Shloka 112
Pulastya’s Tīrtha Enumeration: Sarasvatī, Naimiṣa, Gayā, and Associated Phalaśruti
Chapter 82
तदनन्तर शौच-संतोषादि नियमोंका पालन और नियमित आहार ग्रहण करते हुए विनशनतीर्थमें जाय, जहाँ मेरुपृष्ठपर रहनेवाली सरस्वती अदृश्य भावसे बहती है ।। चमसे<5थ शिवोद्धेदे नागोद्धेदे च दृश्यते । स्नात्वा तु चमसोद्धेदे अग्निष्टोमफलं लभेत्,वहाँ चमसोद्धेद, शिवोद्धेद और नागोद्धेदतीर्थमें सरस्वतीका दर्शन होता है। चमसोद्धेदमें स्नान करनेसे अग्निष्टोमयज्ञका फल प्राप्त होता है
tadanantaraṁ śauca-santoṣādi-niyamānāṁ pālanaṁ kṛtvā niyatāhāraṁ gṛhītvā ca vinaśanā-tīrthaṁ gacchet, yatra meru-pṛṣṭhe nivasantī sarasvatī adṛśya-bhāvena vahati. camasoddhede śivoddhede nāgoddhede ca dṛśyate. snātvā tu camasoddhede agniṣṭoma-phalaṁ labhet.
Después, observando disciplinas como la pureza y el contento, y tomando alimento con medida, debe uno ir al tīrtha de Vinaśanā, donde la Sarasvatī —como si corriera sobre el lomo del Meru— fluye de modo invisible. En los lugares santos llamados Camasoddheda, Śivoddheda y Nāgoddheda, la Sarasvatī se deja ver. Quien se baña en Camasoddheda obtiene el mérito equivalente al sacrificio Agniṣṭoma.
घुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
Ethical disciplines (niyamas like purity and contentment) and regulated living are presented as prerequisites for fruitful pilgrimage; sacred bathing is framed not as mere travel but as a dharmic practice that yields merit comparable to major Vedic rites.
The speaker instructs the listener to proceed to Vinaśanā, where the Sarasvatī flows invisibly, and notes specific nearby tīrthas—Camasoddheda, Śivoddheda, and Nāgoddheda—where the river is seen; bathing at Camasoddheda is said to grant the fruit of the Agniṣṭoma sacrifice.