Shloka 5
Ādi-parva Adhyāya 116 — Pāṇḍu’s Transgression of the Curse and Mādrī’s Final Charge
कथं तु सम्भवस्तस्या दुःशलाया वदस्व मे । यथावदिह वितप्रर्षे परं मेडत्र कुतूहलम्,यदि महर्षिने उक्त मांसपिण्डके सौ भाग किये और यदि सुबलपुत्री गान्धारीने किसी प्रकार फिर गर्भ धारण या प्रसव नहीं किया, तो उस दु:शला नामवाली कनन््याका जन्म किस प्रकार हुआ? ब्रह्मर्ष! यह सब यथार्थरूपसे मुझे बताइये। मुझे इस विषयमें कौतूहल हो रहा है
kathaṃ tu sambhavastasyā duḥśalāyā vadasva me | yathāvad iha viprarṣe paraṃ me 'tra kutūhalam ||
Dijo Janamejaya: «Dime, entonces, cómo llegó a nacer Duḥśalā. Oh el mejor de los videntes entre los brahmanes, explícalo aquí con exactitud tal como sucedió, pues ardo de curiosidad por este asunto: si el sabio dividió el bulto de carne en cien partes, y si Gāndhārī, hija de Subala, no volvió a concebir ni a dar a luz de ningún otro modo, ¿por qué medio nació la niña llamada Duḥśalā? Relátame la verdad».
जनमेजय उवाच
Educational Q&A
The verse models disciplined inquiry: when an account seems internally inconsistent, the listener respectfully asks for a precise explanation. It highlights the epic’s concern for truthful narration (yathāvat) and careful transmission of lineage-history.
Janamejaya asks the sage-narrator to clarify how Duḥśalā was born, since earlier it was said that Gāndhārī’s single mass of flesh was divided into a hundred portions—raising the question of how a daughter could be born if there were only a hundred parts and no further conception.