención. Y en el mes de Vaiśākha, oh el mejor de los nacidos dos veces, también se prescribe la ofrenda de alimento cocido y una vasija de agua (kumbha).

Verse 5

दद्याद्गोदानफलदं धर्मराजस्य तुष्टये । अत्र कृष्णाजिनं दद्यात्सखुरं च सश्रृङ्गकम् ॥ ५ ॥

Para complacer a Dharmarāja (Yamarāja), debe ofrecerse una dádiva cuyo mérito sea como el de donar una vaca. En este rito, ha de presentarse una piel de antílope negro (kṛṣṇājina), completa con pezuñas y también con cuernos.

Verse 6

तिलैः सहसमाच्छाद्य वस्त्रैर्हेम्ना द्विजातये । यस्तु कृष्णाजिनं दद्यात्सत्कृत्य विधिपूर्वकम् ॥ ६ ॥

Quien, honrando debidamente a un dvija (brāhmaṇa), ofrece con el rito prescrito una piel de antílope negro (kṛṣṇājina) junto con semillas de sésamo, vestiduras y oro, obtiene un gran mérito.

Verse 7

सर्वशास्त्रविदे सप्तद्वीपभूमिप्रदः स वै । मोदते विष्णु लोके हि यावच्चन्द्रार्कतारकम् ॥ ७ ॥

Quien entrega la tierra con sus siete continentes a uno versado en todos los śāstras, ése es en verdad un gran dador; y se regocija en el mundo de Viṣṇu mientras perduren la luna, el sol y las estrellas.

Verse 8

कुंभान्स्वच्छजलैः पूर्णान्हिरण्येन समन्वितान् । यः प्रदद्याद्द्विजाग्र्येभ्यः स न शोचति कर्हिचित् ॥ ८ ॥

Quien dona vasijas llenas de agua pura y clara, junto con oro, a los más eminentes dvijas (brāhmaṇas sabios), no se aflige jamás.

Verse 9

अथ ज्येष्ठस्य पूर्णायां वटसावित्रिकं व्रतम् । सोपवासा वटं सिंचेत्सलिलैरमृतोपमैः ॥ ९ ॥

Luego, en la luna llena del mes de Jyeṣṭha, debe observarse el voto de Vaṭa-Sāvitrī; ayunando, ella ha de regar el árbol de banyán con agua tenida por semejante al amṛta, el néctar.

Verse 10

सूत्रेण वेष्टयेच्चैव सशताष्टप्रदक्षिणम् । ततः संप्रार्थयेद्दैवीं सावित्रीं सुपतिव्रताम् ॥ १० ॥

Debe envolverse también con el hilo sagrado y realizar ciento ocho circunvalaciones; después, ha de suplicar con fervor a la divina Sāvitrī, la esposa pativratā, la más fiel y consagrada.

Verse 11

जगत्पूज्ये जगन्मातः सावित्रि पतिदैवते । पत्या सहावियोगं मे वटस्थे कुरु ते नमः ॥ ११ ॥

¡Oh Sāvitrī, venerada por el mundo entero, Madre del universo, para quien el esposo es la misma deidad! Junto a este árbol de banyán, concédeme no separarme jamás de mi marido. Reverencias a ti.

Verse 12

इति सप्रार्थ्य या नारी भोजयित्वा परेऽहनि । सुवासिनीः स्वयं भुंज्यात्सा स्यात्सौभाग्यभागिनी ॥ १२ ॥

Así, la mujer que, tras suplicar con respeto, alimenta al día siguiente a las mujeres casadas (suvāsinī) y luego, al día posterior, come ella misma, llega a ser partícipe de la buena fortuna y del auspicio conyugal.

Verse 13

आषाढस्य तु पूर्णायां गोपद्मव्रतमुच्यते । चतुर्भुजं महाकायं जांबूनदसमप्रभम् ॥ १३ ॥

En la luna llena de Āṣāḍha se prescribe la observancia llamada Gopadma-vrata. En ella debe contemplarse/representarse al Señor con cuatro brazos, de vasta forma, y resplandeciente como el oro refinado (jāmbūnada).

Verse 14

शंखचक्रगदापद्मरमागरुडशोभितम् । सेवितं मुनिभिर्देवैर्यक्षगंधर्वकिन्नरैः ॥ १४ ॥

Adornado con la caracola, el disco, la maza y el loto—resplandeciente con Śrī (Lakṣmī) y Garuḍa—es venerado y adorado por sabios, dioses, Yakṣas, Gandharvas y Kinnaras.

Verse 15

एवंविधं हरिं तत्र स्नात्वा पूजां समाचरेत् । पौरुषेणैव सूक्तेन गंधाद्यैरुपचारकैः ॥ १५ ॥

Habiendo bañado allí a Hari de este modo prescrito, debe realizarse debidamente la adoración, recitando el Puruṣa Sūkta y ofreciendo servicios rituales como sustancias fragantes y otros homenajes.

Verse 16

आचार्यं वस्त्रभूषाद्यैस्तोषयेत्स्निग्धमानसः । भोजयेन्मिष्टपक्वान्नैर्द्विजानन्यांश्च शक्तितः ॥ १६ ॥

Con el corazón lleno de afecto, debe complacerse al ācārya con vestidos, ornamentos y cosas semejantes; y, según las propias posibilidades, alimentar a los brāhmaṇas y a otros con dulces y alimentos bien cocidos.

Verse 17

एवं कृत्वा व्रतं विप्र प्रसादात्कमलापतेः । ऐहिकामुष्मिकान्कामांल्लभते नात्र संशयः ॥ १७ ॥

Oh brāhmaṇa, habiendo cumplido así el voto, por la gracia de Kamalāpati (Viṣṇu, consorte de Lakṣmī), se alcanzan los fines deseados en este mundo y en el venidero; de ello no hay duda.