Adhyaya 4

Verse 1

इति श्री ब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते उत्तरभागे चतुर्थ उपसंहारपादे प्रतिसर्गो नाम तृतीयो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः श्रुतं सुमहदाख्यानं भवता परिकीर्त्तितम् / प्रजानां मनुभिः सार्द्धं देवानामृषिभिः सह

Así, en el Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa proclamado por Vāyu, en la sección posterior, en el cuarto pāda de conclusión, se halla el tercer capítulo llamado Pratisarga. Dijeron los Ṛṣis: «Hemos escuchado el grandísimo relato que has recitado: sobre las criaturas junto con los Manus, y sobre los dioses junto con los Ṛṣis».

Verse 2

पितृगन्धर्वभूतानां पिशाचोरगरक्षसाम् / दैत्यानां दानवानां च यक्षाणामेव पक्षिणाम्

(Acerca de) los Pitṛs, los Gandharvas, los Bhūtas, los Piśācas, los Nāgas y los Rākṣasas; y también de los Daityas, los Dānavas, los Yakṣas y las aves.

Verse 3

अत्यद्भुतानि कर्माणि विविधा धर्मनिश्चयाः / विचित्राश्च कथायोगा जन्म चाग्र्यमनुत्तमम्

Obras sumamente prodigiosas, diversos dictámenes del Dharma, vínculos de relatos maravillosos, y también un nacimiento supremo, sin igual.

Verse 4

तत्कथ्यमानमस्माकं भवता श्लक्ष्णया गिरा / मनः कर्णसुखं सौते प्रीणात्यमृतसन्निभम्

¡Oh Sūta! Ese relato que nos expones con palabra suave deleita la mente y es grato al oído; nos colma como si fuera amṛta.

Verse 5

एवमाराध्य ते सूतं सत्कृत्य च महर्षयः / पप्रच्छुः सत्त्रिणः सर्वे पुनः सर्गप्रवर्त्तनम्

Así, tras venerar y honrar al Sūta, todos los grandes rishis que participaban en el satra le preguntaron de nuevo por el reinicio de la creación.

Verse 6

कथं सुत महाप्राज्ञ पुनः सर्गः प्रपत्स्यते / बन्धेषु संप्रलीनेषु गुणसाम्ये तमोमये

Oh Sūta sapientísimo, cuando los vínculos se han disuelto y reina la igualdad de los guṇa en la oscuridad de tamas, ¿cómo vuelve a manifestarse la creación?

Verse 7

विकारेष्वविसृष्टेषु ह्यव्यक्ते चात्मनि स्थिते / अप्रवृत्ते ब्रह्मणा तु सहसा योज्यगैस्तदा

Cuando las transformaciones aún no han sido emitidas, cuando el Sí mismo permanece en lo no manifestado (avyakta) y Brahmā no ha iniciado su actividad, ¿cómo puede la creación ponerse en marcha de pronto mediante los principios que han de unirse?

Verse 8

कथं प्रपत्स्यते सर्गस्तन्नः प्रब्रूहि पृच्छताम् / एवमुक्तस्ततः सूतस्तदासौ लोमहर्षणः

Preguntamos: ¿cómo acontece la creación? Dínoslo a quienes preguntamos. Dicho esto, el Sūta Lomaharṣaṇa se dispuso entonces a responder.

Verse 9

व्याख्यातुमुपचक्राम पुनः सर्गप्रवर्त्तनम् / अत्र वो वर्त्तयिष्यामि यथा सर्गः प्रपत्स्यते

Entonces comenzó a exponer de nuevo el reinicio de la creación: aquí os relataré cómo llega a manifestarse la creación.

Verse 10

पूर्ववत्स तु विज्ञेयः समासात्तन्निबोधत / दृष्टेनैवानुमेयं च तर्कं वक्ष्यामि युक्तितः

Conócelo como antes, en resumen, y compréndelo bien. A partir de lo visto, expondré con recta razón el argumento que puede inferirse.

Verse 11

यस्माद्वाचो निवर्त्तन्ते त्वप्राप्य मनसा सह / अव्यक्त वत्परोक्षत्वाद्गहनं तद्दुरासदम्

Allí adonde la palabra, aun con la mente, no alcanza, ella retorna. Por ser oculto como lo Inmanifestado, es profundo y de difícil acceso.

Verse 12

विकारैः प्रतिसंसृष्टो गुणः साम्येन वर्त्तते / प्रधानं पुरुषाणां च साधर्म्येणैव तिष्ठति

El guna, entretejido con las transformaciones, se mueve en equilibrio. Y el Pradhāna y los Purusha permanecen por afinidad de naturaleza.

Verse 13

धर्माधर्मौं प्रलीयेते ह्यव्यक्ते प्राणिनां सदा / सत्त्वमात्रात्मको धर्मो गुणे सत्त्वे प्रतिष्ठितः

El dharma y el adharma de los seres se disuelven siempre en lo Inmanifestado. El dharma, de esencia puramente sattva, se asienta en el guna sattva.

Verse 14

तमोमात्रात्मको धर्मो गुणे तमसि तिष्ठति / अविभागेन तावेतौ गुणसाम्ये स्थितावुभौ

El dharma de esencia puramente tamas permanece en el guna tamas. Sin división, ambos quedan establecidos en el equilibrio de los gunas.

Verse 15

सर्वं कार्यं बुद्धिपूर्वं प्रधानस्य प्रपत्स्यते / बुद्धिपूर्वं क्षेत्रज्ञ अधिष्ठास्यति तान्गुणान्

Toda acción, precedida por la inteligencia, se encamina hacia el Pradhāna; y, precedido por la inteligencia, el Kṣetrajña preside y rige esos guṇa.

Verse 16

एवं तानभिमानेन प्रपत्स्यति पुनस्तदा / यदा प्रवर्त्तितव्यं तु क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोर् द्वयोः

Así, por el sentido del yo, vuelve entonces a alcanzarlos, cuando ha de ponerse en marcha la actividad de ambos: el Campo y el Conocedor del Campo.

Verse 17

भोज्यभोक्तृत्वसंबन्धाः प्रपत्स्यन्ते च तावुभौ / तस्मादक्षरमव्यक्तं साम्ये स्थित्वा गुणात्मकम्

Los vínculos de lo que ha de ser gozado y del gozador se establecen en ambos; por ello, lo Imperecedero e Inmanifestado, permaneciendo en equilibrio, es de naturaleza de guṇa.

Verse 18

क्षेत्रज्ञाधिष्ठितं तत्र वैपम्यं भजते तु तत् / ततः प्रपत्स्यते व्यक्तं क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोर्द्वयोः

Allí, bajo la presidencia del Kṣetrajña, eso asume la desigualdad; y entonces surge lo manifestado de ambos, el Campo y el Conocedor del Campo.

Verse 19

क्षेत्रज्ञाधिष्ठितं सत्त्वं विकारं जनयिष्यति / महदाद्यं विशेषान्तं चतुर्विंशगुणात्मकम्

Bajo la presidencia del Kṣetrajña, el sattva engendrará la transformación: desde el Mahat hasta el Viśeṣa, como el conjunto de veinticuatro tattva.

Verse 20

क्षेत्रज्ञस्य प्रधानस्य पुरुषस्य प्रवर्त्स्यतः / आदिदेवः प्रधानस्यानुग्रहाय प्रजक्षते

Cuando el Kṣetrajña, el Pradhāna y el Puruṣa se ponen en marcha, el Dios Primordial se manifiesta para otorgar gracia al Pradhāna.

Verse 21

अनाद्यौ वरमुत्पादौ उभौ सूक्ष्मौ तु तौ स्मृतौ / अनादिसंयोगयुतौ सर्वं क्षेत्रज्ञमेव च

Ambos—sin comienzo y excelsos—son la raíz del surgir; se recuerdan como sutiles. Unidos por una conjunción sin principio, todo es en verdad el Kṣetrajña mismo.

Verse 22

अबुद्धिपूर्वकं युक्तमाशक्तौ तु वरौ तदा / अप्रत्ययममोघं च स्थितावुदकमत्स्यवत्

Entonces esos dos principios excelsos quedan unidos en la Śakti sin que la inteligencia los preceda; parecen sin apoyo de certeza, y sin embargo son infalibles—como un pez quieto en el agua.

Verse 23

प्रवृत्तपूर्वौं तौ पूर्वं पुनः सर्वं प्रपत्स्यते / अज्ञा गुणैः प्रवर्त्तन्ते रजःसत्त्वतमो ऽभिधैः

Esos dos ya se habían puesto en acción antes; de igual modo, todo vuelve a desplegarse. Los ignorantes actúan movidos por los guṇa llamados rajas, sattva y tamas.

Verse 24

प्रवृत्तिकाले रजसाभिपन्नो महत्त्वभूतादिविशेषतां च / विशेषतां चेन्द्रियतां च याति गुणावसानौषधिभिर्मनुष्यः

En el tiempo de la actividad, el ser humano, tomado por rajas, alcanza la particularidad del Mahat-tattva y de los bhūta y demás; y desde esa particularidad llega también a la condición de los sentidos—por los ‘remedios’ que son la consumación de los guṇa.

Verse 25

सत्याभिध्यायिनस्तस्य ध्यायिनः सन्निमित्तकम् / रजः सत्त्वतमोव्यक्ता विधर्माणः परस्परम्

Para el contemplativo que medita en esa Verdad, la misma contemplación se vuelve causa; rajas, sattva y tamas se manifiestan y obran con naturalezas opuestas entre sí.

Verse 26

आद्यन्तं वै प्रवत्स्यन्ते क्षेत्रमज्ञाम्वु सर्वशः / संसिद्धकार्यकरणा उत्पद्यन्ते ऽभिमानिनः

Ellos fluyen desde el comienzo hasta el fin por doquier en el campo de la ignorancia; surgen los principios ‘abhimānin’, dotados de instrumentos de acción y efecto ya dispuestos.

Verse 27

सर्वे सत्त्वाः प्रपद्यन्ते ह्यव्यक्तात्पूर्वमेव च / प्राक्सृतौ ये त्वसुवहाः साधकाश्चाप्यसाधकाः

Todos los seres, en verdad, primero se acogen a lo No Manifestado (avyakta); y en la pre-creación, los portadores del prāṇa son unos sādhaka y otros no sādhaka.

Verse 28

असंशान्तास्तु ते सर्वे स्थानप्रकरणैः सह / कार्याणि प्रतिपत्स्यन्ते उत्पत्स्यन्ते पुनः पुनः

Todos ellos, sin aquietarse, junto con sus estados y disposiciones, asumirán las acciones y volverán a nacer una y otra vez.

Verse 29

गुणमात्रात्मकावेव धर्माधर्मौं परस्परम् / आरप्संते हि चान्योन्यं वरेणानुग्रहेण वा

Dharma y adharma son, en verdad, solo formas de las gunas y están entrelazados; se impulsan mutuamente, por don o por gracia.

Verse 30

शर्वस्तुल्यप्रसृष्ट्यर्थ सर्गादौ याति विक्रियाम् / गुणास्तं प्रतिधीयन्ते तस्मात्तत्तस्य रोचते

Al comienzo de la creación, para el acto de engendrar semejante a Śarva, Él entra en transformación. Los guṇa se asientan en Él; por eso, aquello mismo le resulta grato.

Verse 31

गुणास्ते यानि कर्माणि प्राक्सृष्ट्यां प्रतिपेदिरे / तान्येव प्रतिपद्यन्ते सृज्यमानाः पुनः पुनः

Los guṇa, cualesquiera acciones que hubieran asumido en la creación anterior, al ser creados de nuevo vuelven a asumir esas mismas acciones una y otra vez.

Verse 32

हिंस्राहिंस्रे मृदुकूरे धर्माधर्मावृतानृते / तद्भाविताः प्रपद्यन्ते तस्मात्तत्तस्य रोचते

Formados por lo violento y lo no violento, lo suave y lo cruel, el dharma y el adharma, lo verdadero y lo falso, entran en ese mismo estado; por eso, eso le agrada.

Verse 33

महाभूतेषु नानात्वमिन्द्रियार्थेषु मूर्त्तिषु / विप्रयोगश्च भूतानां गुणेभ्यः संप्रवर्त्तते

La diversidad en los mahābhūta, en los objetos de los sentidos y en las formas corporales, así como la separación de los seres elementales, procede de los guṇa.

Verse 34

इत्येष वो मया ख्यातः पुनः सर्गः समासतः / समासादेव वक्ष्यामि ब्रह्मणो ऽथ समुद्भवम्

Así os he expuesto, en suma, la recreación (punar-sarga). Ahora, también en suma, declararé el surgimiento de Brahmā.

Verse 35

अव्यक्तात्कारणात्तस्मान्नित्यात्सदसदात्मकात् / प्रधानपुरुषाभ्यां तु जायते च महेश्वरः

De la causa no manifestada, eterna y de naturaleza de ser y no-ser, por la conjunción de Pradhāna y Puruṣa, nace y se manifiesta Maheśvara.

Verse 36

स पुनः संभावयिता जायते ब्रह्मसंज्ञितः / सृजते स पुनर्लोकानभिमान गुणात्मकान्

Él, de nuevo como impulsor de la creación, nace con el nombre de Brahmā; y crea los mundos, impregnados de sentido de yo y constituidos por las guṇas.

Verse 37

अहङ्कारस्तु महतस्तस्माद्भूतानि चात्मनः / युगपत्संप्रवर्त्तन्ते भूतान्येवेन्द्रियाणि च

Del Mahat surge el ahaṃkāra; y de él, a la vez, se ponen en marcha los elementos (bhūtas) y los sentidos (indriyas) del ātman.

Verse 38

भूतभेदाश्च भूतेभ्य इति सर्गः प्रवर्त्तते / विस्तरावयवस्तेषां यथाप्रज्ञं यथाश्रुतम् / कीर्त्त्यतो वो यथापूर्वं तथैवाप्युपधार्यताम्

De los elementos nacen las diferencias entre los elementos: así avanza el sarga, la creación. Su despliegue y sus partes, según la comprensión y lo oído en la śruti, os los proclamo como antes; retenedlo del mismo modo.

Verse 39

एतच्छ्रुत्वा नैमिषेया स्तदानीं लोकोत्पत्तिं सुस्थितिं चाप्ययं च / तस्मिन्सत्रे ऽवभृथं प्राप्य शुद्धाः पुण्यं लोकमृषयः प्राप्नुवन्ति

Al oír esto, los sabios de Naimiṣa comprenden en ese mismo instante el surgimiento de los mundos, su firme permanencia y su disolución. En aquel satra, tras recibir el baño avabhṛtha y quedar purificados, los ṛṣis alcanzan el mundo meritorio.

Verse 40

यथा यूयं विधिना देवातादीनिष्ट्वा चैवावभृथं प्राप्य शुद्धाः / त्यक्त्वा देहानायुषोंऽते कृतार्थाः पुण्यं लोकं प्राप्य मोदध्वमेवम्

Así como vosotros, conforme al rito, habéis ofrecido sacrificios a los dioses y a los demás, y tras alcanzar el baño de avabhṛtha quedasteis purificados; del mismo modo, al fin de la vida, dejando el cuerpo como cumplidos, alcanzad el mundo meritorio y regocijaos allí.

Verse 41

एते ते नैमिषेया वै दृष्ट्वा स्पृष्ट्वा च वै तदा / जग्मुश्चावभृथस्नाताः स्वर्गं सर्वे तु सत्रिणः

Entonces aquellos naimiṣeyas, tras verlo y tocarlo, y habiendo realizado el baño de avabhṛtha, todos los oficiantes del satra partieron al cielo.

Verse 42

विप्रास्तथा यूयमपि इष्टा बहुविधैर्मखैः / आयुषोंऽते ततः स्वर्गं गन्तारः स्थ द्विजोत्तमाः

¡Oh vipras! Vosotros también habéis celebrado muchos tipos de makha-yajñas; por ello, al término de la vida, iréis al cielo, oh los más excelsos entre los dos veces nacidos.

Verse 43

प्रक्रिया प्रथमः पादः कथायास्तु परिग्रहः / अनुषङ्ग उपोद्धात उपसंहार एव च

Los miembros del relato son así: ‘prakriyā’ como primer pie, luego ‘parigraha’; y también ‘anuṣaṅga’, ‘upoddhāta’ y ‘upasaṃhāra’.

Verse 44

एवमेव चतुःपादं पुराणं लोकसम्मतम् / उवाच भागवान्सक्षाद्वायुलोकहिते रतः

Así, este Purāṇa de cuatro partes, aceptado por el mundo, fue proclamado directamente por el bienaventurado Vāyu, dedicado al bienestar de los seres.

Verse 45

नैमिषे सत्रमा साद्य मुनिभ्यो मुनिसत्तम / तत्प्रसादं च संसिद्धं भूतोत्पत्तिलयान्वितम्

Oh, el mejor de los sabios: al llegar al satra de Naimisha, de los munis se obtuvo esa gracia ya consumada, que abarca el origen y la disolución de los seres.

Verse 46

प्राधानिकीमिमां सृष्टिं तथैवेश्वरकारिताम् / सम्यग्विदित्वा मेधावी न मोहमधिगच्छति

Quien comprende rectamente esta creación pradhánica y también la realizada por el Señor, siendo sabio, no cae en el engaño.

Verse 47

इदं यो ब्राह्मणो विद्वानितिहासं पुरातनम् / शृणुयाच्छ्रावयेद्वापि तथाध्यापयते ऽपि च

El brahmán erudito que escucha este antiguo relato, o lo hace escuchar a otros, y también lo enseña.

Verse 48

स्थानेषु स महेन्द्रस्य मोदते शाश्वतीः समाः / ब्रह्मसायुज्यगो भूत्वा ब्रह्मणा सह मोदते

Él se deleita en las moradas de Mahendra por años eternos; y, alcanzando la unión con Brahman, se goza junto a Brahmā.

Verse 49

तेषां कीर्तिमतां कीर्तिं प्रजेशानां महात्मनाम् / प्रथयन्पृथिवीशानां ब्रह्मभूयाय गच्छति

Al difundir la gloria de aquellos prajeshás magnánimos y de los reyes de la tierra, todos ilustres, él alcanza el estado de Brahman (brahma-bhūya).

Verse 50

धन्यं यशस्यमायुष्यं पुण्यं वेदैश्च संमितम् / कृष्णद्वैपायनेनोक्तं पुराण ब्रह्मवादिना

Este Purāṇa es bienaventurado, otorga fama y larga vida, es meritorio y está en consonancia con los Vedas; lo proclamó Kṛṣṇadvaipāyana, el expositor del Brahman.

Verse 51

मन्वन्तरेश्वराणां च यः कीर्तिं प्रथयेदिमाम् / देवतानामृषीणां च भूरिद्रविमतेजसाम्

Quien difunda así la gloria de los señores de los Manvantara, y la de los dioses y los rishis colmados de riqueza y esplendor,

Verse 52

स सर्वैर्मुच्यते पापैः पुण्यं च महदाप्नुयात् / यश्चेदं श्रावयेद्विद्वान्सदा पर्वणि पर्वणि

queda libre de todos los pecados y alcanza un gran mérito; y el sabio que lo hace recitar siempre, en cada festividad sagrada,

Verse 53

धूतपाप्मा जितस्वर्गो ब्रह्मभूयाय कल्पते / यश्चेदं श्रावयेच्छ्राद्धे ब्राह्मणान् पादमन्ततः

sus pecados quedan lavados, conquista el cielo y se dispone para la condición de Brahman; y quien, en el śrāddha, haga oír a los bráhmanas aunque sea un solo pāda hasta el final,

Verse 54

अक्षेयं सर्वकामीयं पितॄंस्तच्छोपतिष्ठते / यस्मात्पुरा ह्यणन्तीदं पुराणं तेन चोच्यते

sus antepasados (pitṛ) se acercan complacidos, pues su fruto es inagotable y concede toda aspiración; y como desde antiguo este Purāṇa fue cantado y narrado sin término, por eso se le llama “Purāṇa”.

Verse 55

निरुक्तमस्य यो वेद सर्वपापैः प्रमुच्यते / तथैव त्रिषु वर्णेषु ये मनुष्या अधीयते

Quien conoce el nirukta, la explicación del sentido de esto, queda liberado de todos los pecados. Asimismo, los hombres de las tres varnas que lo estudian.

Verse 56

इतिहासमिमं श्रुत्वा धर्माय विदधे मतिम् / यावन्त्यस्य शरीरेषु रोमकूपानि सर्वशः

Al escuchar esta historia sagrada, dispuso su mente hacia el dharma. Tantos como son los poros del vello en todo su cuerpo, así de grande (es el mérito).

Verse 57

तावत्कोटिसहस्राणि वर्षाणि दिवि मोदते / ब्रह्मसायुज्यगो भूत्वा दैवतैः सह मोदते

Durante ese mismo lapso de millones y millones de años, se regocija en el cielo. Alcanzando la unión con Brahman (brahma-sāyujya), se deleita junto a los devas.

Verse 58

सर्वपापहरं पुण्यं पवित्रं च यशस्वि च / ब्रह्मा ददौ शास्त्रमिदं पुराणं मातरिश्वने

Este Purāṇa, escritura santa que destruye todo pecado, portadora de mérito, pura y gloriosa, fue entregada por Brahmā a Mātariśvan (Vāyu).

Verse 59

तस्माच्चोशनसा प्राप्तं तस्माच्चापि बृहस्पतिः / बृहस्पतिस्तु प्रोवाच सवित्रे तदनन्तरम्

De él (Mātariśvan) lo recibió Uśanas, y de él también Bṛhaspati. Luego Bṛhaspati lo enseñó a Savitṛ, a continuación.

Verse 60

सविता मृत्यवे प्राह मृत्युश्चेन्द्राय वै पुनः / इन्द्रश्चापि वसिष्ठाय सो ऽपि सारस्वताय च

Savita habló a Mṛtyu; y Mṛtyu, de nuevo, habló a Indra. Indra lo entregó a Vasiṣṭha, y éste a Sārasvata.

Verse 61

सारस्वतस्त्रिधाम्ने ऽथ त्रिधामा च शरद्वते / शरद्वांस्तु त्रिविष्टाय सोंऽतरिक्षाय दत्तवान्

Sārasvata lo confió a Tridhāman; Tridhāman a Śaradvata. Śaradvān lo dio a Triviṣṭa, y éste lo entregó a Antarikṣa.

Verse 62

चर्षिणे चान्तरिक्षो वै सो ऽपि त्रय्यारुणाय च / त्रय्यारुणाद्धनञ्जयः स वै प्रादात्कृतञ्जये

Antarikṣa lo dio a Carṣi; y éste también a Trayyāruṇa. De Trayyāruṇa, Dhanañjaya lo recibió y lo otorgó a Kṛtañjaya.

Verse 63

कृतञ्जयात्तृणञ्जयो भरद्वाजाय सो ऽप्यथ / गौतमाय भरद्वाजः सो ऽपि निर्य्यन्तरे पुनः

De Kṛtañjaya lo recibió Tṛṇañjaya; y lo dio a Bharadvāja. Bharadvāja lo entregó a Gautama; y Gautama, de nuevo, a Niryantara.

Verse 64

निर्य्यन्तरस्तु प्रोवाच तथा वाजश्रवाय वै / स ददौ सोमशुष्माय स चादात्तृणबिन्दवे

Niryantara habló del mismo modo a Vājaśrava. Él lo dio a Somaśuṣma; y Somaśuṣma lo entregó a Tṛṇabindu.

Verse 65

तृणबिन्दुस्तु दक्षाय दक्षः प्रोवाच शक्तये / शक्तेः पराशरश्चापि गर्भस्थः श्रुतवानिदम्

Tṛṇabindu lo dijo a Dakṣa, y Dakṣa lo proclamó a Śakti. Y Parāśara, hijo de Śakti, aun estando en el vientre, oyó estas palabras sagradas.

Verse 66

पराशराज्जातुकर्ण्यस्तस्माद्द्वैपायनः प्रभुः / द्वैपायना त्पुनश्चापि मया प्राप्तं द्विजोत्तम

De Parāśara nació Jātukarṇya, y de él el soberano Dvaipāyana. Oh el mejor de los brahmanes, de Dvaipāyana he recibido de nuevo esta enseñanza.

Verse 67

मया चैतत्पुनः प्रोक्तं पुत्रायामितबुद्धये / इत्येव वाक्यं ब्रह्मादिगुरुणां समुदात्दृतम्

Y yo lo he vuelto a declarar a mi hijo de inteligencia inconmensurable. Así es la palabra que los maestros, desde Brahmā en adelante, han preservado fielmente.

Verse 68

नमस्कार्याश्च गुरवः प्रयत्नेन मनीषिभिः / धन्यं यशस्यमायुष्यं पुण्यं सर्वार्थसाधकम्

Los gurús son dignos de reverencia, y los sabios deben postrarse ante ellos con esmero. (Su recuerdo) es bendición, da fama, prolonga la vida, otorga mérito y cumple todos los fines.

Verse 69

पापघ्नं नियमेनेदं श्रोतव्यं ब्राह्मणैः सदा / नाशुचौ नापि पापाय नाप्यसंवत्सरोषिते

Esto destruye el pecado; los brahmanes deben escucharlo siempre conforme a la regla. No en estado de impureza, ni para el pecador, ni para quien no haya permanecido un año (en disciplina).

Verse 70

नाश्रद्दधाने ऽविदुषे नापुत्राय कथञ्चन / नाहिताय प्रदातव्यं पवित्रमिदमुत्तमम्

No debe entregarse en modo alguno esta purísima enseñanza suprema al que carece de fe, al ignorante, al que no tiene hijo, ni al indigno.

Verse 71

अव्यक्तं वै यस्य योनिं वदन्ति व्यक्तं देहं कालमेतं गतिं च / वह्निर्वक्त्रं चन्द्रसूर्यौं च नेत्रेदिशः श्रोत्रे घ्राणमाहुश्च वायुम्

Aquel cuya matriz se dice que es lo No Manifestado, cuyo cuerpo es manifiesto, y que es tiempo y destino: el fuego es su boca; la luna y el sol, sus ojos; las direcciones, sus oídos; y el viento, su olfato.

Verse 72

वाचो वेदा अन्तरिक्षं शरीरं क्षितिः पादास्तारका रोमकूपाः / सर्वाणि द्यौर्मस्तकानि त्वथो वै विद्याश्चैवोपनिषद्यस्य पुच्छम्

Los Vedas son su palabra; el espacio intermedio, su cuerpo; la tierra, sus pies; las estrellas, los poros de su vello. Todo el cielo es su cabeza; y las ciencias sagradas y los Upaniṣad son su cola.

Verse 73

तं देवदेवं जननं जनानां यज्ञात्मकं सत्यलोकप्रतिष्ठम् / वरं वराणां वरदं महेश्वरं ब्रह्माणमादिं प्रयतो नमस्ये

Con recogimiento me postro ante el Deva de los devas, origen de los seres, de esencia sacrificial, asentado en Satyaloka; el mejor entre los mejores, dador de dones, el gran Señor: el Brahmā primordial.