Shloka 9
Yudhiṣṭhira’s Procession, Encampment (Niveśa), and Auspicious Timing for Ritual Action
तच्चाचष्ट तदा व्यासो मरुत्तस्य धन नृपा: । “ब्रह्मवादी महात्मा व्यासजीका वचन परिणाममें हमारा कल्याण करनेवाला है। कौरवो! इस समय इस सारी पृथ्वीपर रत्न एवं धनका नाश हो गया है; अतः हमारी आर्थिक कठिनाई दूर करनेके लिये व्यासजीने उस दिन हमें मरुत्तके धनका पता बताया था ।।
taccācaṣṭa tadā vyāso maruttasya dhanaṁ nṛpāḥ | yady etad vo bahumataṁ manyadhvaṁ vā kṣamaṁ yadi ||
Vaiśampāyana dijo: Entonces Vyāsa reveló a los reyes el tesoro de Marutta. «Si esto os parece grato, y si lo juzgáis conveniente», dijo—encaminándolos hacia un remedio práctico en un tiempo en que la riqueza y los recursos preciosos se habían agotado, pero exhortando a que la decisión descansara en lo que fuese justo y aceptable.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even when a solution is available (here, knowledge of a treasure), action should be taken only if it is collectively judged to be proper (kṣama) and acceptable (bahumata). The verse frames material relief within ethical deliberation rather than mere expediency.
Vaiśampāyana narrates that Vyāsa informs the kings about Marutta’s wealth and presents it as an option, inviting their consent and assessment of its propriety before proceeding.