Adhyaya 19

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे अष्टादशो ऽध्यायः सूत उवाच अदितिः सुषुवे पुत्रमादित्यं कश्यपात् प्रभुम् / तस्यादित्यस्य चैवसीद् भार्याणां तु चतुष्टयम् / संज्ञा राज्ञी प्रभा छाया पुत्रांस्तासां निबोधत

Así, en el Śrī Kūrma Purāṇa, en la Saṃhitā Ṣaṭsāhasrī, en la sección primera, comienza el capítulo decimoctavo. Dijo Sūta: Aditi dio a luz, de Kaśyapa, a un hijo, Āditya, el Señor. Y ese Āditya tuvo cuatro esposas: Saṃjñā, Rājñī, Prabhā y Chāyā. Escuchad ahora los hijos nacidos de ellas.

Verse 2

संज्ञा त्वाष्ट्री च सुषुवे सूर्यान्मनुमनुत्तमम् / यमं च यमुनां चैव राज्ञी रैवतमेव च

Saṃjñā, hija de Tvaṣṭṛ, dio a Sūrya al excelentísimo Manu; y también a Yama y a Yamunā, así como a Rājñī y a Raivata.

Verse 3

प्रभा प्रभातमादित्याच्छाया सावर्णमात्मजम् / शनिं च तपतीं चैव विष्टिं चैव यथाक्रमम्

De Āditya (el Sol) nacieron Prabhā y Prabhāta; y de Chāyā nacieron Sāvarṇa (su hijo), así como Śani, Tapatī y Viṣṭi, en el debido orden.

Verse 4

मनोस्तु प्रथमस्यासन् नव पुत्रास्तु संयमाः / इक्ष्वाकुर्नभगश्चैव धृष्टः शर्यातिरेव च

Del primer Manu hubo nueve hijos de gran autocontrol—Ikṣvāku, Nabhaga, Dhṛṣṭa y también Śaryāti (entre ellos).

Verse 5

नरिष्यन्तश्च नाभागो ह्यरिष्टः कारुषकस्तथा / पृषध्रश्च महातेजा नवैते शक्रसन्निभाः

Y estaban Nariṣyanta, Nābhāga, Ariṣṭa y también Kāruṣaka; y Pṛṣadhra, de gran esplendor. Estos nueve eran comparables a Śakra (Indra) en poder.

Verse 6

इला ज्येष्ठा वरिष्ठा च सोमवंशविवृद्धये / बुधस्य गत्वा भवनं सोमपुत्रेण संगता

Ilā—la mayor y la más excelente—para el acrecentamiento de la Dinastía Lunar, fue a la morada de Budha; y, unida a aquel hijo de Soma, cumplió ese destino.

Verse 7

असूत सौम्यजं देवी पुरूरवसमुत्तमम् / पितॄणां तृप्तिकर्तारं बुधादिति हि नः श्रुतम्

La diosa dio a luz al excelso Purūravas, hijo de Saumya (Budha). Hemos oído, en verdad, que nació de Budha y que colmaba la satisfacción de los Pitṛs (ancestros) mediante ritos y ofrendas.

Verse 8

संप्राप्य पुंस्त्वममलं सुद्युम्न इति विश्रुतः / इला पुत्रत्रयं लेभे पुनः स्त्रीत्वमविन्दत

Al recobrar la virilidad sin mancha, se hizo célebre como Sudyumna. De Ilā engendró tres hijos, y después volvió a obtener el estado de mujer.

Verse 9

उत्कलश्च गयश्चैव विनताश्वस्तथैव च / सर्वे ते ऽप्रतिमप्रख्याः प्रपन्नाः कमलोद्भवम्

Utkala y Gaya, y asimismo Vinatāśva—todos ellos, célebres por no tener igual—se acogieron como refugio al Nacido del Loto (Brahmā).

Verse 10

इक्ष्वाकोश्चाभवद् वीरो विकुक्षिर्नाम पार्थिवः / ज्येष्ठः पुत्रशतस्यापि दश पञ्च च तत्सुताः

De Ikṣvāku surgió un rey heroico llamado Vikukṣi. Aunque Ikṣvāku tuvo cien hijos, Vikukṣi fue el primogénito; y Vikukṣi tuvo quince hijos.

Verse 11

तेषाञ्ज्येष्ठः ककुत्स्थो ऽभूत् काकुत्स्थो हि सुयोधनः / सुयोधनात् पृथुः श्रीमान् विश्वकश्च पृथोः सुतः

Entre ellos, el mayor fue Kakutstha; Kakutstha, en verdad, era también llamado Suyodhana. De Suyodhana nació el ilustre Pṛthu, y Viśvaka fue hijo de Pṛthu.

Verse 12

विश्वकादार्द्रको धीमान् युवनाश्वस्तु तत्सुतः / स गोकर्णमनुप्राप्य युवनाश्वः प्रतापवान्

De Viśvakā nació el sabio Ārdraka, y su hijo fue Yuvanāśva. Aquel valeroso Yuvanāśva, resplandeciente con majestad real, emprendió el viaje y llegó a Gokarṇa.

Verse 13

दृष्ट्वा तु गौतमं विप्रं तपन्तमनलप्रभम् / प्रणम्य दण्डवद् भूमौ पुत्रकामो महीपतिः / अपृच्छत् कर्मणा केन धार्मिकं प्राप्नुयात् सुतम्

Al ver al brahmán-sabio Gautama, que ardía en austeridad como el fuego, el rey—anhelando un hijo—se postró en la tierra en reverencia total. Luego preguntó: «¿Por qué acto puede uno obtener un hijo justo, conforme al Dharma?»

Verse 14

गौतम उवाच आराध्य पूर्वपुरुषं नारायणमनामयम् / अनादिनिधनं देवं धार्मिकं प्राप्नुयात् सुतम्

Dijo Gautama: Quien adora a Nārāyaṇa, el Purusha primordial, libre de toda aflicción, el Dios sin comienzo ni fin y sustentador del dharma, obtiene un hijo justo, firme en la rectitud.

Verse 15

यस्य पुत्रः स्वयं ब्रह्मा पौत्रः स्यान्नीललोहितः / तमादिकृष्णमीशानमाराध्याप्नोति सत्सुतम्

Aquel cuyo hijo llega a ser el mismo Brahmā y cuyo nieto llega a ser Nīlalohita (Rudra): al adorar a ese Īśāna, el Ādikṛṣṇa, el Oscuro Primordial, alcanza un hijo virtuoso y excelente.

Verse 16

न यस्य भगवान् ब्रह्मा प्रभावं वेत्ति तत्त्वतः / तमाराध्य हृषीकेशं प्राप्नुयाद्धार्मिकं सुतम्

Aquel cuya verdadera majestad ni siquiera el bienaventurado Brahmā conoce plenamente: al adorar a ese Hṛṣīkeśa, se obtiene un hijo justo, fiel al dharma.

Verse 17

स गौतमवचः श्रुत्वा युवनाश्वो महीपतिः / आराधयन्महायोगं वासुदेवं सनातनम्

Al oír las palabras de Gautama, el rey Yuvanāśva, soberano de la tierra, comenzó a adorar al eterno Vāsudeva, el Señor supremo realizado por el Gran Yoga (mahāyoga).

Verse 18

तस्य पुत्रो ऽभवद् वीरः श्रावस्तिरिति विश्रुतः / निर्मिता येन श्रावस्तिर्गौडदेशे महापुरी

Su hijo fue un héroe valeroso, célebre con el nombre de Śrāvastī; fue él quien fundó la gran ciudad de Śrāvastī en la tierra de Gauḍa.

Verse 19

तस्माच्च बृहदश्वो ऽभूत् तस्मात् कुवलयाश्वकः / धुन्धुमारत्वमगमद् धुन्धुं हत्वा महासुरम्

De él nació Bṛhad-aśva; y de éste nació Kuvalayāśvaka. Tras dar muerte al gran asura Dhundhu, alcanzó el epíteto sagrado de “Dhundhumāra”, el matador de Dhundhu.

Verse 20

धुन्धुमारस्य तनयास्त्रयः प्रोक्ता द्विजोत्तमाः / दृढाश्वश्चैव दण्डाश्वः कपिलाश्वस्तथैव च

Oh, el mejor de los brahmanes: se dice que Dhundhumāra tuvo tres hijos: Dṛḍhāśva, Daṇḍāśva y Kapilāśva.

Verse 21

दृढाश्वस्य प्रमोदस्तु हर्यश्वस्तस्य चात्मजः / हर्यश्वस्य निकुम्भस्तु निकुम्भात् संहताश्वकः

De Dṛḍhāśva nació Pramoda, y su hijo fue Haryaśva. De Haryaśva nació Nikumbha, y de Nikumbha surgió Saṃhatāśvaka.

Verse 22

कृशाश्वश्च रणाश्वश्च संहताश्वस्य वै सुतौ / युवनाश्वो रणाश्वस्य शक्रतुल्यबलो युधि

Kṛśāśva y Raṇāśva fueron, en verdad, los dos hijos de Saṃhatāśva. Y Yuvanāśva, hijo de Raṇāśva, poseía en la batalla una fuerza igual a la de Śakra (Indra).

Verse 23

कृत्वा तु वारुणीमिष्टिमृषीणां वै प्रसादतः / लेभे त्वप्रतिमं पुत्रं विष्णुभक्तमनुत्तमम् / मान्धातारं महाप्राज्ञं सर्वशस्त्रभृतां वरम्

Entonces, tras realizar el sacrificio Vāruṇī y por la gracia misma de los ṛṣi, obtuvo un hijo incomparable: Māndhātṛ, supremo entre los devotos de Viṣṇu, de gran sabiduría y el primero entre todos los que empuñan armas.

Verse 24

मान्धातुः पुरुकुत्सो ऽभूदम्बरीषश्च वीर्यवान् / मुचुकुन्दश्च पुण्यात्मा सर्वे शक्रसमा युधि

De Māndhātṛ nació Purukutsa; y también Ambarīṣa, poderoso en valor; y Mucukunda, rey de alma justa—todos ellos, en la batalla, eran iguales a Śakra (Indra).

Verse 25

अम्बरीषस्य दायादो युवनाश्वो ऽपरः स्मृतः / हरितो युवनाश्वस्य हारितस्तत्सुतो ऽभवत्

De Ambarīṣa surgió otro heredero llamado Yuvanāśva. De Yuvanāśva nació Harita, y el hijo de Harita fue Hārita.

Verse 26

पुरुकुत्सस्य दायादस्त्रसदस्युर्महायशाः / नर्मदायां समुत्पन्नः संभूतिस्तत्सुतो ऽभवत्

De Purukutsa nació el ilustre heredero Trasadasyu. Y a orillas del Narmadā surgió Saṃbhūti, que llegó a ser su hijo.

Verse 27

विष्णुवृद्धः सुतस्तस्य त्वनरण्यो ऽभवत् परः / बृहदशवो ऽनरण्यस्य हर्यश्वस्तत्सुतो ऽभवत्

Su hijo fue Viṣṇuvṛddha; y de él nació el eminente Anaraṇya. El hijo de Anaraṇya fue Bṛhadaśva, y el hijo de Bṛhadaśva fue Haryaśva.

Verse 28

सो ऽतीव धार्मिको राजा कर्दमस्य प्रजापतेः / प्रसादाद्धार्मिकं पुत्रं लेभे सूर्यपरायणम्

Aquel rey, sumamente recto en el dharma, por la gracia de Prajāpati Kardama obtuvo un hijo virtuoso, entregado a Sūrya (el Sol).

Verse 29

स तु सूर्यं समभ्यर्च्य राजा वसुमनाः शुभम् / लेभे त्वप्रतिमं पुत्रं त्रिधन्वानमरिन्दमम्

Habiendo adorado debidamente al dios Sol, el rey Vasumanā—de mente noble y próspera—obtuvo un hijo incomparable, Tridhanvā, vencedor y destructor de enemigos.

Verse 30

अयजच्चाश्वमेधेन शत्रून् जित्वा द्विजोत्तमाः / स्वाध्यायवान् दानशीलस्तितिक्षुर्धर्मतत्परः

Tras vencer a sus enemigos, aquel excelso entre los dos veces nacidos celebró el sacrificio Aśvamedha. Era devoto del estudio védico, inclinado a la dádiva, paciente en la prueba y enteramente dedicado al dharma.

Verse 31

ऋषयस्तु समाजग्मुर्यज्ञवाटं महात्मनः / वसिष्ठकश्यपमुखा देवाश्चेन्द्रपुरोगमाः

Entonces los sabios ṛṣi se congregaron en el recinto sacrificial del magnánimo, encabezados por Vasiṣṭha y Kaśyapa; y también llegaron los dioses, con Indra a la cabeza.

Verse 32

तान् प्रणम्य महाराजः पप्रच्छ विनयान्वितः / समाप्य विधिवद् यज्ञं वसिष्ठादीन् द्विजोत्तमान्

Tras postrarse ante ellos, el gran rey—colmado de humildad—y después de concluir el sacrificio conforme al rito prescrito, interrogó a los más eminentes sabios bráhmanas, como Vasiṣṭha y otros.

Verse 33

वसुमना उवाच किंस्विच्छेयस्करतरं लोके ऽस्मिन् ब्राह्मणर्षभाः / यज्ञस्तपो वा संन्यासो ब्रूत मे सर्ववेदिनः

Dijo Vasumanā: «Oh, los mejores entre los bráhmanes, ¿qué es en verdad más conducente al bien supremo en este mundo: el culto sacrificial (yajña), la austeridad ascética (tapas) o la renuncia (saṃnyāsa)? Decídmelo, oh omniscientes».

Verse 34

वसिष्ठ उवाच अधीत्य वेदान् विधिवत् पुत्रानुत्पाद्य धर्मतः / इष्ट्वा यज्ञेश्वरं यज्ञैर् गच्छेद वनमथात्मवान्

Vasiṣṭha dijo: Habiendo estudiado debidamente los Vedas, engendrado hijos conforme al dharma y adorado al Señor del sacrificio (Yajñeśvara) mediante ritos sagrados, el hombre dueño de sí debe partir luego al bosque, como vānaprastha.

Verse 35

पुलस्त्य उवाच आराध्य तपसा देवं योगिनं परमेष्ठिनम् / प्रव्रजेद् विधिवद् यज्ञैरिष्ट्वा पूर्वं सुरोत्तमान्

Pulastya dijo: Habiendo adorado con tapas al Dios supremo—señor de los yoguis y Ordenador excelso—y tras haber ofrecido primero, conforme al rito, sacrificios a los más eminentes de los dioses, debe uno renunciar al mundo según la prescripción.

Verse 36

पुलह उवाच यमाहुरेकं पुरुषं पुराणं परमेश्वरम् / तमाराध्य सहस्त्रांशुं तपसा मोक्षमाप्नुयात्

Pulaha dijo: A Aquel a quien proclaman como el único y antiguo Puruṣa, el supremo Señor; adorando a ese Ser de mil rayos y practicando tapas, se alcanza la liberación (mokṣa).

Verse 37

जमदग्निरुवाच अजस्य नाभावध्येकमीश्वरेण समर्पितम् / बीजं भगवता येन स देवस्तपसेज्यते

Jamadagni dijo: «Esa única semilla, incomparable, depositada por el Señor en el loto del ombligo del No Nacido, por la cual el Bienaventurado hace brotar la creación: ese mismo Deva ha de ser adorado mediante tapas».

Verse 38

विश्वामित्र उवाच यो ऽग्निः सर्वात्मको ऽनन्तः स्वयंभूर्विश्वतोमुखः / स रुद्रस्तपसोग्रेण पूज्यते नेतरैर्मखैः

Viśvāmitra dijo: Ese Fuego que es el Ser de todos, infinito, autoexistente y de rostro vuelto a todas las direcciones, es Rudra; a Él se le rinde culto verdaderamente con la fiera potencia del tapas, no sólo con otros sacrificios (makha).

Verse 39

भरद्वाज उवाच यो यज्ञैरिज्यते देवो जातवेदाः सनातनः / स सर्वदैवततनुः पूज्यते तपसेश्वरः

Bharadvāja dijo: La deidad eterna—Jātavedas—adorada mediante los ritos del yajña, es el mismo cuerpo de todos los dioses; como Señor de la austeridad (tapas), debe ser venerado.

Verse 40

अत्रिरुवाच यतः सर्वमिदं जातं यस्यापत्यं प्रजापतिः / तपः सुमहदास्थाय पूज्यते स महेश्वरः

Atri dijo: «De quien nace todo este universo, y de quien incluso Prajāpati es descendencia—ese Mahēśvara, establecido en una austeridad inmensamente grande, es adorado».

Verse 41

गौतम उवाच यतः प्रधानपुरुषौ यस्य शक्तिमयं जगत् / स देवदेवस्तपसा पूजनीयः सनातनः

Gautama dijo: Aquel de quien surgen Pradhāna y Puruṣa, y cuyo poder impregna este universo—Él, Dios de dioses, el Eterno, debe ser adorado mediante tapas.

Verse 42

कश्यप उवाच सहस्त्रनयनो देवः साक्षी स तु प्रजापतिः / प्रसीदति महायोगी पूजितस्तपसा परः

Kaśyapa dijo: «El Dios de mil ojos es la Presencia testigo; en verdad, Él es Prajāpati. Ese supremo Gran Yogui se complace cuando es adorado con la más alta austeridad (tapas)».

Verse 43

क्रतुरुवाच प्राप्ताध्ययनयज्ञस् लब्धपुत्रस्य चैव हि / नान्तरेण तपः कश्चिद्धर्मः शास्त्रेषु दृश्यते

Kratu dijo: Aun para quien ha alcanzado el estudio védico y el mérito del yajña, e incluso para quien ha sido bendecido con hijos, en las escrituras no se ve dharma alguno que exista separado del tapas.

Verse 44

इत्याकर्ण्य स राजर्षिस्तान् प्रणम्यातिहृष्टधीः / विसर्जयित्वा संपूज्य त्रिधन्वानमथाब्रवीत्

Al oírlos así, el sabio rey—con la mente colmada de júbilo—se postró ante aquellos rishis. Luego, tras despedirse con reverencia y honrar debidamente a Tridhanvan, habló entonces.

Verse 45

आराधयिष्ये तपसा देवमेकाक्षराह्वयम् / प्राणं बृहन्तं पुरुषमादित्यान्तरसंस्थितम्

Mediante la ascesis adoraré a la Deidad llamada Ekākṣara, el «Uno-Sílabo»: el vasto Prāṇa, el Gran Puruṣa, que mora en el interior de Āditya, el Sol.

Verse 46

त्वं तु धर्मरतो नित्यं पालयैतदतन्द्रितः / चातुर्वर्ण्यसमायुक्तमशेषं क्षितिमण्डलम्

Pero tú, siempre entregado al dharma, debes custodiar y gobernar—sin negligencia—todo este círculo de la tierra, ordenado plenamente según las cuatro varṇas.

Verse 47

एवमुक्त्वा स तद्राज्यं निधायात्मभवे नृपः / जगामारण्यमनघस्तपश्चर्तुमनुत्तमम्

Dicho esto, aquel rey sin mancha confió su reino a su propio hijo y partió al bosque para emprender austeridades insuperables.

Verse 48

हिमवच्छिखरे रम्ये देवदारुवने शुभे / कन्दमूलफलाहारो मुन्यन्नैरयजत् सुरान्

En una hermosa cumbre del Himalaya, en un propicio bosque de cedros deodares, el muni—alimentándose de raíces, tubérculos y frutos—veneró a los dioses con la sencilla comida de los ascetas.

Verse 49

संवत्सरशतं साग्रं तपोनिर्धूतकल्मषः / जजाप मनसा देवीं सावित्ररिं वेदमातरम्

Habiendo purificado sus impurezas mediante la austeridad, recitó en su mente, en japa, a la Diosa Sāvitrī—Madre de los Vedas—durante cien años completos y aún más.

Verse 50

तस्यैवं जपतो देवः स्वयंभूः परमेश्वरः / हिरण्यगर्भो विश्वात्मा तं देशमगमत् स्वयम्

Mientras él perseveraba en esa recitación de mantra, el Dios Auto-nacido, el Señor Supremo—Hiraṇyagarbha, Alma del universo—vino Él mismo a aquel lugar.

Verse 51

दृष्ट्वा देवं समायान्तं ब्रह्माणं विश्वतोमुखम् / ननाम शिरसा तस्य पादयोर्नाम कीर्तयन्

Al ver acercarse al dios Brahmā—cuyos rostros miran a todas las direcciones—se inclinó con la cabeza a sus pies, entonando su nombre en alabanza.

Verse 52

नमो देवाधिदेवाय ब्रह्मणे परमात्मने / हिर्ण्यमूर्तये तुभ्यं सहस्त्राक्षाय वेधसे

Saludo al Dios por encima de todos los dioses: a Brahman, el Ser Supremo. Saludo a Ti, de forma áurea; al Señor de mil ojos; a Vedhas, el Creador que ordena todas las cosas.

Verse 53

नमो धात्रे विधात्रे च नमो वेदात्ममूर्तये / सांख्ययोगाधिगम्याय नमस्ते ज्ञानमूर्तये

Saludo al Sustentador y al Ordenador; saludo a Ti, cuya forma misma es el Veda. Saludo a Ti, alcanzable por Sāṅkhya y Yoga; saludo a Ti, encarnación del conocimiento divino.

Verse 54

नमस्त्रिमूर्तये तुभ्यं स्त्रष्ट्रे सर्वार्थवेदिने / पुरुषाय पुराणाय योगिनां गुरवे नमः

Salutación a Ti, Señor de triple forma (Trimūrti); al Creador, conocedor de todos los sentidos y fines. Salutaciones al Puruṣa primordial, al Antiguo, al Gurú de los yoguis.

Verse 55

ततः प्रसन्नो भगवान् विरिञ्चो विश्वभावनः / वरं वरय भद्रं ते वरदो ऽस्मीत्यभाषत

Entonces el bienaventurado Viriñca (Brahmā), sustentador del universo, complacido, habló: «Elige un don; que la dicha sea contigo. Yo soy dador de dones».

Verse 56

राजोवाच जपेयं देवदेवेश गायत्रीं वेदमातरम् / भूयो वर्षशतं साग्रं तावदायुर्भवेन्मम

Dijo el rey: «Oh Señor de los dioses, si repito en japa la Gāyatrī—Madre de los Vedas—, ¿se alargará mi vida hasta cumplir cien años y aun más?»

Verse 57

बाढमित्याह विश्वात्मा समालोक्य नराधिपम् / स्पृष्ट्वा कराभ्यां सुप्रीतस्तत्रैवान्तरधीयत

«Así sea», dijo el Alma Universal, mirando al rey. Y, complacido, lo tocó con ambas manos; luego, allí mismo, desapareció.

Verse 58

सो ऽपि लब्धवरः श्रीमान् जजापातिप्रसन्नधीः / शान्तस्त्रिषवणस्नायी कन्दमूलफलाशनः

Él también—habiendo obtenido el don y colmado de fortuna—realizó japa con la mente clara y complacida por el Señor de las criaturas. Sereno, se bañaba en los tres momentos del día y vivía de raíces, tubérculos y frutos.

Verse 59

तस्य पूर्णे वर्षशते भगवानुग्रदीधितिः / प्रादुरासीन्महायोगी भानोर्मण्डलमध्यतः

Cuando se cumplieron plenamente sus cien años, el Bienaventurado—Ugradīdhiti, el gran Yogui—se manifestó, apareciendo desde el mismo centro del orbe del Sol.

Verse 60

तं दृष्ट्वा वेदविदुषं मण्डलस्थं सनातनम् / स्वयंभुवमनाद्यन्तं ब्रह्माणं विस्मयं गतः

Al verlo—Brahmā, el Autoengendrado—señor de los Vedas, asentado en el sagrado maṇḍala, eterno, sin principio ni fin, quedó sobrecogido de profundo asombro.

Verse 61

तुष्टाव वैदिकैर्मन्त्रैः सावित्र्या च विशेषतः / क्षणादपश्यत् पुरुषं तमेव परमेश्वरम्

Lo alabó con mantras védicos, y en especial con la Sāvitrī (Gāyatrī). En un instante contempló a ese mismo Puruṣa como Parameśvara, el Señor Supremo.

Verse 62

चतुर्मुखं जटामौलिमष्टहस्तं त्रिलोचनम् / चन्द्रावयवलक्षमाणं नरनारीतनुं हरम्

Contempló a Hara (Śiva): de cuatro rostros, con las trenzas de asceta alzadas como corona, de ocho brazos y tres ojos; ornado con la luna; y con un cuerpo a la vez varón y mujer (Ardhanārīśvara).

Verse 63

भासयन्तं जगत् कृत्स्नं नीलकण्ठं स्वरश्मिभिः / रक्ताम्बरधरं रक्तं रक्तमाल्यानुलेपनम्

Contemplé al Señor de Garganta Azul (Nīlakaṇṭha), que ilumina el universo entero con sus propios rayos: vestido de rojo, resplandeciente en rojo, adornado con guirnaldas rojas y ungüentos rojos.

Verse 64

तद्भावभावितो दृष्ट्वा सद्भावेन परेण हि / ननाम शिरसा रुद्रं सावित्र्यानेन चैव हि

Al verlo, cuya visión estaba enteramente impregnada de ese mismo estado divino, él—colmado de la más alta devoción pura—inclinado de cabeza se postró ante Rudra, y asimismo rindió homenaje mediante la fórmula Sāvitrī (Gāyatrī).

Verse 65

नमस्ते नीलकण्ठाय भास्वते परमेष्ठिने / त्रयीमयाय रुद्राय कालरूपाय हेतवे

Salve a Ti, oh Nīlakaṇṭha, resplandeciente, Señor supremo; salve a Rudra, encarnación de los tres Vedas; salve al Principio causal que asume la forma del Tiempo.

Verse 66

तदा प्राह महादेवो राजानं प्रीतमानसः / इमानि मे रहस्यानि नामानि शृणु चानघ

Entonces Mahādeva, con el corazón colmado de gozo, habló al rey: «Oh intachable, escucha estos nombres secretos Míos».

Verse 67

सर्ववेदेषु गीतानि संसारशमनानि तु / नमस्कुरुष्व नृपते एभिर्मां सततं शुचिः

En todos los Vedas se cantan himnos que apaciguan la atadura del saṃsāra. Por ello, oh Rey, permaneciendo siempre puro, ofréceme continuamente salutación mediante estas alabanzas védicas.

Verse 68

अध्यायं शतरुद्रीयं यजुषां सारमुद्धृतम् / जपस्वानन्यचेतस्को मय्यासक्तमना नृप

Oh rey, recita en japa el capítulo Śatarudrīya—extraído como la esencia misma del Yajurveda—con la mente sin distracción y el corazón firmemente apegado a Mí.

Verse 69

ब्रह्मचारी मिताहारो भस्मनिष्ठः समाहितः / जपेदामरणाद् रुद्रं स याति परमं पदम्

El brahmacārī—moderado en el alimento, firme en la ceniza sagrada (bhasma) y recogido en su interior—debe repetir el Nombre/mantra de Rudra hasta la muerte; tal hombre alcanza el Estado Supremo.

Verse 70

इत्युक्त्वा भगवान् रुद्रो भक्तानुग्रहकाम्यया / पुनः संवत्सरशतं राज्ञे ह्यायुरकल्पयत्

Dicho esto, el Bienaventurado Señor Rudra—deseoso de favorecer a su devoto—volvió a decretar para el rey una vida de cien años.

Verse 71

दत्त्वास्मै तत् परं ज्ञानं वैराग्यं परमेश्वरः / क्षणादन्तर्दधे रुद्रस्तदद्भुतमिवाभवत्

Parameśvara Rudra le otorgó el conocimiento supremo y el más alto desapego (vairāgya); y en un instante Rudra desapareció: aquello pareció verdaderamente maravilloso.

Verse 72

राजापि तपसा रुद्रं जजापानन्यमानसः / भस्मच्छन्नस्त्रिषवणं स्नात्वा शान्तः समाहितः

También el rey, mediante tapas (austeridad), recitó a Rudra con mente indivisa. Cubierto de bhasma (ceniza sagrada), tras bañarse en los tres momentos del día (trisavana), permaneció sereno y firmemente concentrado.

Verse 73

जपतस्तस्य नृपतेः पूर्णे वर्षशते पुनः / योगप्रवृत्तिरभवत् कालात् कालात्मकं परम्

Mientras aquel rey perseveraba en la japa, al cumplirse de nuevo cien años, surgió en él otra vez la corriente del Yoga—por obra de Kāla, el Tiempo, Realidad suprema cuya naturaleza es el Tiempo mismo.

Verse 74

विवेश तद् वेदसारं स्थानं वै परमेष्ठिनः / भानोः स मण्डलं शुभ्रं ततो यातो महेश्वरम्

Entró en aquella morada que es la esencia misma de los Vedas: la suprema estación de Parameṣṭhin (Brahmā). Luego alcanzó el orbe del Sol, radiante y puro; y desde allí prosiguió hacia Mahādeva (Maheśvara).

Verse 75

यः पठेच्छृणुयाद् वापि राज्ञश्चरितमुत्तमम् / सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोके महीयते

Quien recite, o incluso escuche, este excelso relato de la noble conducta del rey, queda libre de todo pecado y es honrado en el mundo de Brahmā (Brahmaloka).