Adhyaya 23

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे द्वाविशो ऽध्यायः सूत उवाच क्रोष्टोरेको ऽभवत् पुत्रो वृजिनीवानिति श्रुतिः / तस्य पुत्रो महान् स्वातिरुशद्गुस्तत्सुतो ऽभवत्

Así, en el Śrī Kūrma Purāṇa, en la Saṃhitā de seis mil versos, en la sección anterior (Pūrva-bhāga), concluye el capítulo vigésimo segundo (colofón). Dijo Sūta: «Kroṣṭu tuvo un solo hijo—Vṛjinīvān, según se oye en la tradición. Su hijo fue el ilustre Svāti, y el hijo de Svāti fue Uśadgu».

Verse 2

उशद्गोरभवत् पुत्रो नाम्ना चित्ररथो बली / अथ चैत्ररथिर्लोके शशबिन्दुरिति स्मृतः

De Uśadgu nació un hijo poderoso llamado Citraratha. Y en el mundo, ese mismo (de la estirpe), conocido como Caitrarathi, es recordado con el nombre de Śaśabindu.

Verse 3

तस्य पुत्रः पृथुयशा राजाभूद् धर्मतत्परः / पृथुकर्मा च तत्पुत्रस्तस्मात् पृथुजयो ऽभवत्

Su hijo fue el rey Pṛthuyaśā, consagrado al dharma. Su hijo fue Pṛthukarmā, y de él nació Pṛthujaya.

Verse 4

पृथुकीर्तिरभूत् तस्मात् पृथुदानस्ततो ऽभवत् / पृथुश्रवास्तस्य पुत्रस्तस्यासीत् पृथुसत्तमः

De él nació Pṛthukīrti; de Pṛthukīrti surgió Pṛthudāna. Su hijo fue Pṛthuśravā, y de Pṛthuśravā nació Pṛthusattama, el mejor entre los Pṛthus.

Verse 5

उशना तस्य पुत्रो ऽबूत् सितेषुस्तत्सुतो ऽभवत् / तस्याभूद् रुक्मकवचः परावृत् तस्य सत्तमाः

Su hijo fue Uśanā; y su hijo fue Siteṣu. De Siteṣu nació Rukmakavaca; y de Rukmakavaca nació el excelente Parāvṛt.

Verse 6

परावृतः सुतो जज्ञे ज्यामघो लोकविश्रुतः / तस्माद् विदर्भः संजज्ञे विदर्भात् क्रथकैशिकौ

De Parāvṛta nació un hijo, Jyāmagha, célebre en el mundo. De él nació Vidarbha; y de Vidarbha nacieron Kratha y Kaiśika.

Verse 7

रोमपादस्तृतीयस्तु बभ्रुस्तस्यात्मजो नृपः / धृतिस्तस्याभवत् पुत्रः संस्तस्तस्याप्यभूत् सुतः

Romapāda fue el tercero en esa estirpe. Su hijo fue el rey Babhrū. Su hijo fue Dhṛti, y a su vez Saṃsta nació como hijo de Dhṛti.

Verse 8

संस्तस्य पुत्रो बलवान् नाम्ना विश्वसहस्तु सः / तस्य पुत्रो महावीर्यः प्रजावान् कौशिकस्ततः / अभूत् तस्य सुतो धीमान् सुमन्तुस्तत्सुतो ऽनलः

De Saṃsta nació un hijo poderoso llamado Viśvasahas. Su hijo fue Mahāvīrya; después vino Kauśika, rico en descendencia. El hijo de Kauśika fue el sabio Sumantu, y el hijo de Sumantu fue Anala.

Verse 9

कैशिकस्य सुतश्चेदिश्चैद्यास्तस्याभवन् सुताः / तेषां प्रधानो ज्योतिष्मान् वपुष्मांस्तत्सुतो ऽभवत्

Kaiśika tuvo un hijo llamado Cedi; de él surgió la estirpe Caidya. Entre sus hijos, el principal fue Jyotiṣmān, y el hijo de Jyotiṣmān fue Vapuṣmān.

Verse 10

वपुष्मतो बृहन्मेधा श्रीदेवस्तत्सुतो ऽभवत् / तस्य वीतरथो विप्रा रुद्रभक्तो महाबलः

De Vapuṣmān nació Bṛhanmedhā, y su hijo fue Śrīdeva. Oh brāhmaṇas, el hijo de Śrīdeva fue Vītaratha: de gran fuerza y devoto de Rudra (Śiva).

Verse 11

क्रथस्याप्यभवत् कुन्ती वृष्णी तस्याभवत् सुतः / वृष्णेर्निवृत्तिरुत्पन्नो दशार्हस्तस्य तु द्विजाः

De Kratha nació Kuntī, y de ella nació el hijo Vṛṣṇi. De Vṛṣṇi surgió Nivṛtti, y de él, oh nacidos dos veces, nació Daśārha.

Verse 12

दशार्हपुत्रोप्यारोहो जीमूतस्तत्सुतो ऽभवत् / जैमूतिरभवद् वीरो विकृतिः परवीरहा

De Upyāroha, hijo de Daśārha, nació Jīmūta; y su hijo fue Jaimūti. De él surgió el héroe Vikṛti, matador de los campeones enemigos.

Verse 13

तस्य भीमरथः पुत्रः तस्मान्नवरथो ऽभवत् / दानधर्मरतो नित्यं सम्यक्शीलपरायणः

Su hijo fue Bhīmaratha; y de él nació Navaratha—siempre entregado al dharma de la generosidad, constante en la recta conducta y en la nobleza de carácter.

Verse 14

कदाचिन्मृगयां यातो दृष्ट्वा राक्षसमूर्जितम् / दुद्राव महातविष्टो भयेन मुनिपुङ्गवाः

Cierta vez, al salir de caza, el más excelso de los sabios vio a un Rākṣasa poderoso, henchido de fuerza; sobrecogido por gran terror, huyó por miedo hacia el vasto bosque.

Verse 15

अन्वधावत संक्रुद्धो राक्षसस्तं महाबलः / दुर्योधनो ऽग्निसंकाशः शूलासक्तमहाकरः

Entonces el rākṣasa de gran fuerza, Duryodhana, airado, lo persiguió—ardiendo como el fuego, con su gran mano aferrada a una lanza (śūla).

Verse 16

राजा नवरथो भीत्या नातिदूरादनुत्तमम् / अपश्यत् परमं स्थानं सरस्वत्या सुगोपितम्

El rey Navaratha, impulsado por el miedo, no muy lejos divisó un lugar supremo, sin igual—una morada excelsa, bien ocultada por la diosa-río Sarasvatī.

Verse 17

स तद्वेगेन महता संप्राप्य मतिमान् नृपः / ववन्दे शिरसा दृष्ट्वा साक्षाद् देवीं सरस्वतीम्

Impulsado por aquel gran ímpetu, el rey prudente llegó al lugar; y al ver a la diosa Sarasvatī manifiesta ante él, inclinó la cabeza y la veneró.

Verse 18

तुष्टाव वाग्भिरिष्टाभिर्बद्धाञ्जलिरमित्रजित् / पपात दण्डवद् भूमौ त्वामहं शरणं गतः

Amitrajit, con las palmas unidas en reverencia, alabó al Señor con palabras queridas; luego cayó en tierra como un báculo y declaró: «En Ti he tomado refugio».

Verse 19

नमस्यामि महादेवीं साक्षाद् देवीं सरस्वतीम् / वाग्देवतामनाद्यन्तामीश्वरीं ब्रह्मचारिणीम्

Me postro ante la Gran Diosa—Sarasvatī misma, manifiesta—deidad de la palabra sagrada, sin principio ni fin, Señora soberana, Brahmacāriṇī, consagrada a la disciplina del brahman.

Verse 20

नमस्ये जगतां योनिं योगिनीं परमां कलाम् / हिरण्यगर्भमहिषीं त्रिनेत्रां चन्द्रशेखराम्

Me inclino ante el Seno de todos los mundos—la Yoginī suprema, la Potencia divina más alta. Me inclino ante ella, real consorte de Hiraṇyagarbha, de tres ojos y coronada por la luna.

Verse 21

नमस्ये परमानन्दां चित्कलां ब्रह्मरूपिणीम् / पाहि मां परमेशानि भीतं शरणमागतम्

Me postro ante Ti—dicha suprema, fulgor de la Conciencia pura, cuya forma es Brahman. Oh Parameśānī, protégeme: temeroso he venido a Ti en busca de refugio.

Verse 22

एतस्मिन्नन्तरे क्रुद्धो राजानं राक्षसेश्वरः / हन्तुं समागतः स्थानं यत्र देवी सरस्वती

Entretanto, enfurecido, el señor de los Rākṣasas llegó al lugar donde estaba la diosa Sarasvatī, con la intención de matar al rey.

Verse 23

समुद्यम्य तदा शूलं प्रवेष्टुं बलदर्पितः / त्रिलोकमातुस्तत्स्थानं शशाङ्कादित्यसंन्निभम्

Entonces, henchido por el orgullo de su propia fuerza, alzó su lanza y quiso irrumpir por la fuerza en la morada de la Madre de los tres mundos, resplandeciente como la Luna y el Sol.

Verse 24

तदन्तरे महद् भूतं युगान्तादित्यसन्निभम् / शूलेनोरसि निर्भिद्य पातयामास तं भुवि

Entretanto, apareció un ser poderoso, radiante como el sol al fin de una era. Al atravesarle el pecho con su tridente, lo derribó a la tierra.

Verse 25

गच्छेत्याह महाराज न स्थातव्यं त्वया पुनः / इदानीं निर्भयस्तूर्णं स्थाने ऽस्मिन् राक्षसो हतः

Él dijo: «Vete, oh gran rey; no debes permanecer aquí por más tiempo. Ahora, apresúrate y queda sin temor: en este mismo lugar el rākṣasa ha sido abatido».

Verse 26

ततः प्रणम्य हृष्टात्मा राजा नवरथः पराम् / पुरीं जगाम विप्रेन्द्राः पुरन्दरपुरोपमाम्

Luego, tras postrarse con el corazón colmado de gozo, el rey Navaratha partió hacia su espléndida capital, oh el mejor de los brahmanes, una ciudad comparable a la morada de Purandara (Indra).

Verse 27

स्थापयामास देवेशीं तत्र भक्तिसमन्वितः / ईजे च विविधैर्यज्ञैर्हेमैर्देवीं सरस्वतीम्

Dotado de devoción, allí estableció a la Diosa—la Señora suprema—y rindió culto a la diosa Sarasvatī con diversos sacrificios (yajñas) y ofrendas de oro.

Verse 28

तस्य चासीद् दशरथः पुत्रः परमधार्मिकः / देव्या भक्तो महातेजाः शकुनिस्तस्य चात्मजः

De él nació Daśaratha, hijo supremamente consagrado al dharma. Y su hijo fue Śakuni, de gran tejas y resplandor, devoto de la Diosa (Devī).

Verse 29

तस्मात् करम्भः संभूतो देवरातो ऽभवत् ततः / ईजे स चाश्वमेधेन देवक्षत्रश्च तत्सुतः

De él nació Karambha; y de Karambha surgió Devarāta. Devarāta celebró el Aśvamedha (sacrificio del caballo), y su hijo fue Devakṣatra.

Verse 30

मधुस्तस्य तु दायादस्तस्मात् कुरुवशो ऽभवत् / पुत्रद्वयमभूत् तस्य सुत्रामा चानुरेव च

Madhu fue su heredero; de Madhu nació Kuruvaśa. Kuruvaśa tuvo dos hijos: Sutrāmā y Anu.

Verse 31

अनोस्तु पुरुकुत्सो ऽभूदंशुस्तस्य च रिक्थभाक् / अथांशोः सत्त्वतो नाम विष्णुभक्तः प्रतापवान् / महात्मा दाननिरतो धनुर्वेदविदां वरः

De Anu nació Purukutsa; y su heredero fue Aṁśu. Luego, de Aṁśu surgió uno llamado Sattvata: devoto de Viṣṇu, poderoso en valor, magnánimo, dedicado a la dádiva, y el más eminente entre los conocedores del Dhanurveda, la ciencia del arco.

Verse 32

स नारदस्य वचनाद् वासुदेवार्चनान्वितम् / शास्त्रं प्रवर्तयामास कुण्डगोलादिभिः श्रुतम्

Siguiendo la palabra de Nārada, puso en marcha un śāstra sagrado, colmado del culto a Vāsudeva, tal como lo había escuchado de maestros como Kuṇḍagola y otros.

Verse 33

तस्य नाम्ना तु विख्यातं सात्त्वतं नाम शोभनम् / प्रवर्तते महाशास्त्रं कुण्डादीनां हितावहम्

Por su mismo nombre se hizo célebre la espléndida doctrina llamada “Sāttvata”, y comenzó a difundirse: un gran śāstra sagrado, benéfico para los ritos que empiezan con el kuṇḍa (foso de fuego consagrado) y las observancias afines.

Verse 34

सात्त्वतस्तस्य पुत्रो ऽभूत् सर्वशास्त्रविशारदः / पुण्यश्लोको महाराजस्तेन वै तत्प्रवर्तितम्

De aquel Sāttvata nació un hijo, consumado en todos los śāstras. Ese gran rey, célebre por su santa fama, estableció en verdad y puso en marcha esa misma tradición.

Verse 35

सात्त्वतः सत्त्वसंपन्नः कौशल्यां सुषुवे सुतान् / अन्धकं वै महाभोजं वृष्णिं देवावृधं नृपम् / ज्येष्ठं च भजमानाख्यं धनुर्वेदविदां वरम्

Sāttvata, colmado de virtud sattva, engendró hijos en Kauśalyā: Andhaka, el gran Bhoja; Vṛṣṇi; Devāvṛdha, el rey; y el primogénito llamado Bhajamāna, el mejor entre los conocedores del Dhanurveda (ciencia del arco).

Verse 36

तेषां देवावृधो राजा चचार परमं तपः / पुत्रः सर्वगुणोपेतो मम भूयादिति प्रभुः

Entre ellos, el rey Devāvṛdha, poderoso señor, practicó la más alta austeridad, deseando: «¡Que me nazca un hijo dotado de todas las virtudes!»

Verse 37

तस्य बभ्रुरिति ख्यातः पुण्यश्लोको ऽभवन्नृपः / धार्मिको रूपसंपन्नस्तत्त्वज्ञानरतः सदा

De él nació un rey célebre llamado Babhrū, afamado por su santa gloria: justo en su dharma, dotado de belleza y excelencia, y siempre entregado al conocimiento de la Realidad (tattva-jñāna).

Verse 38

भजमानस्य सृञ्जय्यां भजमाना विजज्ञिरे / तेषां प्रधानौ विख्यातौ निमिः कृकण एव च

En la estirpe Sṛñjaya de Bhajamāna, una mujer llamada Bhajamānā dio a luz hijos varones. Entre ellos, los dos principales y ampliamente célebres fueron Nimi y Kṛkaṇa.

Verse 39

महाभोजकुले जाता भोजा वैमार्तिकास्तथा / वृष्णेः सुमित्रो बलवाननमित्रः शिनस्तथा

Del gran linaje Bhoja nacieron los Bhojas, incluidos los Vaimārtikas. Y de Vṛṣṇi surgieron también Sumitra, el poderoso Balavān, Anamitra, y asimismo Śina.

Verse 40

अनमित्रादभून्निघ्नो निघ्नस्य द्वौ बभूवतुः / प्रसेनस्तु महाभागः सत्राजिन्नाम चोत्तमः

De Anamitra nació Nighna. Nighna tuvo dos hijos: el ilustre Prasena y el eminente llamado Satrājit.

Verse 41

अनमित्राच्छिनिर्जज्ञे कनिष्ठाद् वृष्णिनन्दनात् / सत्यवान् सत्यसंपन्नः सत्यकस्तत्सुतो ऽभवत्

De Anamitra nació Chini; y del hijo menor, deleite de los Vṛṣṇis, surgió Satyavān, colmado de veracidad; y su hijo fue Satyaka.

Verse 42

सात्यकिर्युयुधानस्तु तस्यासङ्गो ऽभवत् सुतः / कुणिस्तस्य सुतो धीमांस्तस्य पुत्रो युगन्धरः

De Sātyaki (también llamado Yuyudhāna) nació un hijo llamado Asaṅga. El hijo de Asaṅga fue el sabio Kuṇi, y el hijo de Kuṇi fue Yugandhara.

Verse 43

माद्रया वृष्णेः सुतो जज्ञे पृश्निर्वै यदुनन्दनः / जज्ञाते तनयौ पृश्नेः श्वफल्कश्चित्रकश्च ह

De Mādrā, Vṛṣṇi engendró un hijo: Pṛśni, deleite de los Yadus. Y Pṛśni, a su vez, tuvo dos hijos: Śvaphalka y Citraka.

Verse 44

श्वफल्कः काशिराजस्य सुतां भार्यामविन्दत / तस्यामजनयत् पुत्रमक्रूरं नाम धार्मिकम् / उपमङ्गुस्तथा मङ्गुरन्ये च बहवः सुताः

Śvaphalka tomó por esposa a la hija del rey de Kāśī. De ella engendró un hijo llamado Akrūra, célebre por su rectitud; y también a Upamaṅgu, Maṅgu y muchos otros hijos.

Verse 45

अक्रूरस्य स्मृतः पुत्रो देववानिति विश्रुतः / उपदेवश्च पुण्यात्मा तयोर्विश्वप्रमाथिनौ

De Akrūra se recuerda un hijo célebre llamado Devavān; y otro hijo, de alma virtuosa, llamado Upadeva. A ambos se les describe como quienes someten las adversidades del mundo.

Verse 46

चित्रकस्याभवत् पुत्रः पृथुर्विपृथुरेव च / अश्वग्रीवः सुबाहुश्च सुपार्श्वकगवेषणौ

Citraka tuvo hijos: Pṛthu y Vipṛthu; además Aśvagrīva y Subāhu, junto con Suparśvaka y Gaveṣaṇa.

Verse 47

अन्धकात् काश्यदुहिता लेभे च चतुरः सुतान् / कुकुरं भजमानं च शुचिं कम्बलबर्हिषम्

De Andhaka, la hija de Kaśyapa dio a luz a cuatro hijos: Kukura, Bhajamāna, Śuci y Kambalabarhiṣ.

Verse 48

कुकुरस्य सुतो वृष्णिर्वृष्णेस्तु तनयो ऽभवत् / कपोतरोमा विपुलस्तस्य पुत्रो विलोमकः

El hijo de Kukura fue Vṛṣṇi; y Vṛṣṇi, a su vez, tuvo un hijo. Aquel hijo fue Kapotaromā; de él nació Vipula; y el hijo de Vipula fue Vilomaka.

Verse 49

तस्यासीत् तुम्बुरुसखा विद्वान् पुत्रो नलः किल / ख्यायते तस्य नामानुरनोरानकदुन्दुभिः

En verdad tuvo un hijo sabio llamado Nala, compañero de Tumburu; y su fama se proclama por doquier, resonante como el redoble de timbales y de grandes tambores de guerra.

Verse 50

स गोवर्धनमासाद्य तताप विपुलं तपः / वरं तस्मै ददौ देवो ब्रह्मा लोकमहेश्वरः

Al llegar a Govardhana, practicó una austeridad abundante; y el dios Brahmā—Señor de los mundos—le concedió un don.

Verse 51

वंशस्य चाक्षयां कीर्ति गानयोगमनुत्तमम् / गुरोरभ्यधिकं विप्राः कामरूपित्वमेव च

Y (alcanza) una fama imperecedera para su linaje, la disciplina insuperable del canto sagrado y la absorción yóguica; y, oh brāhmaṇas, incluso poderes que superan a los del propio maestro: en verdad, la facultad de asumir formas a voluntad.

Verse 52

स लब्ध्वा वरमव्यग्रो वरेण्यं वृषवाहनम् / पूजयामास गानेन स्थाणुं त्रिदशपूजितम्

Habiendo obtenido el don, quedó libre de turbación y adoró con cantos de alabanza al excelso Señor del estandarte del Toro (Śiva), el venerable Sthāṇu, honrado por los dioses.

Verse 53

तस्य गानरतस्याथ भगवानम्बिकापतिः / कन्यारत्नं ददौ देवो दुर्लभं त्रिदशैरपि

Entonces, a aquel que se deleitaba en el canto sagrado, el Bienaventurado Señor—consorte de Ambikā—le otorgó una joya entre las doncellas: una doncella divina tan rara que aun los Treinta y Tres dioses apenas la alcanzan.

Verse 54

तया स सङ्गतो राजा गानयोगमनुत्तमम् / अशिक्षयदमित्रघ्नः प्रियां तां भ्रान्तलोचनाम्

Unido a ella, el rey—matador de enemigos—enseñó a su amada, de ojos errantes por el desconcierto, la disciplina insuperable del gāna-yoga: el yoga por medio del canto sagrado.

Verse 55

तस्यामुत्पादयामास सुभुजं नाम शोभनम् / रूपलावण्यसंपन्नां ह्रीमतीमपि कन्यकाम्

De ella engendró un hermoso hijo llamado Subhuja; y también engendró una doncella llamada Hrīmatī, colmada de belleza y gracia.

Verse 56

ततस्तं जननी पुत्रं बाल्ये वयसि शोभनम् / शिक्षयामास विधिवद् गानविद्यां च कन्यकाम्

Luego la madre, conforme a la tradición debida, instruyó a su hermoso hijo desde la niñez; y también enseñó debidamente a la joven doncella la ciencia de la música.

Verse 57

कृतोपनयनो वेदानधीत्य विधिवद् गुरोः / उद्ववाहात्मजां कन्यां गन्धर्वाणां तु मानसीम्

Habiendo recibido el upanayana y, conforme al rito, estudiado los Vedas junto al maestro, desposó a una doncella de los Gandharvas, una hija “nacida de la mente” (mānasī).

Verse 58

तस्यामुत्पादयामास पञ्च पुत्राननुत्तमान् / वीणावादनतत्त्वज्ञान् गानशास्त्रविशारदान्

En ella engendró cinco hijos sin par—conocedores de los verdaderos principios del tañer la vīṇā y consumados en la ciencia del canto sagrado.

Verse 59

पुत्रैः पौत्रैः सपत्नीको राजा गानविशारदः / पूजयामास गानेन देवं त्रिपुरनाशनम्

Acompañado de sus hijos y nietos, y junto con su reina, el rey—diestro en el canto sagrado—adoró al Señor, el Destructor de Tripura, mediante el canto devocional.

Verse 60

ह्रीमती चापि या कन्या श्रीरिवायतलोचना / सुबाहुर्नाम गन्धर्वस्तामादाय ययौ पुरीम्

Y la doncella Hrīmatī—de largos ojos como los de Śrī (Lakṣmī)—fue llevada por un Gandharva llamado Subāhu, quien partió luego hacia su ciudad.

Verse 61

तस्यामप्यभवन् पुत्रा गन्धर्वस्य सुतेजसः / सुषेणवीरसुग्रीवसुभोजनरवाहनाः

De ella también nacieron los hijos de aquel resplandeciente Gandharva: Suṣeṇa, Vīra, Sugrīva, Subhojana y Ravāhana.

Verse 62

अथासीदभिजित् पुत्रो वीरस्त्वानकदुन्दुभेः / पुनर्वसुश्चाभिजितः संबभूवाहुकः सुतः

Luego Anakadundubhi tuvo un hijo valeroso llamado Abhijit; de Abhijit nació Punarvasu, y el hijo de Punarvasu fue Ahuka.

Verse 63

आहुकस्योग्रसेनश्च देवकश्च द्विजोत्तमाः / देवकस्य सुता वीरा जज्ञिरे त्रिदशोपमाः

Oh excelso entre los nacidos dos veces, de Āhuka nacieron Ugrasena y Devaka; y de Devaka nacieron hijas heroicas, excelentes y semejantes a los dioses.

Verse 64

देववानुपदेवश्च सुदेवो देवरक्षितः / तेषां स्वसारः सप्तासन् वसुदेवाय ता ददौ

También nacieron Devavān, Upadeva, Sudeva y Devarakṣita. Tenían siete hermanas; y Vasudeva las dio en matrimonio.

Verse 65

वृकदेवोपदेवा च तथान्या देवरक्षिता / श्रीदेवा शान्तिदेवा च सहदेवा सहदेवा च सुव्रता / देवकी चापि तासां तु वरिष्ठाभूत् सुमध्यमा

Vṛkadevopadevī y otra llamada Devarakṣitā; Śrīdevā, Śāntidevā, Sahadevā y de nuevo Sahadevā, y Suvratā. Entre ellas, Devakī, de bella cintura, fue la más eminente.

Verse 66

अग्रसेनस्य पुत्रो ऽभून्न्यग्रोधः कंस एव च / सुभूमी राष्ट्रपालश्च तुष्टिमाञ्छङ्कुरेव च

Agrasena tuvo hijos: Nyagrodha y también Kaṁsa; además Subhūmī, Rāṣṭrapāla, Tuṣṭimān y Chaṅku.

Verse 67

भजमानादबूत् पुत्रः प्रख्यातो ऽसौ विदूरथः / तस्य शूरः शमिस्तस्मात् प्रतिक्षत्रस्ततो ऽभवत्

De Bhajamāna nació un hijo, célebre como Vidūratha. De él vino Śūra; de Śūra vino Śami; y de Śami, después, nació Pratikṣatra.

Verse 68

स्वयंभोजस्ततस्तस्माद् हृदिकः शत्रुतापनः / कृतवर्माथ तत्पुत्रो देवरस्तत्सुतः स्मृतः / स शूरस्तत्सुतो धीमान् वसुदेवो ऽथ तत्सुतः

De Svayaṃbhoja nació Hṛdika, el abrasador de los enemigos. De él nació Kṛtavarmā; su hijo es recordado como Devara. El hijo de Devara fue el valeroso y sabio Śūra, y de Śūra nació Vasudeva—y luego nació su hijo.

Verse 69

वसुदेवावन्महाबाहुर्वासुदेवो जगद्गुरुः / बभूव देवकीपुत्रो देवैरभ्यर्थितो हरिः

Aquel Hari de brazos poderosos—Vāsudeva, el Gurú del mundo—se hizo hijo de Devakī, encarnando en la estirpe de Vasudeva, tras ser fervorosamente suplicado por los dioses.

Verse 70

रोहिणी च महाभागा वसुदेवस्य शोभना / असूत पत्नी संकर्षं रामं ज्येष्ठं हलायुधम्

Rohiṇī, la muy afortunada y hermosa esposa de Vasudeva, dio a luz a Saṅkarṣaṇa—Rāma, el primogénito, el portador del arma-arado.

Verse 71

स एव परमात्मासौ वासुदेवो जगन्मयः / हलायुधः स्वयं साक्षाच्छेषः संकर्षणः प्रभुः

Él mismo es el Paramātman—Vāsudeva que impregna el universo entero. Es el portador del arma-arado; en verdad, es Śeṣa en persona: Saṅkarṣaṇa, el Señor soberano, manifiesto directamente.

Verse 72

भृगुशापच्छलेनैव मानयन् मानुषीं तनुम् / बभूत तस्यां देवक्यां रोहिण्यामपि माधवः

Bajo el pretexto de la maldición de Bhṛgu, honrando el asumir un cuerpo humano, Mādhava se manifestó allí—tanto en Devakī como también en Rohiṇī.

Verse 73

उमादेहसमुद्भूता योगनिद्रा च कौशीकी / नियोगाद् वासुदेवस्य यशोदातनया ह्यभूत्

Nacida del cuerpo de Umā, esa misma Dormición del Yoga—Kauśikī—por mandato de Vāsudeva, en verdad llegó a ser la hija de Yaśodā.

Verse 74

ये चान्ये वसुदेवस्य वासुदेवाग्रजाः सुताः / प्रागेव कंसस्तान् सर्वान् जघान मुनिपुङ्गवाः

Y aquellos otros hijos de Vasudeva, que eran los hermanos mayores de Vāsudeva (Kṛṣṇa), Kamsa ya los había matado a todos desde antes, oh el mejor de los sabios.

Verse 75

सुषेणश्च तथोदायी भद्रसेनो महाबलः / ऋजुदासो भद्रदासः कीर्तिमानपि पूर्वजः

Y (estaban) Suṣeṇa; asimismo Udāyī; Bhadrasena, de gran fuerza; Ṛjudāsa; Bhadradāsa; y también Kīrtimān, de renombre desde antiguo.

Verse 76

हतेष्वेतेषु सर्वेषु रोहिणी वसुदेवतः / असूत रामं लोकेशं बलभद्रं हलायुधम्

Cuando todos aquellos hubieron sido muertos, Rohiṇī, por Vasudeva, dio a luz a Rāma—señor de los mundos—Balabhadra, el portador del arma del arado.

Verse 77

जाते ऽथ रामे देवानामादिमात्मानमच्युतम् / असूत देवकी कृष्णं श्रीवत्साङ्कितवक्षसम्

Entonces, después de nacer Rāma, Devakī dio a luz a Kṛṣṇa—Acyuta, el Ser primordial de los dioses—cuyo pecho está marcado con el signo de Śrīvatsa.

Verse 78

रेवती नाम रामस्य भार्यासीत् सुगुणान्विता / तस्यामुत्पादयामास पुत्रौ द्वौ निशठोल्मुकौ

La esposa de Rāma se llamaba Revatī, adornada con excelentes virtudes. En ella engendró dos hijos: Niśaṭha y Olmuka.

Verse 79

षोडशस्त्रीसहस्त्राणि कृष्णस्याक्लिष्टकर्मणः / बभूवुरात्मजास्तासु शतशो ऽथ सहस्त्रशः

Kṛṣṇa—cuyas acciones son sin esfuerzo y sin mancha—tuvo dieciséis mil esposas; y de ellas tuvo hijos, por cientos y aun por miles.

Verse 80

चारुदेष्णः सुचारुश्च चारुवेषो यशोधरः / चारुश्रवाश्चारुयशाः प्रद्युम्नः शङ्ख एव च

“(Son) Cārudeṣṇa; Sucāru, el más encantador; Cāruveṣa, de hermosa figura y atavío; Yaśodhara, portador de gloria; Cāruśravas, de grata fama; Cāruyaśas, de espléndida celebridad; Pradyumna; y también Śaṅkha.”

Verse 81

रुक्मिण्य वासुदेवस्यां महाबलपराक्रमाः / विशिष्टाः सर्वपुत्राणां संबभूवुरिम् सुताः

De Rukmiṇī y Vāsudeva nacieron estos hijos, distinguidos entre todos, dotados de gran fuerza y heroico valor.

Verse 82

तान् दृष्ट्वा तनयान् वीरान् रौक्मिणेयाञ्जनार्दनम् / जाम्बवत्यब्रवीत् कृष्णं भार्या तस्य शुचिस्मिता

Al ver a aquellos hijos heroicos—el hijo de Rukmiṇī y Janārdana—Jāmbavatī, su esposa de sonrisa pura, habló a Kṛṣṇa.

Verse 83

मम त्वं पुण्डरीकाक्ष विशिष्टं गुणवत्तमम् / सुरेशसदृशं पुत्रं देहि दानवसूदन

Oh Señor de ojos de loto, oh vencedor de los Dānavas: concédeme un hijo, excepcional, colmado de las más altas virtudes y comparable al rey de los dioses.

Verse 84

जात्बवत्या वचः श्रुत्वा जगन्नाथः स्वयं हरिः / समारेभे तपः कर्तुं तपोनिधिररिन्दमः

Al oír las palabras de Jātbavatī, Jagannātha—Hari en persona—comenzó a emprender austeridades; aquel tesoro de tapas, domador de enemigos, se resolvió a practicar la penitencia.

Verse 85

तच्छृणुध्वं मुनिश्रेष्ठा यथासौ देवकीसुतः / दृष्ट्वा लेभे सुतं रुद्रं तप्त्वा तीव्रं महत् तपः

Escuchad esto, oh los mejores de los sabios: cómo el hijo de Devakī, tras practicar una austeridad intensa y grandiosa, contempló a Rudra y lo obtuvo como hijo.