The Exposition of the Table of Contents of the Brahmavaivarta Purāṇa

Verse 1

श्रीब्रह्मोवाच । श्रृणु वत्स प्रवक्ष्यामि पुराणं दशमं तव । ब्रह्मवैवर्तकं नाम वेदमार्गानुदर्शकम् ॥ १ ॥

Dijo Śrī Brahmā: «Escucha, hijo querido; te expondré el décimo Purāṇa, llamado Brahma-vaivartaka, que señala y esclarece el sendero del Veda».

Verse 2

सावर्णिर्यत्र भगवान्साक्षाद्देवर्षये स्थितः । नारदाय पुराणार्थं प्राह सर्वमलौकिकम् ॥ २ ॥

Allí, Sāvarṇi—el propio Bhagavān en persona—se halló directamente ante el deva-ṛṣi y reveló a Nārada, en su totalidad, el sentido puránico, maravilloso y más allá de lo ordinario.

Verse 3

धर्मार्थकाममोक्षाणां सारः प्रीतिर्हरौ हरे । तयोरभेदसिद्ध्यर्थं ब्रह्मवैवर्तमुत्तमम् ॥ ३ ॥

La esencia de dharma, artha, kāma y mokṣa es el amoroso bhakti hacia Hari (Viṣṇu). Y para establecer la no-diferencia entre ambos—los cuatro fines de la vida y la devoción a Hari—se enseña el excelso Brahma-vaivarta (Purāṇa).

Verse 4

रथंतरस्य कल्पस्य वृत्तांतं यन्मयोदितम् । शतकोटिपुराणे तत्संक्षिप्य प्राह वेदवित् ॥ ४ ॥

El relato del Kalpa Rathantara que he descrito—eso mismo lo refirió, de forma concisa, el conocedor del Veda (veda-vit) dentro del Śata-koṭi Purāṇa.

Verse 5

व्यासश्चतुर्द्धा संव्यस्य ब्रह्मवैवर्तसंज्ञिते । अष्टादशसहस्रं तत्पुराणं परिकीर्तितम् ॥ ५ ॥

Habiéndolo dispuesto en cuatro partes, Vyāsa proclamó el Purāṇa llamado Brahmavaivarta; se declara que consta de dieciocho mil versos.

Verse 6

ब्रह्मप्रकृतिविघ्नेशकृष्णखंडसमन्वितम् । तत्र सूतर्षिसंवादे पुराणोपक्रमस्ततः ॥ ६ ॥

Está provisto de las secciones sobre Brahmā, Prakṛti, Vighneśa (Gaṇeśa) y el Kṛṣṇa-khaṇḍa; y allí, en el diálogo entre Sūta y los sabios, comienza el Purāṇa conforme a ello.

Verse 7

सृष्टिप्रकरणं त्वाद्यं ततो नारदवेधसोः । विवादः सुमहान्यत्र द्वयोरासीत्पराभवः ॥ ७ ॥

Primero viene la sección sobre la creación; después, en esta obra, se da una gran disputa entre Nārada y Vedhas (Brahmā), en la cual uno de los dos sufre derrota.

Verse 8

शिवलोकगतिः पश्चाज्ज्ञानलाभः शिवात्मने । शिववाक्येन तत्पश्चान्मरीचेर्नारदस्य तु ॥ ८ ॥

Después viene el acceso al mundo de Śiva, y luego la obtención del conocimiento para aquel cuya alma interior está consagrada a Śiva. Tras ello, por la enseñanza de Śiva, el relato prosigue acerca de Nārada, nacido de Marīci.

Verse 9

गमनं चैव सावर्णेर्ज्ञानार्थँ सिद्धसेविते । आश्रमे सुमहापुण्ये त्रैलोक्याश्चर्यकारिणी ॥ ९ ॥

Y se describe también el viaje de Sāvarṇi, emprendido por causa del conocimiento espiritual, hacia un āśrama frecuentado por los Siddha: una ermita sumamente sagrada, maravillosa en los tres mundos.

Verse 10

एतद्धि ब्रह्मखंडं हि श्रुतं पापविनाशनम् । ततः सावर्णिसंवादो नारदस्य समीरितः ॥ १० ॥

En verdad, este Brahma-khaṇḍa ha sido escuchado y es destructor de los pecados. Después, se expone el diálogo con Sāvarṇi, tal como lo proclamó Nārada.

Verse 11

कृष्णमाहात्म्यसंयुक्तो नानाख्यानकथोत्तरम् । प्रकृतेरंशभूतानां कलानां चापि वर्णितम् ॥ ११ ॥

Está colmado de la glorificación de Kṛṣṇa y concluye con numerosos relatos y episodios; y también describe las porciones (aṃśa) de Prakṛti y sus divisiones (kalā).

Verse 12

माहात्म्यं पूजनाद्यं च विस्तरेण यथास्थितम् । एतत्प्रकृतिखंडं हि श्रुतं भूतिविधायकम् ॥ १२ ॥

La grandeza y los ritos que comienzan con la adoración han sido expuestos ampliamente, tal como son. En verdad, este «Prakṛti-khaṇḍa», al ser escuchado, otorga prosperidad y bienestar.

Verse 13

गणेशजन्मसंप्रश्नः सपुण्यकमहाव्रतम् । पार्वत्याः कार्तिकेयेन सह विघ्नेशसंभवम् ॥ १३ ॥

Contiene una indagación sobre el nacimiento de Gaṇeśa, junto con un gran voto sumamente meritorio; y narra la manifestación de Vighneśa para Pārvatī, junto con Kārtikeya.

Verse 14

चरितं कार्तवीर्यस्य जामदग्र्यस्य चाद्भुतम् । विवादः सुमहानासीज्जामदग्र्यगणेशयोः ॥ १४ ॥

Maravillosa fue la historia de Kārtavīrya y del descendiente de Jamadagni; surgió un conflicto inmenso entre el Jamadagnya y Gaṇeśa.

Verse 15

एतद्विघ्नेशखंडं हि सर्वविघ्नविनाशनम् । श्रीकृष्णजन्मसंप्रश्नो जन्माख्यानं ततोऽद्भुतम् ॥ १५ ॥

Este apartado sobre Vighneśa, en verdad, destruye todos los obstáculos. Luego viene la indagación acerca del nacimiento de Śrī Kṛṣṇa, y después la maravillosa narración de Su advenimiento.

Verse 16

गोकुले गमनं गश्चात्पूतनादिवदाद्भूताः । बाल्यकौमारजा लीला विविधास्तत्र वर्णिताः ॥ १६ ॥

Allí se describe la ida a Gokula, y después los sucesos maravillosos que comienzan con Pūtanā y otros. También se narran las diversas līlās divinas de la niñez y la juventud.

Verse 17

रासक्रीडा च गोपीभिः शारदी समुदाहृता । रहस्ये राधया क्रीडा वर्णिता बहुविस्तरा ॥ १७ ॥

También se proclama la danza Rāsa otoñal con las Gopīs. Y, en el relato confidencial, se describe con gran amplitud el juego amoroso con Rādhā.

Verse 18

सहाक्रूरेण तत्पश्चान्मथुरागमनं हरेः । कंसादीनां वधे वृत्ते कृष्णस्य द्विजसंस्कृतिः ॥ १८ ॥

Después, acompañado por Akrūra, Hari fue a Mathurā. Consumada la muerte de Kaṃsa y de sus aliados, Kṛṣṇa recibió los saṃskāras de un dvija, incluida la iniciación upanayana y los ritos afines.

Verse 19

काश्यसांदीपनेः पश्चाद्विद्योपादानमद्भुतम् । यवनस्य वधः पश्चाद्द्वारकागमनं हरेः ॥ १९ ॥

Después del episodio de Kāśya Sāṃdīpani, viene el relato maravilloso de la recepción del conocimiento. Luego sigue la muerte del Yavana, y después el retorno de Hari a Dvārakā.

Verse 20

नरकादिवधस्तत्र कृष्णेन विहितोऽद्भुतः । कृष्णखंडमिदं विप्र नृणां संसारखंडनम् ॥ २० ॥

Allí, Kṛṣṇa consumó de modo maravilloso la muerte de Naraka y de otros. Oh brāhmaṇa, esta sección es el Kṛṣṇa-khaṇḍa, destinada a cortar las ataduras del saṃsāra para los seres humanos.

Verse 21

पठितं च श्रुतं ध्यातं पूजितं चाभिवंदितम् । इत्येतद्ब्रह्मवैवर्तपुराणं चात्यलौकिकम् ॥ २१ ॥

Así, el Brahmavaivarta Purāṇa debe ser leído, escuchado, meditado, adorado y saludado con reverencia; en verdad, es un Purāṇa supremamente trascendente, más allá de lo mundano.

Verse 22

व्यासोक्तं चादि संभूतं पठञ्छृण्वन्विमुच्यते । विज्ञानाज्ञानशमनाद्धोरात्संसारसागरात् ॥ २२ ॥

Quien recita y escucha esta enseñanza—proclamada por Vyāsa y nacida desde el principio—queda liberado; pues apacigua tanto el conocimiento como la ignorancia, y lo salva del terrible océano del saṃsāra.

Verse 23

लिखित्वेदं च यो दद्यान्माध्यां धेनुसमन्वितम् । ब्रह्मलोकमवाप्नोति स मुक्तोऽज्ञानबंधनात् ॥ २३ ॥

Quien haga escribir este texto y luego lo done, junto con una vaca lechera, alcanza Brahmaloka; queda libre de las ataduras de la ignorancia.

Verse 24

यश्चानुक्रमणीं चापि पठेद्वा श्रृणुयादपि । सोऽपि कृष्णप्रसादेन लभते वांछितं फलम् ॥ २४ ॥

Quien recite esta Anukramaṇikā (índice/resumen), o incluso solo la escuche, también, por la gracia de Kṛṣṇa, obtiene el fruto deseado.

Verse 25

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने ब्रह्मवैवर्तपुराणानुक्रमणीनिरूपणं नामैकोत्तरशततमोऽध्यायाः ॥ १०१ ॥

Así, en el Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa, en el Pūrva-bhāga (Primera Parte), dentro del Gran Relato (Bṛhad-upākhyāna), concluye el capítulo centésimo primero, titulado: «Exposición del Anukramaṇī (tabla de contenidos) del Brahmavaivarta Purāṇa».