Adhyaya 40

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितार्या पूर्वविभागे एकोनचत्वारिंशो ऽध्यायः सूत उवाच स रथो ऽधिष्ठितो देवैरादित्यैर्वसुभिस्तथा / गन्धर्वैरप्सरोभिश्च ग्रामणीसर्पराक्षसैः

Así, en el Śrī Kūrma Purāṇa, en la Ṣaṭsāhasrī Saṃhitā, en la sección anterior (Pūrvabhāga), comienza el capítulo cuadragésimo. Dijo Sūta: Aquel carro fue ocupado por los dioses—por los Ādityas y también por los Vasus—junto con Gandharvas y Apsarases, y asimismo por jefes de huestes, por Nāgas y por Rākṣasas.

Verse 2

धातार्ऽयमाथ मित्रश्च वरुणः शक्र एव च / विवस्वानथ पूषा च पर्जन्यश्चांशुरेव च

Dhātṛ, Aryaman, Mitra, Varuṇa y Śakra; y también Vivasvān, Pūṣan, Parjanya y Aṃśu: tales deidades son proclamadas aquí.

Verse 3

भगस्त्वष्टा च विष्णुश्च द्वादशैते दिवाकराः / आप्यायन्ति वै भानुं वसन्तादिषु वै क्रमात्

Bhaga, Tvaṣṭṛ y Viṣṇu—éstos, entre los doce Ādityas solares—nutren y fortalecen al Sol, en el debido orden, a través de las estaciones que comienzan con la primavera.

Verse 4

पुलस्त्यः पुलहश्चात्रिर्वसिष्ठश्चाङ्गिरा भृगुः / भरद्वाजो गौतमश्च कश्यपः क्रतुरेव च

Pulastya, Pulaha, Atri, Vasiṣṭha, Aṅgiras, Bhṛgu, Bharadvāja, Gautama, Kaśyapa y también Kratu: estos sabios (ṛṣis) son enumerados aquí.

Verse 5

जमदग्निः कौशिकश्च मुनयो ब्रह्मवादिनः / स्तुवन्ति देवं विविधैश्छन्दोभिस्ते यथाक्रमम्

Jamadagni y Kauśika—sabios proclamadores de Brahman—alaban al Señor, cada uno en su debido orden, con diversos metros védicos.

Verse 6

रथकृच्च रथौज्श्च रथचित्रः सुबाहुकः / रथस्वनो ऽथ वरुणः सुषेणः सेनजित् तथा

Y (estaban) Rathakṛt y Rathaujā; Rathacitra y Subāhuka; luego Rathasvana; también Varuṇa; Suṣeṇa y asimismo Senajit.

Verse 7

तार्क्ष्यश्चारिष्टनेमिश्च रथजित् सत्यजित् तथा / ग्रामण्यो देवदेवस्य कुर्वते ऽभीशुसंग्रहम्

Tārkṣya, Ariṣṭanemi, Rathajit, Satyajit y también Grāmaṇya—servidores del Dios de los dioses—reúnen y disponen las riendas (y el arnés) para el carro del Señor.

Verse 8

अथ हेतिः प्रहेतिश्च पौरुषेयो वधस्तथा / सर्पो व्याघ्रस्तथापश्च वातो विद्युद् दिवाकरः

Luego vienen las armas y las contraarmas, y también la muerte causada por acción humana; asimismo la serpiente, el tigre y el ganado; el viento, el relámpago y el sol.

Verse 9

ब्रह्मोपेतश्च विप्रेन्द्रा यज्ञोपेतस्तथैव च / राक्षसप्रवरा ह्येते प्रयान्ति पुरतः क्रमात्

Oh, el más excelso de los brāhmaṇas: los que están dotados de ritos de brahma (disciplina védica) y asimismo los establecidos en observancias sacrificiales—estos eminentes rākṣasas avanzan al frente, en debido orden, uno tras otro.

Verse 10

वासुकिः कङ्कनीरश्च तक्षकः सर्पपुङ्गवः / एलापत्रः शङ्खपालस्तथैरावतसंज्ञितः

Vāsuki, Kaṅkanīra y Takṣaka—el más excelso entre las serpientes—junto con Elāpatra, Śaṅkhapāla y el llamado Airāvata, son nombrados.

Verse 11

धनञ्जयो महापद्मस्तथा कर्कोटको द्विजाः / कम्बलाश्वतरश्चैव वहन्त्येनं यथाक्रमम्

Oh sabios dos veces nacidos, Dhanañjaya, Mahāpadma y Karkoṭaka, y asimismo Kambala y Aśvatara—estos grandes nāgas—lo sostienen en el debido orden.

Verse 12

तुम्बुरुर्नारदो हाहा हूहूर्विश्वावसुस्तथा / उग्रसेनो वसुरुचिरर्वावसुरथापरः

Allí estaban Tumburu y Nārada; también Hāhā y Hūhū, y Viśvāvasu. Asimismo se hallaban Ugrasena, Vasuruci y, además, Vāvasuratha.

Verse 13

चित्रसेनस्तथोर्णायुर्धृतराष्ट्रो द्विजोत्तमाः / सूर्यवर्चा द्वादशैते गन्धर्वा गायतां वराः / गायन्ति विविधैर्गानैर्भानुं षड्जादिभिः क्रमात्

Citraseṇa, Orṇāyu, Dhṛtarāṣṭra y Sūryavarcā—oh excelsos dos veces nacidos—estos doce Gandharvas, los más eminentes entre los cantores, alaban a Bhānu (el Sol) con cantos diversos, siguiendo en orden las notas musicales que comienzan con Ṣaḍja.

Verse 14

क्रतुस्थलाप्सरोवर्या तथान्या पुञ्जिकस्थला / मेनका सहजन्या च प्रम्लोचा च द्विजोत्तमाः

Oh mejores de los dos veces nacidos, se menciona a la Apsarā excelsa llamada Kratusthalā, y también a otra, Puñjikasthalā; asimismo Menakā, Sahajanyā y Pramlocā.

Verse 15

अनुम्लोचा घृतीची च विश्वाची चोर्वशी तथा / अन्या च पूर्वचित्तिः स्यादन्या चैव तिलोत्तमा

Anumlocā, Ghṛtācī, Viśvācī y también Urvaśī; asimismo otra es Pūrvacitti, y otra más es Tilottamā.

Verse 16

ताण्डवैर्विविधैरेनं वसन्तादिषु वै क्रमात् / तोषयन्ति महादेवं भानुमात्मानमव्ययम्

Con diversos tāṇḍava, siguiendo el orden de las estaciones desde la primavera, lo complacen a Mahādeva—que es Él mismo Bhānu (el Sol), el Ātman imperecedero.

Verse 17

एवं देवा वसन्त्यर्के द्वौ द्वौ मासौ क्रमेण तु / सूर्यमाप्याययन्त्येते तेजसा तेजसां निधिम्

Así, en debido orden, los dioses moran en el Sol de dos en dos meses; y con su propio fulgor nutren al Sol, tesoro de todos los resplandores.

Verse 18

ग्रथितैः स्वैर्वचोभिस्तु स्तुवन्ति मुनयो रविम् / गन्धर्वाप्सरसश्चैनं नृत्यगेयैरुपासते

Con sus propias palabras bien trabadas, los sabios alaban a Ravi (el Sol); y los Gandharvas y las Apsaras lo veneran mediante danza y canto.

Verse 19

ग्रामणीयक्षभूतानि कुर्वते ऽभीषुसंग्रहम् / सर्पा वहन्ति देवेशं यातुधानाः प्रयान्ति च

Bandas de yakṣas y bhūtas, guiadas por sus jefes, reúnen los resplandores (como si ordenaran los rayos). Las serpientes portan al Señor de los dioses, y los yātudhānas también avanzan en la procesión.

Verse 20

बालखिल्या नयन्त्यस्तं परिवार्योदयाद् रविम् / एते तपन्ति वर्षन्ति भान्ति वान्ति सृजन्ति च / भूतानामशुभं कर्म व्यपोहन्तीह कीर्तिताः

Los sabios Bālakhilya, rodeando al Sol desde su salida, lo conducen hasta su ocaso. Ellos calientan, hacen llover, resplandecen, soplan como vientos y también engendran la creación. Aquí se proclama que apartan el karma infausto de los seres vivientes.

Verse 21

एते सहैव सूर्येण भ्रमन्ति दिवि सानुगाः / विमाने च स्थितो नित्यं कामगे वातरंहसि

Estos asistentes, junto con Sūrya, giran sin cesar por los cielos. Y él (Sūrya), siempre asentado en su carro celeste, se mueve a voluntad, veloz como el viento, y recorre el firmamento.

Verse 22

वर्षन्तश्च तपन्तश्च ह्लादयन्तश्च वै प्रजाः / गोपयन्तीह भूतानि सर्वाणीहायुगक्षयात्

Haciendo llover, dando calor y alegrando a las criaturas, ellos protegen aquí a todos los seres, guardándolos en este mundo hasta el fin de la era (yuga).

Verse 23

एतेषामेव देवानां यथावीर्यं यथातपः / यथायोगं यथासत्त्वं स एष तपति प्रभुः

Conforme a la fuerza y la austeridad de estos mismos dioses—según su disciplina y su capacidad innata—este Señor, el Soberano, los distribuye y los sostiene mediante su propio tapas rector.

Verse 24

अहोरात्रव्यवस्थानकारणं स प्रजापतिः / पितृदेवमनुष्यादीन् स सदाप्यायेद् रविः

Él es Prajāpati, la causa que establece el orden del día y la noche; y ese Sol (Ravi) nutre sin cesar a los Pitṛs (ancestros), a los Devas, a los seres humanos y a los demás.

Verse 25

तत्र देवो महादेवो भास्वान् साक्षान्महेश्वरः / भासते वेदविदुषां नीलग्रीवः सनातनः

Allí resplandece el dios Mahādeva, radiante, Maheśvara manifiesto en persona; para los conocedores de los Vedas brilla el eterno Nīlagrīva, el Señor de la Garganta Azul.

Verse 26

स एष देवो भगवान् परमेष्ठी प्रजापतिः / स्थानं तद् विदुरादित्यं वेदज्ञा वेदविग्रहम्

Él es en verdad ese Dios: el Bienaventurado Señor, Parameṣṭhin, Prajāpati, Señor de los seres. Los conocedores del Veda reconocen esa morada como Āditya (el Sol): conocedor del Veda, cuya forma misma es el Veda.