Shloka 24
Adhyāya 203 — Tilottamā-sṛṣṭiḥ
Creation and Commissioning of Tilottamā
मिषत: सर्वलोकस्य स्थास्यते त्वयि तद् ध्रुवम् । अतोडन्यथा चेद् विहितं यतमानो न लप्स्यसे,राजाका राजत्व भाग्यसे ही सुरक्षित था (उनके प्रयत्नसे नहीं;) (अतः) भाग्यसे बढ़कर दूसरा सहारा क्या हो सकता है? महाराज! यदि आपके भाग्यमें राज्य बदा होगा तो सब लोगोंके देखते-देखते वह निश्चय ही आपके पास रहेगा और यदि भाग्यमें राज्यका विधान नहीं है, तो आप यत्न करके भी उसे नहीं पा सकेंगे
miṣataḥ sarvalokasya sthāsyate tvayi tad dhruvam | ato ’nyathā ced vihitaṃ yatamāno na lapsyase ||
Dijo Karna: «A la vista de todo el pueblo, ese reino permanecerá contigo sin duda. Pero si el destino ha dispuesto lo contrario, entonces, aun con el más arduo esfuerzo, no lo obtendrás. Por ello, ¿qué apoyo puede ser mayor que la fortuna que a cada uno le ha tocado? Oh Rey, si la soberanía está escrita en tu sino, se mantendrá a tu lado ante los ojos de todos; si no está así ordenado, por más que luches, no la alcanzarás».
कर्ण उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts destiny (daiva) with personal effort (prayatna): if kingship is destined, it will manifest openly; if not destined, even intense striving will fail—highlighting a fatalistic strand in political counsel.
Karna is advising a king, arguing that the acquisition or retention of sovereignty depends primarily on what is ordained; he frames the outcome as something that will be evident to all, regardless of the king’s exertions.