Shloka 68
Śārṅgakānāṃ Avināśaḥ (Why the Śārṅga Birds Were Spared) | शार्ङ्गकानामविनाशः
स सात्वत्यामतिरथ: सम्बभूव धनंजयात् | मखे निर्मथनेनेव शमीगर्भाद्धुताशन:,जैसे यज्ञमें मन्थन करनेपर शमीके गर्भसे उत्पन्न अश्वत्थसे अग्नि प्रकट होती है, उसी प्रकार अर्जुनके द्वारा सुभद्राके गर्भसे उस अतिरथी वीरका प्रादुर्भाव हुआ था
sa sātvatyām atirathaḥ sambabhūva dhanañjayāt | makhe nirmathaneneva śamī-garbhād dhutāśanaḥ ||
Dijo Vaiśampāyana: De Sātvatī (Subhadrā), por Dhanañjaya (Arjuna), nació un atiratha—un guerrero de fuerza excepcional. Así como, en el rito sacrificial, el fuego se hace surgir mediante el batido (manthana) desde el “seno” de la madera de śamī, del mismo modo aquel héroe se manifestó del vientre de Subhadrā por Arjuna: un nacimiento auspicioso, cargado de potencia ritual y destinado a grandes hazañas.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse elevates heroic birth through ritual metaphor: true power and purpose are not merely biological but are framed as a sacred manifestation, like Agni arising from śamī-wood in sacrifice—suggesting destiny, auspiciousness, and responsibility aligned with dharma.
Vaiśampāyana describes the birth of a great warrior (an atiratha) to Subhadrā by Arjuna, comparing his emergence to the ritual production of fire in a yajña by churning from śamī-wood.