Adhyaya 12: The Son Describes the Narakas: Mahāraurava, Tamas, Nikṛntana, Apratiṣṭha, Asipatravana, and Taptakumbha

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे पितृपुत्रसंवादो नाम एकादशोऽध्यायः । द्वादशोऽध्यायः । पितोवाच— साधु वत्स! त्वयाख्यातं संसारगहनं परम् । ज्ञानप्रदानसम्भूतं समाश्रित्य महाफलम् ॥

Así concluye el capítulo undécimo del Śrī Mārkaṇḍeya Purāṇa, llamado «El diálogo del padre y el hijo». Ahora comienza el capítulo duodécimo. Dijo el padre: «Bien dicho, querido hijo. Has descrito la profunda espesura del saṃsāra; apoyándote en el gran fruto que nace de la concesión del conocimiento…»

Verse 2

तत्र ते नरकाः सर्वे यथा वै रौरवस्तथा । वर्णितास्तान् समाचक्ष्व विस्तरेण महामते ॥

Allí has descrito todos esos infiernos—como Raurava y los demás. Ahora relátalos con detalle, oh magnánimo.

Verse 3

पुत्र उवाच— रौरवस्ते समाख्यातः प्रथमं नरको मया । महाराैरवसंज्ञं तु शृणुष्व नरकं पितः ॥

Dijo el hijo: «Raurava —el primer infierno— ya te lo he descrito. Ahora escucha acerca del infierno llamado Mahāraurava, oh padre».

Verse 4

योजनानां सहस्राणि सप्त पञ्च समन्ततः । तत्र ताम्रमयी भूमिरधस्तस्य हुताशनः ॥

En todas las direcciones, a una extensión de siete mil y cinco mil yojanas, se halla un suelo hecho de cobre; y debajo de él hay fuego.

Verse 5

तत्तापतप्ता सर्वाशा प्रोद्यदिन्दुसमप्रभा । विभात्यतिमहारौद्रा दर्शनस्पर्शनादिषु ॥

Abrasado por aquel calor en todas direcciones, resplandece con un fulgor como el de la luna naciente; pero a la vista, al tacto y a lo demás, es en extremo terrible.

Verse 6

तस्यां बद्धः कराभ्यां च पद्भ्यां चैव यमानुगैः । मुच्यते पापकृन्मध्ये लुठमानः स गच्छति ॥

Allí, el malhechor, con manos y pies atados por los servidores de Yama, es soltado en medio de aquel lugar y prosigue, retorciéndose y rodando.

Verse 7

काकैर्वकैर्वृकोलूकैर्वृश्चिकैर्मशकैस्तथा । भक्ष्यमाणस्तथा गृध्रैर्द्रुतं मार्गे विकृष्यते ॥

Devorado por cuervos, garzas, lobos y búhos, por escorpiones y mosquitos, y también por buitres, es arrastrado velozmente a lo largo del sendero.

Verse 8

दह्यमानः पितर्मातर् भ्रातस्तातेति चाकुलः । वदत्यसकृदुद्विग्नो न शान्तिमधिगच्छति ॥

Ardiendo y trastornado, clama una y otra vez: «¡Padre! ¡Madre! ¡Hermano! ¡Hijo!»—agitado repetidamente, no halla sosiego alguno.

Verse 9

एवं तस्मान्नरैर्मोक्षो ह्यतिक्रान्तैरवाप्यते । वर्षायुतायुतैः पापं यैः कृतं दुष्टबुद्धिभिः ॥

Así, sólo después de haber trascendido aquel tormento obtienen tales hombres la liberación; los de entendimiento perverso que cometieron pecado han de padecer durante decenas de millones de años.

Verse 10

तथान्यस्तु तमो नाम सोऽतिशीतः स्वभावतः । महारौरववद्दीर्घस्तथा स तमसा वृतः ॥

Y hay otro (infierno) llamado Tamas; por naturaleza es sumamente frío. Como Mahāraurava, es vasto y extendido, y está envuelto en tinieblas.

Verse 11

शीतार्तास्तत्र धावन्तो नरास्तमसि दारुणे । परस्परं समासाद्य परिरभ्याश्रयन्ति च ॥

Afligidos por el frío, los hombres corren de un lado a otro allí, en aquella oscuridad espantosa; al encontrarse unos con otros, se abrazan y se aferran buscando amparo y calor.

Verse 12

दन्तास्तेषाञ्च भज्यन्ते शीतार्तिपरिकम्पिताः । क्षुत्तृष्णाप्रबलास्तत्र तथैवान्येऽप्युपद्रवाः ॥

Sus dientes se hacen añicos mientras tiemblan por la agonía del frío; allí el hambre y la sed son intensas, y también otras aflicciones.

Verse 13

हिमखण्डवहो वायुर्भिनत्त्यस्थीनि दारुणः । मज्जासृग्गलितं तस्मादश्नुवन्ति क्षुधान्विताः ॥

Un viento espantoso, que trae trozos de hielo, les parte los huesos; y, impulsados por el hambre, comen lo que rezuma: médula y sangre.

Verse 14

लेलिह्यमाना भ्राम्यन्ते परस्परसमागमे । एवं तत्रापि सुमहान् क्लेशस्तमसि मानवैः ॥

Retorciéndose de agonía, se tambalean; cuando chocan unos con otros, se desploman. Así también, en aquella oscuridad, los hombres padecen un tormento inmensamente grande.

Verse 15

प्राप्यते ब्राह्मणश्रेष्ठ यावद्दुष्कृतसंक्षयः । निकृन्तन इति ख्यातस्ततो ’न्यो नरकोत्तमः ॥

Oh el mejor de los brāhmaṇas, se llega a ese lugar hasta que se agotan las malas acciones de uno. Se le conoce como Nikṛntana; después de ello hay otro infierno, el más eminente.

Verse 16

तस्मिन् कुलालचक्राणि भ्राम्यन्त्यविरतं पितः । तेष्वारोप्य निकृत्यन्ते कालसूत्रेण मानवाः ॥

En ese (infierno), oh padre, las ruedas del alfarero giran sin cesar. Los hombres son montados sobre ellas y son despedazados por el Kālasūtra.

Verse 17

यमानुगाङ्गुलिस्थेन आपादतलमस्तकम् । न चैषां जीवितभ्रंशो जायते द्विजसत्तम ॥

Por el dedo/la mano de los servidores de Yama, aplicado desde las plantas de los pies hasta la cabeza, y sin embargo, oh el mejor de los nacidos dos veces, su vida no se aparta.

Verse 18

छिन्नानि तेषां शतशः खण्डान्यैक्यं व्रजन्ति च । एवं वर्षसहस्राणि छिद्यन्ते पापकर्मिणः ॥

Sus miembros cercenados, por centenares, vuelven a juntarse de nuevo; así, durante miles de años, los malhechores son cortados una y otra vez.

Verse 19

तावद् यावदशेषं वै तत्पापं हि क्षयं गतम् । अप्रतिष्ठञ्च नरकं शृणुष्व गदतो मम ॥

Dura tanto tiempo hasta que ese pecado, de hecho, haya ido completamente a la destrucción. Y ahora escucha de mí, mientras hablo, sobre el infierno llamado Apratiṣṭha.

Verse 20

अत्रस्थैर्नारकैर्दुःखमसह्यमनुभूयते । तान्येव यत्र चक्राणि घटीयन्त्राणि चान्यतः ॥

Los seres situados aquí en el infierno experimentan un dolor insoportable, donde se encuentran esas mismas ruedas y, en otros lugares, mecanismos de ruedas hidráulicas (ghaṭī-yantras).

Verse 21

दुःखस्य हेतुभूतानि पापकर्मकृतां नृणाम् । चक्रेष्वारोपिताः केचिद् भ्राम्यन्ते तत्र मानवाः ॥

Para los hombres que han cometido actos pecaminosos, existen causas que se convierten en la base del sufrimiento. Algunos hombres, montados sobre ruedas, giran allí.

Verse 22

यावद्वर्षसहस्राणि न तेषां स्थितिरन्तरा । घटीयन्त्रेषु चैवाऽन्यो बद्धस्तोये यथा घटी ॥

Durante miles de años no hay pausa en su condición. Otro está atado en el mecanismo de la rueda hidráulica, como una vasija (ghaṭī) en el agua.

Verse 23

भ्राम्यन्ते मानवाः रक्तमुदिगरन्तः पुनः पुनः । अस्त्रैर्मुखविनिष्क्रान्तैः नेत्रैरश्रुविलम्बिभिः ॥

Los hombres giran, vomitando sangre una y otra vez, mientras armas emergen de sus bocas y sus ojos cuelgan derramando lágrimas.

Verse 24

दुःखानि ते प्राप्नुवन्ति यान्यसह्यानि जन्तुभिः । असिपत्रवनं नाम नरकं शृणु चापरम् ॥

Padecen sufrimientos—intolerables para los seres vivientes. Escucha también acerca de otro infierno llamado Asipatravana (“el bosque de hojas-espada”).

Verse 25

योजनानां सहस्रं यो ज्वलदग्न्यास्तृतावनिः । तप्ताः सूर्यकरैश्चण्डैर्यत्रातीव सुदारुणैः ॥

Hay una región de mil yojanas de extensión, cuyo suelo está cubierto de fuego ardiente; allí los seres son abrasados por los feroces y sumamente crueles rayos del sol.

Verse 26

प्रपतन्ति सदा तत्र प्राणिनो नरकौकसः । तन्मध्ये च वनं रम्यं स्निग्धपत्रं विभाव्यते ॥

Los seres que habitan en ese infierno caen allí sin cesar; y en medio de él se ve un bosque encantador, con hojas lustrosas, de apariencia frondosa y lozana.

Verse 27

पत्राणि तत्र खङ्गानां फलानि द्विजसत्तमम् । श्वानश्च तत्र सबलाः स्वनन्त्ययुतशोभिताः ॥

Allí, las hojas son espadas y los frutos también, oh el mejor de los dos veces nacidos. Y allí hay perros poderosos, como adornados con (innumerables) aullidos y gritos.

Verse 28

महावक्त्रा महादंष्ट्रा व्याघ्रा इव भयानकाः । ततस्तद्वनमालोक्य शिशिरच्छायमग्रतः ॥

Con enormes fauces y grandes colmillos—terribles como tigres. Entonces, al ver ante sí la fresca sombra de aquel bosque,

Verse 29

प्रयान्ति प्राणिनस्तत्र तीव्रतृट्परिपीडिताः । हा मातर्हा तात ! इति क्रन्दन्तोऽतीव दुःखिताः ॥

Los seres van allí, afligidos por una sed intensa, gritando: '¡Ay, madre! ¡Ay, padre!', abrumados por el dolor.

Verse 30

दह्यमानाङ्घ्रयुगला धरणीस्थेन वह्निना । तेषां गतानां तत्रासिपत्रपाती समीरणः ॥

Sus pies arden por el fuego del suelo. Cuando han llegado allí, se levanta un viento que hace caer las hojas de espada.

Verse 31

प्रवाति तेन पात्यन्ते तेषां खड्गान्यथोपरि । ततः पतन्ति ते भूमौ ज्वलत्पावकसञ्चये ॥

Sopla, y por ello caen espadas sobre ellos desde arriba; luego caen al suelo en una masa de fuego abrasador.

Verse 32

लेलिह्यमाने चान्यत्र व्याप्ताशेषमहीतले । सारमेयास्ततः शीघ्रं शातयन्ति शरीरतः ॥

Mientras el fuego abrasador lame todo alrededor, extendiéndose por toda la superficie del suelo, los perros desgarran rápidamente sus cuerpos.

Verse 33

तेषामङ्गानि रुदतामनेकान्यतिभीषणाः । असिपत्रवनं तात ! मयैतत्कीर्तितं तव ॥

Mientras lloran, sus miembros son despedazados en muchas partes; es de lo más espantoso. Así, querido, te he descrito este Asipatravana (infierno).

Verse 34

अतः परं भीमतरेण तप्तकुम्भं निबोध मे । समन्ततस्तप्तकुम्भा वह्निज्वालासमावृताः ॥

Ahora aprende de mí acerca del infierno aún más terrible llamado Taptakumbha. Por todas partes hay calderas al rojo vivo, envueltas por lenguas de fuego.

Verse 35

ज्वलदग्निचयोद्वृत्ततैलायश्चूर्णपूरिताः । तेषु दुष्कृतकर्माणो याम्यैः क्षिप्ता ह्यधोमुखाः ॥

Esas calderas están llenas de montones de fuego ardiente, aceite hirviente que rebosa y polvo de hierro. En ellas son arrojados de cabeza los autores de malas acciones por los servidores de Yama.

Verse 36

क्वाथ्यन्ते विस्फुटद्गात्र-गलन्मज्जजलाविलाः । स्फुरत्कपालनेत्रास्थिच्छिद्यमाना विभीषणैः ॥

Son hervidos—reventando los miembros, y el líquido se enturbia con la médula que gotea y corre—mientras seres aterradores los cercenan, entre cráneos, ojos y huesos fulgurantes.

Verse 37

गृध्रैरुत्पाट्य मुच्यन्ते पुनस्तेष्वेव वेगितैः । पुनः सिमसिमायन्ते तैलेनैक्यं व्रजन्ति च ॥

Arrancados por los buitres, son soltados—solo para ser arrojados de nuevo, con rapidez, a esas mismas calderas. Otra vez chisporrotean, y otra vez se funden con el aceite.

Verse 38

द्रवीभूतैः शिरोगात्र-स्नायु-मांस-त्वगस्थिभिः । ततो याम्यैर्नरैराशु दर्व्या घट्टनघट्टिताः ॥

Con cabezas y cuerpos, tendones, carne, piel y huesos ya licuados, entonces los hombres de Yama los remueven y raspan con rapidez con un gran cucharón.

Verse 39

कृतावर्ते महातैले मथ्यन्ते पापकर्मिणः । एष ते विस्तरेणोक्तस्तप्तकुम्भो मया पितः ॥

In that great oil, made to whirl in eddies, the sinners are churned. Thus have I, your father, described to you in detail the (hell) Taptakumbha.