Adhyaya 30

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वंविभागे एकोनत्रिशो ऽध्यायः सूत उवाच स शिष्यैः संवृतो धीमान् गुरुर्द्वैपायनो मुनिः / जगाम विपुलं लिङ्गमोङ्कारं मुक्तिदायकम्

Así, en el Śrī Kūrma Purāṇa—en la compilación de seis mil ślokas, en el Pūrva-bhāga—comienza el capítulo trigésimo. Dijo Sūta: El sabio muni Dvaipāyana (Vyāsa), el preceptor, rodeado de sus discípulos, fue al vasto Oṅkāra-Liṅga, emblema del “Om”, que otorga liberación.

Verse 2

तत्राभ्यर्च्य महादेवं शिष्यैः सह महामुनिः / प्रोवाच तस्य माहात्म्यं मुनीनां भावितात्मनाम्

Allí, tras adorar a Mahādeva junto con sus discípulos, el gran sabio proclamó Su grandeza ante los munis de alma purificada y recogida.

Verse 3

इदं तद् विमलं लिङ्गमोङ्कारं नाम शोभनम् / अस्य स्मरणमात्रेण मुच्यते सर्वपातकैः

Este es aquel Liṅga inmaculado, de nombre Oṅkāra, hermoso y resplandeciente. Con solo recordarlo, uno queda liberado de todos los pecados y caídas.

Verse 4

एतत् परतरं ज्ञानं पञ्चयतनमुत्तमम् / सेवितं सूरिभिर्नित्यं वाराणस्यां विमोक्षदम्

Éste es el conocimiento más alto y trascendente: el supremo Pañcāyatana, la adoración quíntuple. Practicado siempre por los sabios, en Vārāṇasī otorga la liberación.

Verse 5

अत्र साक्षान्महादेवः पञ्चायतनविग्रहः / रमते भगवान् रुद्रो जन्तूनामपवर्गदः

Aquí, en verdad, está el propio Mahādeva, manifiesto como la forma del Pañcāyatana, el santuario quíntuple. Aquí se deleita el Bienaventurado Rudra, otorgando a los seres el apavarga, la liberación final.

Verse 6

यत् तत् पाशुपतं ज्ञानं पञ्चार्थमिति शब्द्यते / तदेतद् विमलं लिङ्गमोङ्कारे समवस्थितम्

Ese conocimiento Pāśupata, del que se habla como el «Quíntuple Sentido», es precisamente la Realidad: el Liṅga inmaculado, establecido en la sílaba Oṃ (Oṅkāra).

Verse 7

शान्त्यतीता तथा शान्तिर्विद्या चैव परा कला / प्रतिष्ठा च निवृत्तिश्च पञ्चार्थं लिङ्गमैश्वरम्

Más allá de la paz, y también la paz misma; el conocimiento (vidyā) y la suprema potencia de manifestación (parā kalā); asimismo el establecimiento en el Ser (pratiṣṭhā) y el retiro de los enredos mundanos (nivṛtti): estos cinco constituyen el Liṅga divino de Īśvara.

Verse 8

पञ्चानामपि देवानां ब्रह्मादीनां सदाश्रयम् / ओङ्कारबोधकं लिङ्गं पञ्चायतनमुच्यते

Ese Liṅga que es refugio perenne de los cinco dioses —comenzando por Brahmā— y que revela el sentido de la sílaba sagrada Oṃ, es llamado Pañcāyatana, el santuario quíntuple.

Verse 9

संस्मरेदैश्वरं लिङ्गं पञ्चायतनमव्ययम् / देहान्ते तत्परं ज्योतिरानन्दं विशते बुधः

Que el sabio recuerde sin cesar el liṅga del Señor Īśvara, el imperecedero Pañcāyatana. Al término del cuerpo, entregado por completo a Eso, entra en la Luz radiante que es Bienaventuranza (Ānanda).

Verse 10

अत्र देवर्षयः पूर्वं सिद्धा ब्रह्मर्षयस्तथा / उपास्य देवमीशानं प्राप्तवन्तः परं पदम्

Aquí, en tiempos antiguos, los devarṣis, junto con los siddhas y los grandes brahmarṣis, tras adorar al Señor Īśāna, alcanzaron el estado supremo.

Verse 11

मत्स्योदर्यास्तटे पुण्यं स्थानं गुह्यतमं शुभम् / गोचर्ममात्रं विप्रेन्द्रा ओङ्कारेश्वरमुत्तमम्

En la ribera del Matsyodarī hay un lugar sagrado, meritorio, el más secreto y auspicioso. Oh mejores de los brāhmaṇas, aunque mide solo lo que una piel de vaca, es el supremo santuario de Oṅkāreśvara.

Verse 12

कृत्तिवासेश्वरं लिङ्गः मध्यमेश्वरमुत्तमम् / विश्वेश्वरं तथोङ्कारं कपर्देश्वरमेव च

Los liṅgas sagrados de Śiva son: Kṛttivāseśvara, el excelente Madhyameśvara, Viśveśvara, asimismo Oṅkāra, y también Kapardeśvara.

Verse 13

एतानि गुह्यलिङ्गानि वाराणस्यां द्विजोत्तमाः / न कश्चिदिह जानाति विना शंभोरनुग्रहात्

Oh mejores de los nacidos dos veces, estos son los liṅgas secretos en Vārāṇasī; nadie aquí los conoce de verdad sin la gracia de Śambhu (Śiva).

Verse 14

एवमुक्त्वा ययौ कृष्णः पाराशर्यो महामुनिः / कृत्तिवासेश्वरं लिङ्गं द्रष्टुं देवस्य शूलिनः

Dicho esto, el gran sabio Kṛṣṇa Dvaipāyana, hijo de Parāśara, partió para contemplar el Liṅga de Kṛttivāseśvara, del Señor portador del tridente (Śiva).

Verse 15

समभ्यर्च्य तथा शिष्यैर्माहात्म्यं कृत्तिवाससः / कथयामास शिष्येभ्यो भगवान् ब्रह्मवित्तमः

Tras rendir culto debidamente junto con sus discípulos, el Bienaventurado—supremo entre los conocedores de Brahman—les narró a los discípulos la sagrada grandeza de Kṛttivāsa (Śiva).

Verse 16

अस्मिन् स्थाने पुरा दैत्यो हस्ती भूत्वा भवान्तिकम् / ब्राह्मणान् हन्तुमायातो ये ऽत्र नित्यमुपासते

En este mismo lugar, antaño, un daitya, tomando forma de elefante, se acercó con la intención de matar a los brāhmaṇas que aquí adoran constantemente (al Señor).

Verse 17

तेषां लिङ्गान्महादेवः प्रादुरासीत् त्रिलोचनः / रक्षणार्थं द्विजश्रेष्ठा भक्तानां भक्तवत्सलः

De su liṅga se manifestó Mahādeva, el Señor de tres ojos, oh el mejor de los nacidos dos veces, para protegerlos; pues es tierno con sus devotos y siempre afectuoso con quienes le rinden culto.

Verse 18

हत्वा गजाकृतिं दैत्यं शूलेनावज्ञया हरः / वसस्तस्याकरोत् कृत्तिं कृत्तिवासेश्वरस्ततः

Hara (Śiva) mató con su tridente al daitya que había asumido forma de elefante, por desprecio hacia aquel enemigo; y de su piel hizo una vestidura para sí. Por ello el Señor fue conocido como Kṛttivāsa, «el revestido de piel».

Verse 19

अत्र सिद्धिं परां प्राप्ता मुनयो मुनिपुङ्गवाः / तेनैव च शरीरेण प्राप्तास्तत् परमं पदम्

Aquí los munis—los más excelsos entre los videntes—alcanzaron la perfección suprema; y con ese mismo cuerpo llegaron al Estado Supremo, la morada última.

Verse 20

विद्या विद्येश्वरा रुद्राः शिवाये च प्रकीर्तिताः / कृत्तिवासेश्वरं लिङ्गं नित्यमावृत्य संस्थिताः

Las Vidyās divinas, los Vidyeśvaras, los Rudras y las huestes proclamadas como propias de Śiva permanecen allí eternamente, rodeando sin cesar el Liṅga de Kṛttivāseśvara.

Verse 21

ज्ञात्वा कलियुगं घोरमधर्मबहुलं जनाः / कृत्तिवासं न मुञ्चन्ति कृतार्थास्ते न संशयः

Sabiendo que la era de Kali es terrible y rebosa de adharma, los hombres no abandonan a Kṛttivāsa; quienes así obran quedan cumplidos en su propósito, sin duda alguna.

Verse 22

जन्मान्तरसहस्त्रेण मोक्षो ऽन्यत्राप्यते न वा / एकेन जन्मना मोक्षः कृत्तिवासे तु लभ्यते

En otros lugares, la liberación puede alcanzarse tras mil nacimientos—o quizá no alcanzarse jamás; pero en Kṛttivāsa, la liberación se obtiene en una sola vida.

Verse 23

आलयः सर्वसिद्धानामेतत् स्थानं वदन्ति हि / गोपितं देवदेवेन महादेवेन शंभुना

En verdad, declaran que este lugar es la morada de todos los Siddhas; está oculto y protegido por el Dios de los dioses: Mahādeva Śambhu.

Verse 24

युगे युगे ह्यत्र दान्ता ब्राह्मणा वेदपारागाः / उपासते महादेवं जपन्ति शतरुद्रियम्

En cada era, en esta región sagrada, los bráhmanas dueños de sí, que han llegado a la otra orilla de los Vedas, adoran a Mahādeva y recitan el himno Śatarudrīya.

Verse 25

स्तुवन्ति सततं देवं त्र्यम्बकं कृत्तिवाससम् / ध्यायन्ति हृदये देवं स्थाणुं सर्वान्तरं शिवम्

Sin cesar alaban al Dios—Tryambaka, el de tres ojos, el que viste la piel—y en el corazón meditan al divino Sthāṇu: Śiva, que mora como presencia interior en todos.

Verse 26

गायन्ति सिद्धाः किल गीतकानि ये वाराणस्यां निवसन्ति विप्राः / तेषामथैकेन भवेन मुक्तिर् ये कृत्तिवासं शरणं प्रपन्नाः

En verdad, los Siddhas cantan himnos sagrados acerca de los bráhmanas que moran en Vārāṇasī. Para ellos, la liberación llega en una sola vida: quienes se han refugiado en Kṛttivāsa (Śiva) como amparo.

Verse 27

संप्राप्य लोके जगतामभीष्टं सुदुर्लभं विप्रकुलेषु जन्म / ध्याने समाधाय जपन्ति रुद्रं ध्यायन्ति चित्ते यतयो महेशम्

Habiendo alcanzado en este mundo lo que los seres más anhelan—nacer en una familia brāhmana, tan difícil de obtener—los ascetas, firmes en la meditación y el samādhi, repiten el nombre de Rudra y contemplan a Maheśa en la mente.

Verse 28

आराधयन्ति प्रभुमीशितारं वाराणसीमध्यगता मुनिन्द्राः / यजन्ति यज्ञैरभिसंधिहीनाः स्तुवन्ति रुद्रं प्रणमन्ति शंभुम्

Morando en el corazón mismo de Vārāṇasī, los más excelsos sabios adoran al Señor, el Soberano supremo. Sin intención oculta, ofrecen sacrificios; alaban a Rudra y se postran ante Śambhu.

Verse 29

नमो भवायामलयोगधाम्ने स्थाणुं प्रपद्ये गिरिशं पुराणम् / स्मरामि रुद्रं हृदये निविष्टं जाने महादेवमनेकरूपम्

Salve a Bhava, morada inmaculada del Yoga; me refugio en Sthāṇu, el antiguo Girīśa, Señor de la Montaña. Recuerdo a Rudra, asentado en el corazón; reconozco a Mahādeva como el Único que asume innumerables formas.