Shloka 343
अर्जुनस्य शीघ्रप्रयाणं भीम-शकुनियुद्धं च
Arjuna’s Rapid Advance and the Bhīma–Śakuni Encounter
ध्वजं कुरुपतेश्छिन्नं ददृशुः सर्वपार्थिवा: । समस्त राजाओंने देखा कि कुरुराज दुर्योधनका सोनेके अंगदोंसे विभूषित नाग- चिह्नयुक्त विचित्र, मणिमय एवं सुन्दर ध्वज कटकर धराशायी हो गया है
dhvajaṁ kurupateś chinnaṁ dadṛśuḥ sarvapārthivāḥ |
Sañjaya dijo: Todos los reyes vieron que el estandarte del señor de los Kurus había sido cercenado y derribado. En la atmósfera moral de la guerra, la caída de un pendón real es más que una pérdida táctica: anuncia un golpe al prestigio y a la confianza, y presagia el declive del orgullo injusto sostenido por el poder y la ostentación.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how external symbols of power—like a king’s banner—can collapse suddenly; in the Mahābhārata’s ethical frame, such a fall often mirrors the weakening of adharma-supported pride and the instability of power divorced from righteousness.
During the battle, the royal standard of the Kuru leader is seen cut down. The gathered kings witness it, marking a visible setback and a psychological shock on the battlefield.