Adhyaya 43

Verse 1

इती श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे द्विचत्वारिंशो ऽध्यायः सूत उवाच एतद् ब्रह्माण्डमाख्यातं चतुर्दशविधं महत् / अतः परं प्रवक्ष्यामि भूर्लोकस्यास्य निर्णयम्

Así, en el Śrī Kūrma Purāṇa, en la Saṃhitā de seis mil versos, en la sección primera (Pūrvabhāga), concluye el capítulo cuadragésimo segundo. Dijo Sūta: «Se ha expuesto este vasto brahmāṇḍa, el gran huevo cósmico, dividido en catorce regiones; ahora explicaré el relato establecido de este Bhūrloka, el ámbito terrestre».

Verse 2

जम्बुद्वीपः प्रधानो ऽयं प्लक्षः शाल्मल एव च / कुशः क्रौञ्चश्च शाकश्च पुष्करश्चैव सप्तमः

Este Jambūdvīpa es el principal; y también están Plakṣa y Śālmala, así como Kuśa, Krauñca, Śāka y Puṣkara como el séptimo.

Verse 3

एते सप्त महाद्वीपाः समुद्रैः सप्तभिर्वृताः / द्वीपाद् द्वीपो महानुक्तः सागरादपि सागरः

Estos son los siete grandes continentes, cada uno ceñido por siete océanos. De continente en continente se proclama que son cada vez mayores, y de océano en océano igualmente, pues cada uno supera al anterior.

Verse 4

क्षारोदेक्षुरसोदश्च सुरोदश्च घृतोदकः / दध्योदः क्षीरसलिलः स्वादूदश्चेति सागराः

Los océanos son estos: el océano de agua salada; el océano de jugo de caña; el océano de licor embriagante (sura); el océano cuyas aguas son ghee (ghṛta); el océano de cuajada (dadhi); el océano de aguas de leche; y el océano de agua dulce y grata.

Verse 5

पञ्चाशत्कोटिविस्तीर्णा ससमुद्रा धरा स्मृता / द्वीपैश्च सप्तभिर्युक्ता योजनानां समासतः

La Tierra, junto con los océanos que la circundan, es recordada como extendida en anchura por cincuenta crores (de yojanas). Y, en suma, se la describe como provista de los siete dvīpas, medidos en yojanas.

Verse 6

जम्बूद्वीपः समस्तानां द्वीपानां मध्यतः शुभः / तस्य मध्ये महामेरुर्विश्रुतः कनकप्रभः

El auspicioso Jambūdvīpa se halla en el centro mismo de todos los continentes; y en su corazón se alza el gran Meru, célebre y resplandeciente con fulgor de oro.

Verse 7

चतुरशीतिसाहस्त्रो योजनैस्तस्य चोच्छ्रयः / प्रविष्टः षोडशाधस्ताद्द्वात्रिंशन्मूर्ध्नि विस्तृतः

Su altura es de ochenta y cuatro mil yojanas. Se adentra dieciséis mil yojanas por debajo (de la superficie de la tierra), y en la cumbre se extiende con una anchura de treinta y dos mil yojanas.

Verse 8

मूले षोडशसाहस्त्रो विस्तारस्तस्य सर्वतः / भूपद्मास्यास्य शैलो ऽसौ कर्णिकात्वेन संस्थितः

En su base, su extensión alcanza dieciséis mil yojanas en todas direcciones. Aquel monte permanece allí como la “kárnikā”, el núcleo central de este loto que es la Tierra.

Verse 9

हिमवान् हेमकूटश्च निषधश्चास्य दक्षिणे / नीलः श्वेतश्च शृङ्गी च उत्तरे वर्षपर्वताः

Al sur de él se hallan Himavān, Hemakūṭa y Niṣadha; y al norte están las montañas de Varṣa: Nīla, Śveta y Śṛṅgī.

Verse 10

लक्षप्रमाणौ द्वौ मध्ये दशहीनास्तथा परे / सहस्त्रद्वितयोच्छ्रायास्तावद्विस्तारिणश्च ते

En el centro hay dos (cordilleras) que miden un lakṣa cada una; las demás, igualmente, tienen diez menos en medida. Su altura es de dos mil, y su anchura es de la misma extensión.

Verse 11

भारतं दक्षिणं वर्षं ततः किंपुरुषं स्मृतम् / हरिवर्षं तथैवान्यन्मेरोर्दक्षिणतो द्विजाः

Oh sabios dos veces nacidos, al sur del monte Meru se halla la región meridional llamada Bhārata; más allá se conoce la tierra de Kiṃpuruṣa; y asimismo otra región llamada Harivarṣa: todas están situadas al sur de Meru.

Verse 12

रम्यकं चोत्तरं वर्षं तस्यैवानुहिरण्मयम् / उत्तराः कुरवश्चैव यथैते भरतास्तथा

Al norte de él se halla la región llamada Ramyaka, y más allá, Hiraṇmaya. Están también los Uttara-Kurūs; y tal como son los pueblos de Bhārata, así también lo son ellos.

Verse 13

नवसाहस्त्रमेकैकमेतेषां द्विजसत्तमाः / इलावृतं च तन्मध्ये तन्मध्ये मेरुरुच्छ्रितः

Oh, el mejor de los nacidos dos veces: cada una de estas regiones se extiende por nueve mil yojanas. En medio de ellas se halla Ilāvṛta, y en el corazón mismo de Ilāvṛta se alza el excelso monte Meru.

Verse 14

मेरोश्चतुर्दिशं तत्र नवसाहस्त्रविस्तृतम् / इलावृतं महाभागाश्चात्वारस्तत्र पर्वताः / विष्कम्भा रचिता मेरोर्योजनायुतमुच्छ्रिताः

Allí, en torno al monte Meru por sus cuatro costados, se extiende Ilāvṛta con nueve mil yojanas. En esa región, oh nobles, hay cuatro montañas dispuestas como contrafuertes de Meru, cada una elevándose a diez mil yojanas de altura.

Verse 15

पूर्वेण मन्दरो नाम दक्षिणे गन्धमादनः / विपुलः पश्चिमे पार्श्वे सुपार्श्वश्चोत्तरे स्मृतः

Al oriente está la montaña llamada Mandara; al sur, Gandhamādana. En el flanco occidental está Vipula, y al norte se recuerda a Supārśva, según la tradición.

Verse 16

कदम्बस्तेषु जम्बुश्च पिप्पलो वट एव च / जम्बूद्वीपस्य सा जम्बूर्नामहेतुर्महर्षयः

Entre aquellos árboles están el kadamba, el jambū, el pippala y el baniano. Oh grandes sabios, ese árbol jambū es la causa misma del nombre Jambūdvīpa.

Verse 17

महागजप्रमाणानि जम्ब्वास्तस्याः फलानि च / पतन्ति भूभृतः पृष्ठे शीर्यमाणानि सर्वतः

Y los frutos de aquel árbol jambū—cada uno tan grande como un elefante—caen por doquier sobre la espalda de la montaña, y al golpearla se despedazan en todas direcciones.

Verse 18

रसेन तस्याः प्रख्याता तत्र जम्बूनदीति वै / सरित् प्रवर्तते चापि पीयते तत्र वासिभिः

Por la savia (esencia) de aquel árbol Jambū, allí es célebre el río llamado Jambūnadī. De él brota en verdad una corriente, y los moradores de esa región beben de sus aguas.

Verse 19

न स्वेदो न च दौर्गन्ध्यं न जरा नेन्द्रियक्षयः / तत्पानात् सुस्थमनसां नराणां तत्र जायते

Al beber allí ese néctar consagrado, los hombres de mente bien asentada no padecen sudor excesivo, ni mal olor, ni vejez, ni decadencia de los sentidos.

Verse 20

तीरमृत्तत्र संप्राप्य वायुना सुविशोषिता / जाम्बूनदाख्यं भवति सुवर्णं सिद्धभूषणम्

El barro de la ribera de ese río, al ser recogido y secado por completo por el viento, se vuelve oro llamado Jāmbūnada, oro digno de los ornamentos de los Siddhas.

Verse 21

भद्राश्वः पूर्वतो मेरोः केतुमालश्च पश्चिमे / वर्षे द्वे तु मुनिश्रेष्ठास्तयोर्मध्ये इलावृतम्

Oh el mejor de los sabios: al oriente del monte Meru está Bhadrāśva, y al occidente, Ketumāla. Son dos grandes varṣas; entre ambos se halla Ilāvṛta.

Verse 22

वनं चैत्ररथं पूर्वे दक्षिणे गन्धमादनम् / वैभ्राजं पश्चिमे विद्यादुत्तरे सवितुर्वनम्

Sabe que el bosque de Caitraratha está al oriente; Gandhamādana al sur; Vaibhrāja al occidente; y, al norte, el bosque de Savitṛ (el Sol).

Verse 23

अरुणोदं महाभद्रमसितोदं च मानसम् / सरांस्येतानि चत्वारि देवयोग्यानि सर्वदा

Aruṇoda, Mahābhadra, Asitoda y Mānasarovara: estos cuatro lagos son siempre dignos del culto y del amparo de los Devas.

Verse 24

सितान्तश्च कुमुद्वांश्च कुरुरी माल्यवांस्तथा / वैकङ्को मणिशैलश्च ऋक्षवांश्चाचलोत्तमाः

También están los montes Sitānta y Kumudvān, Kururī y Mālyavān; asimismo Vaikaṅka, Maṇiśaila y Ṛkṣavān: excelsos entre las montañas.

Verse 25

महानीलो ऽथ रुचकः सबिन्दुर्मन्दरस्तथा / वेणुमांश्चैव मेघश्च निषधो देवपर्वतः / इत्येते देवरचिताः सिद्धावासाः प्रकीर्तिताः

Mahānīla, Rucaka, Sabindu y Mandara; Veṇumāṃśa, Megha y Niṣadha—el monte divino—son proclamados moradas de los Siddhas, forjadas por los Devas.

Verse 26

अरुणोदस्य सरसः पूर्वतः केसराचलः / त्रिकूटशिखरश्चैव पतङ्गो रुचकस्तथा

Al oriente del lago llamado Aruṇoda se alza el monte Kesarācala; y también están el pico Trikūṭaśikhara, y los montes Pataṅga y Rucaka.

Verse 27

निषधो वसुधारश्च कलिङ्गस्त्रिशिखः शुभः / समूलो वसुधारश्च कुरवश्चैव सानुमान्

Niṣadha, Vasudhāra, Kaliṅga y el auspicioso Triśikha; asimismo Samūla, Vasudhāra (de nuevo) y Kurava junto con Sānumān: tales son las regiones o montes aquí mencionados.

Verse 28

ताम्रातश्च विशालश्च कुमुदो वेणुर्वतः / एकशृङ्गो महाशैलो गजशैलः पिशाचकः

“Tāmrāta, Viśāla, Kumuda y Veṇurvata; y también Ekaśṛṅga, Mahāśaila, Gajaśaila y Piśācaka”: éstos cuentan entre los montes célebres de la sagrada tradición geográfica.

Verse 29

पञ्चशैलो ऽथ कैलासो हिमवांशचाचलोत्तमः / इत्येते देवचरिता उत्कटाः पर्वतोत्तमाः

Luego están Pañcaśaila, Kailāsa y Himavān, el supremo entre las montañas. En verdad, éstos son los más poderosos y excelsos de los montes, renombrados como morada y refugio de los dioses.

Verse 30

महाभद्रस्य सरसो दक्षिणे केसराचलः / शिखिवासश्च वैदूर्यः कपिलो गन्धमादनः

Al sur del lago Mahābhadra se hallan los montes Keśarācala, Śikhivāsa, Vaidūrya, Kapila y Gandhamādana.

Verse 31

जारुधिश्च सुगन्धिश्च श्रीशृङ्गश्चाचलोत्तमः / सुपार्श्वश्च सुपक्षश्च कङ्कः कपिल एव च

También están Jārudhi y Sugandhi; Śrīśṛṅga, el monte excelente; asimismo Supārśva y Supakṣa; y además Kaṅka y Kapila.

Verse 32

पिञ्जरो भद्रशैलश्च सुरसश्च महाबलः / अञ्जनो मधुमांस्तद्वत् कुमुदो मुकुटस्तथा

Pinjara, Bhadraśaila, Surasa y Mahābala; asimismo Añjana y Madhumān; y también Kumuda y Mukuṭa: éstos igualmente se cuentan entre las grandes montañas.

Verse 33

सहस्त्रशिखरश्चैव पाण्डुरः कृष्ण एव च / पारिजातो महाशैलस्तथैव कपिलोदकः

Asimismo están Sahasraśikhara, y también Pāṇḍura y Kṛṣṇa; está Pārijāta, la gran montaña, y también Kapilodaka.

Verse 34

सुषेणः पुण्डरीकश्च महामेघस्तथैव च / एते पर्वतराजानः सिद्धगन्धर्वसेविताः

Suṣeṇa, Puṇḍarīka y también Mahāmegha: éstos son reyes soberanos entre las montañas, servidos y venerados por Siddhas y Gandharvas.

Verse 35

असितोदस्य सरसः पश्चिमे केसराचलः / शङ्खकूटो ऽथ वृषभो हंसो नागस्तथा परः

Al oeste del lago Asitoda se alza el monte Kesarācala; y también están los picos llamados Śaṅkhakūṭa, Vṛṣabha, Haṃsa y el elevado Nāga.

Verse 36

कालाञ्जनः शुक्रशैलो नीलः कमल एव च / पुष्पकश्च सुमेघश्च वाराहो विरजास्तथा / मयूरः कपिलश्चैव महाकपिल एव च

Kālāñjana, Śukraśaila, Nīla y Kamala; Puṣpaka y Sumegha; Vārāha y Virajā; y también Mayūra, Kapila y Mahākapila: todos éstos se cuentan entre las montañas renombradas.

Verse 37

इत्येते देवगन्धर्वसिद्धसङ्घनिषेविताः / सरसो मानसस्येह उत्तरे केसराचलाः

Así, estas montañas Kesarācala, frecuentadas por huestes de devas, gandharvas y siddhas, se hallan aquí al norte del sagrado lago Mānasa.

Verse 38

एतेषां शैलमुख्यानामन्तरेषु यथाक्रमम् / सन्ति चैवान्तरद्रोण्यः सरांसि च वनानि च

Entre estas cordilleras principales, en el debido orden, hay también valles interiores, lagos y bosques.

Verse 39

वसन्ति तत्र मुनयः सिद्धाश्च ब्रह्मभाविताः / प्रसन्नाः शान्तरजसः सर्वदुः खविवर्जिताः

Allí moran sabios y seres perfectos, con la mente impregnada de Brahman. Serenos y luminosos en claridad, con el rajas apaciguado, están por completo libres de toda pena.